Aha! Twórcze olśnienia w matematyce z perspektywy ucznia i nauczyciela

Autorzy publikacji odpowiadają na pytania o to, co ma wspólnego matematyka z kreatywnością i czy nauczanie i uczenie się matematyki może być twórcze. Ich zdaniem lekcje matematyki są doskonałą okazją do kształtowania i badania kreatywności, a twórcze momenty aha! wspomagają proces uczenia się i rozwój poznawczy wszystkich uczniów, nie tylko tych najzdolniejszych. Książka wprowadza do nauczania matematyki sformułowaną przez Koestlera teorię bisocjacji – kreatywności momentu aha! Autorzy łączą ją z konstruktywistycznymi koncepcjami uczenia się, tworząc podstawy nowej teorii, która integruje kreatywność z uczeniem się i pozwala opisać momenty wglądu na różnych etapach rozwoju ucznia. Zebrane w tej publikacji teksty rzucają światło na kreatywne doświadczenie eureka w matematyce, które omawiane jest w rozmaitych kontekstach: afektu, procesów poznawczych, teorii uwagi oraz neuronauki i kreatywności komputerowej. Pozycja adresowana jest do wszystkich zainteresowanych kreatywnością w nauce, nauczycieli matematyki i przedmiotów ścisłych, badaczy ludzkiej kreatywności i specjalistów od kreatywności komputerowej, a także rodziców, którzy chcą pielęgnować twórczą postawę u swoich dzieci. ****** Creativity of an Aha! Moment and Mathematics Education The authors of the publication answer questions about what mathematics has to do with creativity and whether learning mathematics can be creative. In their opinion, maths lessons are an excellent opportunity to shape and explore creativity, and creative aha! moments support the learning process and cognitive development of all students, not only the most talented ones. The book introduces the theory of bisociation – the creativity of an aha! moment, formulated by Koestler, into the teaching of mathematics. The authors combine it with constructivist concepts of learning, forming the basis of a new theory, which integrates creativity and allows to describe moments of insight at different stages of student development. The texts collected in the publication shed light on the creative experience of eureka in mathematics, which is discussed in various contexts: affection, cognitive processes, attention theory, neuroscience and computational creativity.

Spis treści

Przedmowa do polskiego wydania 7 Przedmowa 9 Podziękowania 11 Rysunki i tabele 13 O autorach 17 Wprowadzenie 23 Bronisław Czarnocha 1. Teoria bisocjacji Arthura Koestlera 53 Bronisław Czarnocha CZĘŚĆ 1. Bisocjacja w klasie 2. Nauczanie-badanie: konstruktywistyczny eksperyment nauczający jako metodyka nauczania 81 Bronisław Czarnocha 3. Wspomaganie wglądów z momentem aha! w klasie 102 Bronisław Czarnocha i William Baker 4. Ocena wiedzy nabytej podczas wglądu z momentem aha! 131 Bronisław Czarnocha 5. Rola nauczyciela w promowaniu momentów aha! 159 William Baker 6. Praca zespołu Nauczanie-Badanie (Teaching-Research) z Bronksu: kreatywność 184 William Baker, Olen Dias, Edme Soho, Hector Soto i Lauren Wolf CZĘŚĆ 2. Moment aha! i afekt 7. Kreatywność w oczach uczniów: przekonania deklarowane i realizowane w projektach matematycznych 225 Hannes Stoppel i Benjamin Rott 8. Budowanie znaczenia w myśleniu matematycznym w dłuższej perspektywie: aha! i uhm! 246 David Tall 9. Momenty aha! z perspektywy wolitywnej 281 Gerald A. Goldin 10. Momenty aha! z perspektywy relacji między poznaniem, afektem i wolicjonalnością 292 Bronisław Czarnocha i Peter Liljedahl CZĘŚĆ 3. Bisocjacja i teorie uczenia się 11. Bisocjacja, kreatywność i interioryzacja 321 William Baker 12. Dwuetapowe zmiany w antycypacji: poznawcze źródła momentów aha! 341 Ron Tzur 13. Momenty aha!, bisocjacja i uwaga wieloogniskowa 365 John Mason i Bronisław Czarnocha CZĘŚĆ 4. Bisocjacyjność od zewnątrz 14. Moment aha! na styku umysłu i mózgu 385 Stephen R. Campbell 15. Struktury bisocjacyjne 416 Hannes Stoppel i Bronisław Czarnocha 16. Wnioski 441 Bronisław Czarnocha 17. Kolekcja momentów aha! 457 Bronisław Czarnocha 18. Słowniczek 472