Bezpieczeństwo państwa a zagrożenie terroryzmem. Instytucje państwa wobec zagrożenia terroryzmem. Tom II

Charakter współczesnego zagrożenia terroryzmem implikuje konieczność zaangażowania różnorodnych sił i środków, będących w dyspozycji państwa, a także konieczność skoordynowania ich aktywności w obszarze antyterroryzmu. Państwo walczy z terroryzmem w wymiarze wewnętrznym, a także międzynarodowym. Aktywność rodzimych ugrupowań terrorystycznych nie rozkłada się symetrycznie na wszystkie państwa. Obecność i aktywność terroryzmu wewnętrznego ma swoje różnorodne uwarunkowania. Należy jednak pamiętać, że brak terroryzmu wewnętrznego nie przekłada się na fakt „wolności” państwa od tego typu zagrożenia. Aktywność polityczno-militarna, tożsamość kulturowa, powoduje, że wielu krajom, w tym Polsce, realnie zagraża terroryzm międzynarodowy. Fakt ten powoduje, że muszą one być przygotowane po pierwsze na realizację działań proaktywnych — wyprzedzających, łączących się z działaniami ukierunkowanymi na wczesne wykrywanie zagrożenia. Naturalizacja zamiaru dokonania ataku terrorystycznego w fazie jego planowania i przygotowania to sukces służb państwa odpowiedzialnych za bezpieczeństwo. Po drugie, państwo musi być przygotowane do reakcji na zaistniały zamach — działania reaktywne. W strukturach państwa muszą być siły i środki zdolne neutralizować powstałe zagrożenie, a także prowadzić działania w ramach tzw. odbudowy. Polska jest państwem, w którym władze mają świadomość zagrożenia, jakie płynie z aktywności terrorystycznej ludzi o skrajnych poglądach, ludzi, którzy z terroru uczynili środek do realizacji swoich celów politycznych. Niniejsza publikacja odwołuje się do głównych obszarów aktywności naszego kraju wobec zagrożenia terrorystycznego, identyfikacji sił i środków jakie przedsięwzięciom pro- i reaktywnym są dedykowane. Autorzy poszczególnych części monografii, to osoby o uznanym dorobku w tym zakresie — utożsamiane z wiedzą ekspercką.

