Anders Breivik. Między dumą a wstydem

„Czarny piątek” 22/7/2011 w Norwegii, kraju uznawanym za najszczęśliwszy na świecie, stał się niebywałym wstrząsem. Tym bardziej, że sprawcą nie był – jak początkowo sądzono –skrajny islamski terrorysta, ale rdzenny Norweg, „one of us”. W czasach odżywających tendencji skrajnie nacjonalistycznych i brunatnoprawicowych pojawienie się epigonów Breivika jest bolesnym faktem. Dla jednych ABB to postać budząca odrazę i pogardę. Są jednak tacy, dla których został bohaterem i współczesnym herosem. W tym kontekście warto uczynić ważkie zastrzeżenie: Breivika skazano i odsiaduje karę w więzieniu nie za poglądy, które wielu skłonnych jest podzielać, ale za odebranie życia 77 osobom. Elżbieta Czykwin, analizując casus Breivika, odpowiada na pytanie: jakie cechy współczesności sprzyjają pojawieniu się postaci tego rodzaju? Niektóre były już przywoływane w podobnych kontekstach: dysfunkcjonalna rodzina, powszechny narcyzm oraz rola i znaczenie internetu. Autorka wskazuje jeszcze inne cechy Breivika i osobowości jemu podobnych: załamanie naturalnego oporu przed zabijaniem, status incela (odrzuconego przez kobiety mizogina). Na plan pierwszy wysuwają się kluczowe kwestie wstydu i poniżenia jako decydujące w genezie agresji. Elżbieta Czykwin – prof. dr hab. nauk społecznych. Profesor zwyczajna w Chrześcijańskiej Akademii Teologicznej w Warszawie. Dwukrotna stypendystka Robinson College Uniwersytetu w Cambridge. Autorka książek: Samoświadomość nauczyciela (1995); Stygmat społeczny (2007, 2008, 2013, 2018); Białoruska mniejszość narodowa jako grupa stygmatyzowana (2000); Wstyd (2013). Współautorka, redaktorka i tłumaczka monografii zbiorowych: Teaching the mother tongue in multilingual Europe (Londyn 1998, 2005); Dwujęzyczność i dwukulturowość (1998, wspólnie z D. Misiejuk); Gorsi inni (2008, redakcja wspólnie z M. Rusaczyk); Stygmatyzacja, tolerancja, naprawa. Integracyjna analiza psychologiczna reakcji na dewiację (2009, tłumaczenie książki A.J.M. Dijkera i W. Koomena, wspólnie z M. Rusaczyk) oraz licznych artykułów. Książka Stygmat społeczny, wydana przez Wydawnictwo Naukowe PWN i trzykrotnie wznawiana, w 2007 roku została wyróżniona Ogólnopolską Nagrodą im. Prof. Ireny Lepalczyk przyznawaną przez Łódzkie Towarzystwo Naukowe. Publikacja Wstyd w 2015 roku została uznana przez internautów „Najlepszą książką na lato”.

Spis treści

Spis treści Wstęp 9 Rozdział I Wydarzenia 22/7 13 1. Przebieg 13 2. Szok 17 3. Zgromadzenie w hali Spektrum 22 sierpnia 19 4. Kara 21 5. Gry komputerowe 25 6. Media 26 Rozdział II Ocaleni 31 1. Raporty z Utoi 32 2. SMS-y 40 3. Kazus Adriana Praconia 44 4. Zespół stresu pourazowego (PTSD) 50 5. Debriefing 53 6. Debriefing na Utoi 59 Rozdział III Biografia 65 1. Wenche Breivik 66 2. Narodziny Andersa 69 3. Nowe mieszkanie. Kłopoty z Andersem 71 4. Okres szkoły podstawowej 73 5. Adolescencja 74 6. Przemiana 77 7. Bogactwo 82 8. Epizod masoński 84 9. Defeating Eurabia (pokonanie Eurabii) 85 Rozdział IV Bomba 89 1. Przygotowania 89 2. Realizacja 91 3. Zakupy 93 4. Kondycja 94 5. Broń 97 6. Dokumentacja 100 7. Urządzenia własnego pomysłu 100 8. Ludzie 102 Rozdział V Poglądy 107 1. Wystąpienie ABB w trakcie procesu 108 2. Dyskusja 117 3. Ekstrakt 127 Rozdział VI Sieć 132 1. Sieć i płeć 132 2. Męskie problemy z ciałem 136 3. Mizoginia 141 4. Incele 144 5. Paradoksy 147 6. Zemsta 149 7. Analiza zbiorcza 153 Rozdział VII Proces 157 1. Przebieg 157 2. Skład sędziowski 161 3. Nieobecni 164 4. Masoneria. Czy Breivik był sam? 169 5. Wyrok i jego przyjęcie 170 6. Więzienie 175 Rozdział VIII Psychodiagnoza 179 1. Możliwe konsekwencje diagnozy 180 2. Wczesna diagnoza psychologiczna Andersa 181 3. Choroba dwubiegunowa Wenche 187 4. Diagnoza Synne Sorheim i Torgeira Husby’ego 193 5. Krytyka diagnozy 199 6. Raport Terjego Torrissena i Agnara Aspaasa 202 7. Inne stanowiska ekspertów 205 Rozdział IX Narcyzm 209 1. Mit Narcyza 209 2. Rozumienie narcyzmu 210 3. Cechy narcystyczne ABB. Neutralizacja 215 4. Narcyzm i przemoc 220 5. Furia narcyza 223 6. „Śmiech morderców” 229 Rozdział X Zabijanie 235 1. Miłość i śmierć 235 2. Opór przeciw zabijaniu 237 3. Osłabianie oporu przed zabijaniem. Media 240 4. Osłabianie oporu przed zabijaniem. Inni 249 5. Poczucie winy 251 Rozdział XI Wstyd 254 1. Emocje 255 2. Emocje samoświadomościowe. Wstyd 258 3. Naruszone więzi 260 4. Fundament moralny 263 5. Między dumą a wstydem. Ambiwalencje 266 6. Spirala wstydu–gniewu 270 Rozdział XII Post factum 276 1. Centrum 22 Lipca 276 2. „Rana pamięci” 278 3. Weimarski monodram 280 4. Film Netflixu 283 5. Hybristofilia (parafilia) 284 6. Skrajny nacjonalizm 287 7. Polski Breivik? 291 Narcyzm 291 Zabijanie 294 Antyfeminizm 295 Pseudorealizm 296 Psychodiagnoza 297 Indeks nazwisk 299

