Atlas płazów i gadów Polski

„Atlas płazów i gadów Polski” należy do literatury podstawowej, a przy tym budzącej szerokie zainteresowanie nie tylko w kręgach naukowych, ale i szerszych, społecznych. Dobrany zespół wybitnych specjalistów-autorów gwarantuje wysoką jakość merytoryczną dzieła. Na jego oryginalność składa się przede wszystkim zawartość faktograficzna i wprowadzenie nowych rozdziałów (np. tło paleozoologiczne, krytyczny przegląd systematyki) z najnowszymi osiągnięciami w zakresie herpetologii europejskiej. W polskiej literaturze naukowej nie ma on odpowiednika. Atlas nie jest ani typową książką ani podręcznikiem akademickim, jest natomiast wzbogaconym problemowo atlasem rozmieszczenia zwierząt, który może służyć jako pomoc w zajęciach terenowych i specjalistycznych dla studentów nauk przyrodniczych, zwłaszcza kierunków biologicznych, środowiskowych i leśnych, czyli praktycznie na wydziałach uniwersyteckich. Ważną pozycję w tym atlasie stanowią nowoczesne klucze do oznaczania gatunków.

Spis treści

Część I – wstępna 7 1. WSTĘP DO WYDANIA DRUGIEGO (Z. GŁOWACIŃSKI) 9 2. ZAŁOŻENIA METODYCZNE (Z. GŁOWACIŃSKI) 11 2.1. Podstawa kartograficzna 11 2.2. Lokalizacja stanowisk na mapach 11 2.3. Rozkład danych w przedziałach czasowych 12 2.4. Źródła danych 12 2.5. Oceny ilościowe 15 3. ZMIANY W NAZEWNICTWIE I SYSTEMATYCE (P. SURA) 18 Część II – główna, opisowa 21 4. WYKAZ GATUNKÓW 23 5. OPISY I MAPY ROZMIESZCZENIA GATUNKÓW 24 5.1. Płazy – opracowania autorskie (19 gatunków) 24 5.2. Gady – opracowania autorskie (10 gatunków) 87 5.3. Gatunki obce i nowe w faunie Polski (P. Sura i B. Najbar) 115 Część III – uzupełniająca 123 6. PALEONTOLOGICZNE TŁO HERPETOFAUNY POLSKI (Z. SZYNDLAR) 125 6.1. Najstarsze płazy i gady 125 6.2. Płazy i gady neogenu i czwartorzędu 126 7. OCHRONA PŁAZÓW I GADÓW W POLSCE (Z. GŁOWACIŃSKI) 131 7.1. Współczesne zagrożenia krajowej herpetofauny 131 7.2. Formy ochrony płazów i gadów w Polsce 133 7.3. Czynna ochrona krajowych płazów i gadów, programy wdrożeniowe 135 8. UPROSZCZONE MAPKI W SYSTEMIE UTM (G. POŁCZYŃSKA-KONIOR) 142 8.1. Rozmieszczenie płazów 142 8.2. Rozmieszczenie gadów 146 9. PODSUMOWANIE I UWAGI KOŃCOWE (Z. GŁOWACIŃSKI) 148 10. KLUCZE DO OZNACZANIA PŁAZÓW POLSKI (M. RYBACKI) 151 10.1. Klucz do oznaczania jaj 151 10.2. Klucz do oznaczania larw 153 10.3. Klucz do oznaczania osobników dorosłych 162 10.4. Uwagi praktyczne do klucza do oznaczania płazów (M. Pabijan) 171 11. KLUCZE DO OZNACZANIA GADÓW KRAJOWYCH I UWAGI PRAKTYCZNE (Z. SZYNDLAR) 175 11.1. Tropienie gadów 175 11.2. Chwytanie gadów 176 11.3. Korzystanie z klucza podstawowego 176 11.4. Klucz do oznaczania węży na podstawie wylinek 180 12. LITERATURA 181 cytowana 181 uzupełniająca do map, niecytowana 206 WYKAZ WSPÓŁPRACOWNIKÓW I PODZIĘKOWANIA 226 ADRESY AUTORÓW 230 INDEKS NAZW POLSKICH 231 INDEKS NAZW ŁACIŃSKICH 232 Part I – Introductory 7 1. INTRODUCTION TO THE SECOND EDITION 10 2. METHODS 16 2.1. Grid system 16 2.2. Mapping species distributions 16 2.3. Time frame 17 2.4. Data sources 17 2.5. Quantitative estimates 17 3. CHANGES IN TAXONOMY AND SYSTEMATICS 18 Part II – Species descriptions 21 4. CHECKLIST 23 5. SPECIES ACCOUNTS AND DISTRIBUTION MAPS 24 5.1. Amphibians 24 5.2. Reptiles 87 5.3. New and alien species 115 Part III – Supplementary 123 6. FOSSIL HERPETOFAUNA OF POLAND 125 6.1. The oldest amphibians and reptiles 125 6.2. Amphibians and reptiles of Neogen and Quaternary periods 126 7. CONSERVATION OF AMPHIBIANS AND REPTILES IN POLAND 139 7.1. Contemporary threats to the herpetofauna 139 7.2. Conservation management system 140 7.3. Active protection, implemented programes 140 8. DISTRIBUTION MAPS IN THE CARTOGRAPHIC UTM SYSTEM 142 8.1. Distribution of amphibians 142 8.2. Distribution of reptiles 146 9. CONCLUDING REMARKS 148 10. KEYS TO THE AMPHIBIANS OF POLAND 151 10.1. Key to eggs 151 10.2. Key to larvae 153 10.3. Key to adults 162 10.4. Practical guide for observers 171 11. KEYS TO THE REPTILES OF POLAND AND PRACTICAL REMARKS 175 11.1. Tracking reptiles 175 11.2. Capturing reptiles 176 11.3. Simple identification key to reptiles 176 11.4. Key to snakes identification based on sloughs 180 12. LITERATURE 181 Literature cited 181 Literature to maps, not cited 206 LIST OF CO-WORKERS AND ACKNOWLEDGEMENTS 226 POLISH NAMES INDEX 231 LATIN NAMES INDEX 232