Agresja młodzieży i odrzucenie rówieśnicze

Podręcznik przedstawia analizę agresywnych zachowań młodzieży oraz odrzucenia rówieśniczego, które mogą przyczynić się do zaburzeń w rozwoju dziecka, w tym do problemu niedostosowania społecznego.
Autor omawia:
- genezę zachowań agresywnych i odrzucenia rówieśniczego w nieformalnych i formalnych grupach młodzieży; - zależności między agresją a odrzuceniem; - wpływ tych zjawisk na inne zachowania dewiacyjne i niedostosowanie społeczne; - profilaktykę i resocjalizację dzieci i młodzieży.
Książka jest przeznaczona dla studentów i pracowników naukowych resocjalizacji, pedagogiki, psychologii i innych nauk społecznych. Niezbędna w pracy wychowawców ogólnych, profilaktyków i pedagogów resocjalizacyjnych oraz kuratorów.
Prezentowane treści są materiałem szczególnie przydatnym dla praktyki pedagogicznej zwłaszcza w kontekście aplikacyjnym rozdziału piątego, który w mojej ocenie jest ukoronowaniem poznawczo-społecznej teorii osobowości w terapii i resocjalizacji. Praca znakomita. (...) Jest propozycją ukazującą wieloznaczność, wydawać się może, prostych i już opisanych zjawisk.

Prof. dr hab. Adam Stankowski

Spis treści

Wstęp 7 Rozdział 1. Osobowość a zachowania agresywne 9 1.1. Społeczno-poznawcza teoria osobowości jako podstawa interpretacji zachowań agresywnych 9 1.1.1. Osobowość w świetle teorii poznawczej 10 1.1.2. Geneza i psychologiczne mechanizmy agresji 21 1.1.3. Agresywność a zachowania agresywne 27 1.2. Zróżnicowanie agresji 31 1.2.1. Model przetwarzania informacji społecznych 32 1.2.2. Zniekształcenia poznawcze u osób agresywnych 37 Rozdział 2. Współwystępowanie agresji z innymi zachowaniami dewiacyjnymi. Relacje rówieśnicze a agresja 41 2.1. Zachowania agresywne a depresja 41 2.2. Emocje a rozwój zaburzeń zachowania 48 2.3. Pozytywne interakcje rówieśnicze jako moderator rodzinnych uwarunkowań zachowań agresywnych 52 2.4. Ewolucja agresji w kierunku społecznego niedostosowania i przestępczości gwałtownej 56 2.5. Powiązania między wczesnymi objawami agresji i wycofania a odrzuceniem rówieśniczym 66 2.6. Zachowania dziecka i relacje rówieśnicze. Modele oparte na cechach dziecka i oddziaływaniach rówieśniczych 68 2.6.1. Założenia i argumenty modelu addytywnego 69 Rozdział 3. Odrzucenie rówieśnicze 74 3.1. Geneza badań nad odrzuceniem rówieśniczym 74 3.1.1. Istota odrzucenia rówieśniczego 77 3.1.2. Odrzucenie rówieśnicze a zaniedbanie 78 3.1.3. Akceptacja rówieśnicza a przyjaźń 80 3.1.4. Dynamika i procesy w grupie rówieśniczej a odrzucenie rówieśnicze 83 3.2. Sterowanie procesami odrzucenia przez rówieśników 87 3.3. Chroniczne odrzucenie rówieśnicze 88 3.4. Zróżnicowanie ze względu na płeć i uwarunkowania kulturowe 90 3.5. Cechy dzieci odrzuconych 92 3.6. Agresja a rówieśnicza akceptacja i odrzucenie 95 3.7. Zaburzenia uwagi i hiperaktywność a odrzucenie rówieśnicze 98 3.8. Nieadekwatność oceny cech osobowościowych i intencji partnerów interakcji a odrzucenie rówieśnicze 104 3.9. Rola emocji w reakcji na odrzucenie rówieśnicze 108 Rozdział 4. Wrażliwość na odrzucenie i skutki odrzucenia rówieśniczego 113 4.1. Wrażliwość na odrzucenie i jej funkcje 113 4.2. Przejawy wrażliwości na odrzucenie rówieśnicze 118 4.3. Agresja, wycofanie i odrzucenie rówieśnicze 125 4.4. Zachowania agresywne jednostek popularnych a status społeczny i odrzucenie 128 4.5. Odrzucenie rówieśnicze jako źródło zachowań przestępczych 132 4.6. Kontakty dzieci odrzuconych z grupami dewiacyjnymi jako ryzyko przestępczości i uzależnień 134 4.7. Modele przystosowania w sytuacjach odrzucenia 141 Rozdział 5. Poznawczo-społeczna teoria osobowości a terapia i resocjalizacja 148 5.1. Problematyka odporności psychicznej 148 5.1.1. Definicje i teoretyczne podstawy zjawiska resilience 150 5.1.2. Diagnoza konstruktów resilience 154 5.2. Zjawisko resilience a rodzaj niekorzystnych oddziaływań środowiska 159 5.3. Rodzinne uwarunkowania zachowań eksternalizacyjnych a pozytywny wpływ relacji rówieśniczych 166 5.4. Interwencje terapeutyczne oparte na teorii poznawczo-behawioralnej 170 5.4.1. Modelowanie i rozwiązywanie problemów społecznych 173 5.4.2. Przystosowanie programów do specyfiki dzieci agresywnych – odrzuconych 175 5.4.3. Procesy społeczno-poznawcze w eliminowaniu agresji 176 5.4.4. Składniki (zawartość) programu 177 Bibliografia 184 Indeks nazwisk 193 Indeks rzeczowy 196