Warto wiedzieć o książce Anders Breivik. Między dumą a wstydem

Głębokie spojrzenie Elżbiety Czykwin na psychikę Andersa Breivika

Książka "Anders Breivik. Między dumą a wstydem" autorstwa Elżbiety Czykwin to wyjątkowe dzieło, które wnikliwie analizuje psychologiczne aspekty jednej z najbardziej kontrowersyjnych postaci współczesnych czasów. Autorka nie tylko odkrywa złożoność psychiki Breivika, ale także przedstawia szerszy kontekst, w którym się rozwijał – od dysfunkcji rodzinnych, przez narcyzm, aż po wpływ internetu. Czykwin rzuca światło na to, jak te elementy wpłynęły na kształtowanie osobowości terrorysty, co z pewnością przyciągnie uwagę czytelników pasjonujących się psychologią i socjologią.

Jej podejście do tematu jest zarówno rzetelne, jak i przenikliwe. Czykwin nie boi się zadać trudnych pytań i zmierzyć się z kontrowersyjnymi odpowiedziami. Wnikliwe badania nad osobowością Breivika ukazują, jak ze skrajnych doświadczeń i emocji, takich jak poniżenie i wstyd, mogą rodzić się tragiczne konsekwencje. Ta książka staje się nie tylko studium przypadku, ale także refleksją nad tym, jakie cechy współczesności mogą sprzyjać powstawaniu osobników tego rodzaju.

Psychologiczna analiza terroryzmu w książce Elżbiety Czykwin

Książka Czykwin to nie tylko analiza jednej osoby, ale także głęboka psychologiczna refleksja nad zjawiskiem terroryzmu. Dzięki jej wnikliwej analizie czytelnik ma szansę zrozumieć mechanizmy, które prowadzą do powstawania agresji oraz przemocy. To szczególnie istotne dla studentów psychologii oraz osób, które pragną zgłębić mentalność sprawcy i społeczno-kulturowe uwarunkowania, które mogą prowadzić do aktów terrorystycznych.

Autorka w swoich badaniach przytacza szereg psychologicznych teorii i badań, które pozwalają na szersze spojrzenie na temat agresji. Zrozumienie tych mechanizmów nie tylko poszerza wiedzę, ale także może stać się kluczem do zapobiegania podobnym tragediom w przyszłości. "Anders Breivik. Między dumą a wstydem" to lektura, która daje narzędzia do analizy nie tylko postaci Breivika, ale także zjawiska terroryzmu jako całości, co czyni ją nieocenioną pozycją w obszarze ebooków popularnonaukowych i specjalistycznych.

Wstyd, poniżenie i agresja – unikalne wątki w badaniu Elżbiety Czykwin

Unikalne wątki dotyczące wstydu, poniżenia i agresji, które Czykwin zgłębia w kontekście Breivika, otwierają nowe horyzonty w badaniach nad psychologią przestępcy. Autorka wskazuje, że to właśnie wstyd i poczucie poniżenia mogą prowadzić do ekstremalnych reakcji, a w przypadku Breivika przyjęły one szczególnie niebezpieczne formy. Te emocje, często niedostrzegane w analizach, odgrywają kluczową rolę w genezie agresji, co Czykwin umiejętnie ilustruje na przykładzie jego życia.

Ciekawe jest również, jak Czykwin łączy te wątki z szerszym kontekstem społecznym. Pojawiające się w książce analizy oraz odniesienia do współczesnych zjawisk społecznych, takich jak skrajny nacjonalizm czy rosnąca popularność ideologii brunatnoprawicowych, czynią tę pozycję nie tylko analizą psychologiczną, ale i ważnym głosem w dyskusji o współczesnym świecie. "Anders Breivik. Między dumą a wstydem" to książka, która skłania do refleksji i konfrontacji z trudnymi tematami, przyciągając tym samym tych, którzy chcą lepiej zrozumieć nie tylko jednostkę, ale i społeczność, w której żyjemy.