Spis treści

1. System bezpieczeństwa narodowego (R. Jakubczak, W. Jakubczak) 9 1.1. Pojęcie, istota, polityka i strategia bezpieczeństwa narodowego 9 1.1.1. Współczesne pojęcie bezpieczeństwa narodowego 9 1.1.2. Istota bezpieczeństwa narodowego 17 1.1.3. Polityczna strona bezpieczeństwa narodowego 18 1.1.4. Strategiczny wymiar bezpieczeństwa narodowego 22 1.2. Bezpieczeństwo narodowe jako system (R. Jakubczak) 29 1.2.1. Pojęcie, elementy oraz istota systemu bezpieczeństwa narodowego 29 1.2.2. Rola i miejsce zarządzania kryzysowego w systemie bezpieczeństwa (J. Gołębiewski, R. Jakubczak) 44 1.3. Podsystem antyterrorystyczny systemu bezpieczeństwa państwa (K. Jałoszyński) 56 1.4. Państwo w walce z terroryzmem a prawa człowieka (P. Piasecka) 71 2. Obszar spraw wewnętrznych państwa wobec zagrożenia terroryzmem (R. Socha, K. Jałoszyński)87 2.1. Policja wobec zagrożenia terroryzmem 87 2.2. Służby ochrony granic wobec zagrożenia terroryzmem (J.R. Truchan) 103 2.3. Służby ochrony VIP wobec zagrożenia terroryzmem (J. Cymerski) 113 2.4. Straż pożarna wobec zagrożenia terroryzmem (J. Telak) 127 2.5. Profilaktyka i edukacja antyterrorystyczna (I.T. Dziubek) 157 3. Zarządzanie kryzysowe wobec zagrożenia terroryzmem (A. Tyburska) 191 3.1. Kryzys i sytuacja kryzysowa 191 3.2. Ryzyko w zarządzaniu kryzysowym 200 3.3. Zarządzanie kryzysowe i jego fazy 212 3.4. Raport o zagrożeniach bezpieczeństwa narodowego 218 3.5. Infrastruktura krytyczna i jej ochrona jako element zarządzania kryzysowego 222 3.6. Plany zarządzania kryzysowego 232 4. Obszar służb specjalnych państwa wobec zagrożenia terroryzmem (S. Zalewski) 237 4.1. Służby specjalne w systemie bezpieczeństwa państwa 237 4.2. Cywilne służby specjalne wobec zagrożenia terroryzmem 245 4.3. Wojskowe służby specjalne wobec zagrożenia terroryzmem 258 5. Obszar obrony narodowej w państwie wobec zagrożenia terroryzmem (M. Busłowicz) 265 5.1. Siły zbrojne w systemie bezpieczeństwa państwa 266 5.2. Siły zbrojne wobec zagrożenia terroryzmem 277 6. Obszar wymiaru sprawiedliwości w państwie wobec zagrożenia terroryzmem (I. Nowicka) 295 6.1. Penalizacja przestępstwa terroryzmu 295 6.2. Organy ścigania wobec przestępstwa terroryzmu 301 7. Obszar organów ochrony interesów finansowych państwa wobec zagrożenia terroryzmem (M. Kluczyński) 317 7.1. Finansowanie terroryzmu i pranie pieniędzy 317 7.2. Służba Celna 321 7.3. Organy administracji podatkowej 329 7.4. Organy kontroli skarbowej 333 7.5. Organy informacji finansowej 343 7.6. Organy ochrony interesów finansowych państwa w systemie antyterrorystycznym Rzeczypospolitej Polskiej 348 8. Wymiar prawny i instytucjonalny działania państwa wobec zagrożenia cyberterroryzmem (A. Kańciak) 353 8.1. Pojęcie cyberterroryzmu 353 8.2. System instytucjonalny przeciwdziałania i zwalczania cyberterroryzmu 358 8.3. Dokumenty strategiczne w zakresie przeciwdziałania i zwalczania terroryzmu w cyberprzestrzeni 362 9. Koordynacja działań wobec zagrożeń terroryzmem w wymiarze wewnętrznym i międzynarodowym (T. Safjański, D. Szlachter) 367 9.1. Koordynacja w wymiarze wewnętrznym 368 9.1.1. Poziom strategiczny 369 9.1.2. Poziom operacyjny 376 9.1.3. Poziom taktyczny 378 9.2. Koordynacja w wymiarze międzynarodowym 380 9.2.1. Organizacje i inicjatywy o charakterze globalnym 382 9.2.2. Organizacje i inicjatywy o charakterze regionalnym 388 9.2.3. Instytucje, agencje wyspecjalizowane Unii Europejskiej oraz inicjatywy nieformalne grupujące wybrane państwa unijne 395 9.2.4. Inicjatywy bilateralne 413 10. Zabezpieczenie logistyczne w obliczu ataku terrorystycznego (A. Suchoń) 417 10.1. Zabezpieczenie miejsca pobytu zadysponowanych sił specjalnych do działań kontrterrorystycznych 417 10.2. Zabezpieczenie transportowe 421 10.3. Zabezpieczenie materiałowe działań kontrterrorystycznych 424 10.4. Zabezpieczenie medyczne miejsca ataku terrorystycznego (J.S. Chełchowski) 428 10.4.1. Pierwsza pomoc w rejonie działań bojowych (P. Jastrzębski) 439 Bibliografia 453 Publikacje zwarte, artykuły 453 Źródła prawa 466 Inne 471 Źródła internetowe 472 Informacje o autorach 477