Bezpieczeństwo w teorii i badaniach naukowych. Wyd. II uzupełnione i uaktualnione

W rozdziale pierwszym przedstawiono sposoby postrzegania pojęcia bezpieczeństwa oraz zagrożenie z różnych perspektyw badawczych. Istotną jego składową jest także kwestia typologicznego podziału bezpieczeństwa i zagrożeń. Na bazie istniejących definicji i poglądów sformułowano propozycje ujmowania i definiowania pojęcia w różnych kontekstach. Rozdział drugi poświęcono wskaźnikom bezpieczeństwa. Na tę część opracowania złożyły się rozważania dotyczące integracyjnych i dezintegracyjnch podejść do bezpieczeństwa oraz diagnozowania,prognozowania i projektowania bezpieczeństwa. W rozdziale tym zaprezentowano również szkic analitycznego modelu niewymiernego (nieuchwytnego) bezpieczeństwa. W rozdziale trzecim przedstawiono bezpieczeństwo jako przedmiot szeroko zakrojonych badań interdyscyplinarnych. Takie założenie sprawiło, iż w tej części opracowania znalazły swe miejsce rozważania odnoszące się do obecności bezpieczeństwa w nauce o cywilizacji i nauce o złożoności. Rozdział ten zwieńczony został refleksjami dotyczącymi podstaw cybernetyczno-technologicznej wiedzy o bezpieczeństwie. Rozdział czwarty natomiast poświęcony został określeniu miejsca bezpieczeństwa jako kategorii ogólnej w nauce oraz przedstawieniu bezpieczeństwa jako dyscypliny naukowej. Kolejny, piąty rozdział, zawiera wiedzę niezbędną każdemu badaczowi. Traktuje on bowiem o etyce w badaniach naukowych bezpieczeństwa. Na tę część niniejszego opracowania złożyły się rozważana dotyczące zagadnień fundamentu etyki oraz problemów odnoszących się do etyki społecznej i indywidualnej oraz etyki jako nauki. Rozdział ten wieńczy przedstawienie kwestii wolności nauki, prawdy w badaniach naukowych oraz etyki naukowca. Rozdział szósty poświęcono właściwościom badań naukowych bezpieczeństwa. Kryterium to sprawiło, że w tej części opracowania zawarto zapatrywania odnoszące się do cech i funkcji badań bezpieczeństwa,obiektu i przedmiotu badań bezpieczeństwa, a także problemów poznania bezpieczeństwa. Rozdział siódmy w całości odnosi się do problemów metod badań w naukach o bezpieczeństwie, co sprawiło, iż omówione zostały w tym rozdziale metody badawcze i praktyczne aspekty ich stosowania w procesie eksploracji bezpieczeństwa. Rozdział ósmy zawiera natomiast wiedzę z zakresu edukacji dla bezpieczeństwa. Jego treści dotyczą pojęcia i obszaru znaczeniowego edukacji dla bezpieczeństwa, interdyscyplinarnego charakteru tejże edukacji oraz jej kulturowo-społecznych uwarunkowań. Przedostatni, dziewiąty rozdział, poświęcono kwestiom dydaktyki w obszarze bezpieczeństwa. Poruszono w nim zagadnienia identyfikacyjne problemu odzwierciedlonego tytułem oraz teorii i procesu kształcenia,a także form i metod nauczania. W rozdziale dziesiątym zwrócono uwagę na niektóre komponenty pisarstwa naukowego, omówiono zadania i zasady pisarstwa naukowego, wskazano rodzaje pisarstwa naukowego.

Spis treści

WSTĘP 5 1. POJĘCIE ORAZ TYPOLOGIE BEZPIECZEŃSTWA I ZAGROŻEŃ 11 1.1. Współczesne rozumienie bezpieczeństwa 14 1.2. Główne typy bezpieczeństwa 23 1.3. Percepcja zagrożeń 30 1.4. Podział zagrożeń 39 2. KONCEPCJE ORAZ INDYKATORY BEZPIECZEŃSTWA 49 2.1. Integracyjne i dezintegracyjne podejścia do bezpieczeństwa 53 2.2. Diagnozowanie bezpieczeństwa 61 2.3. Prognozowanie bezpieczeństwa 68 2.4. Projektowanie bezpieczeństwa 82 3. TRANSFORMACJA BEZPIECZEŃSTWA 91 3.1. Bezpieczeństwo w nauce o cywilizacji 93 3.2. Bezpieczeństwo w nauce o złożoności 99 3.3. Podstawy cybernetyczno-technologicznej wiedzy o bezpieczeństwie 106 4. BEZPIECZEŃSTWO A NAUKA 115 4.1. Miejsce bezpieczeństwa jako kategorii ogólnej w nauce 119 4.2. Bezpieczeństwo jako dyscyplina naukowa 131 5. ETYKA W BADANIACH NAUKOWYCH BEZPIECZEŃSTWA 137 5.1. Fundament etyki 140 5.2. Etyka społeczna a etyka indywidualna 142 5.3. Etyka jako nauka 143 5.4. Wolność nauki 147 5.5. Prawda w badaniach naukowych 148 5.6. Etyka naukowca 149 6. WŁAŚCIWOŚCI BADAŃ NAUKOWYCH BEZPIECZEŃSTWA 153 6.1. Cechy i funkcje badań bezpieczeństwa 156 6.2. Obiekt i przedmiot badań bezpieczeństwa 166 6.3. Poznanie bezpieczeństwa 169 7. METODY BADAŃ W NAUKACH O BEZPIECZEŃSTWIE 183 7.1. Zarys sytuacji problemowej 186 7.2. Metody badań 189 7.3. Stosowanie metod badawczych w naukach o bezpieczeństwie 195 8. EDUKACJA DLA BEZPIECZEŃSTWA WOBEC TEORII I PRAKTYKI KSZTAŁCENIA 207 8.1. Pojęcie i obszar znaczeniowy edukacji dla bezpieczeństwa 211 8.2. Interdyscyplinarny charakter edukacji dla bezpieczeństwa 219 8.3. Kulturowo-społeczne uwarunkowania edukacji dla bezpieczeństwa 232 9. DYDAKTYKA EDUKACJI DLA BEZPIECZEŃSTWA 245 9.1. Pojęcie, przedmiot i zadania dydaktyki edukacji dla bezpieczeństwa 248 9.2. Proces kształcenia i jego uwarunkowania 255 9.3. Teorie kształcenia w edukacji dla bezpieczeństwa 263 9.4. Formy kształcenia na zajęciach edukacji dla bezpieczeństwa 275 9.5. Metody nauczania na zajęciach z edukacji dla bezpieczeństwa 279 10. PISARSTWO NAUKOWE W BADANIACH BEZPIECZEŃSTWA 285 10.1. Zadania i zasady pisarstwa naukowego 287 10.2. Rodzaje pisarstwa naukowego 290 10.3. Język pracy naukowej 292 10.4. Zagadnienia terminologii naukowej 293 10.5. Styl pisarstwa naukowego 294 10.6. Struktura pracy naukowej 297 10.7. Gatunki stylu naukowego 301 ZAKOŃCZENIE 303 BIBLIOGRAFIA 305