Chcę żyć! Żyć inaczej

Osoba w kryzysie suicydalnym nie chce umierać. Ona tak naprawdę chce żyć, tylko inaczej. Publikacja dotyczy tematyki samobójstw dzieci i młodzieży, w tym funkcjonowania ucznia/nastolatka doświadczającego kryzysu suicydalnego. Może służyć jako wsparcie dla nauczycieli, pedagogów, psychologów w działaniach z zakresu profilaktyki zachowań samobójczych wśród uczniów, podejmowanych w ramach programu wychowawczo-profilaktycznego szkoły. Książka składa się z części teoretycznej i praktycznej. Część pierwsza zawiera wprowadzenie w tematykę suicydalną oraz ukazanie perspektywy ucznia/nastolatka. Część druga składa się ze scenariuszy warsztatów, ujętych w trzech blokach tematycznych, skierowanych do kadry pedagogicznej oraz uczniów. Blok A ma pomóc w kształtowaniu umiejętności nauczyciela w zakresie przeprowadzania rozmów z uczniem w kryzysie i jego rodzicami/opiekunami prawnymi. Dodatkowo blok C służy wsparciu kadry pedagogicznej w opracowaniu i wdrażaniu strategii postępowania w sytuacji próby samobójczej i samobójstwa ucznia (lub pracownika szkoły) oraz w udzielaniu pierwszej pomocy emocjonalnej. Z kolei blok B zaadresowany jest do uczniów i ma ich wyposażyć w wiedzę oraz umiejętności przydatne we wspieraniu rówieśników doświadczających kryzysu suicydalnego.

Spis treści

Wstęp 11 Część I. Kryzys suicydalny – ustalenia teoretyczne i wyniki badań 1. Czym jest samobójstwo? 17 2. Dynamika zachowań samobójczych w Polsce 25 3. Współczesny nastolatek – zmiany na przestrzeni lat 29 4. Czynniki ryzyka i czynniki chroniące w zachowaniach suicydalnych uczniów 53 4.1. Czynniki ryzyka 53 4.2. Czynniki chroniące 67 5. Konsekwencje zachowań suicydalnych 71 6. Nastolatek w kryzysie suicydalnym 75 7. Indywidualne przypadki – przykładowe omówienia i interpretacje 81 8. Wsparcie ucznia w kryzysie suicydalnym 89 8.1. Ogólne działania podejmowane przez szkołę w sytuacjach kryzysowych 90 8.2. Uczeń w kryzysie suicydalnym, w tym po próbie samobójczej 93 8.3. Samobójstwo ucznia – działania postwencyjne 98 8.4. Profilaktyka samobójstw 105 Część II. Radzenie sobie z kryzysem suicydalnym w praktyce edukacyjnej Blok A. Trudne rozmowy w relacji nauczyciel – uczeń oraz nauczyciel – rodzic 111 Ćwiczenie 1A. Wprowadzenie 113 Ćwiczenie 2A. Czy rozmawiać z uczniem? 113 Ćwiczenie 3A. Schemat rozmowy z uczniem 114 Ćwiczenie 4A. Rozmawiam z uczniem 114 Ćwiczenie 5A. Rozmawiam z rodzicem 115 Ćwiczenie 6A. Jak rozmawiać z rodzicem? 115 Ćwiczenie 7A. Co powinienem wiedzieć? 117 Ćwiczenie 8A. Psychoedukacja rodzica 118 Ćwiczenie 9A. Moje zasoby i możliwości 118 Ćwiczenie 10A. Podsumowanie 119 Załączniki 121 Blok B. Wspierający uczeń 127 Ćwiczenie 1B. Samobójstwo – fakty i mity 129 Ćwiczenie 2B. O języku dotyczącym samobójstwa – definicje 129 Ćwiczenie 3B. Czytanie z zachowania 130 Ćwiczenie 4B. Co chroni przed samobójstwem, a co zwiększa ryzyko jego popełnienia? 131 Ćwiczenie 5B. Czy cierpią tylko najbliżsi? O konsekwencjach samobójstwa 131 Ćwiczenie 6B. Analizowanie przypadków 132 Ćwiczenie 7B. Czy warto pomagać? Co tracę, a co zyskuję, pomagając? 133 Ćwiczenie 8B. Zasoby „pomagacza” 134 Ćwiczenie 9B. Budowanie i burzenie muru w komunikacji 134 Ćwiczenie 10B. Buduję komunikaty wspierające 135 Ćwiczenie 11B. Jak słuchać i być wysłuchanym? 136 Ćwiczenie 12B. Pomagam wyposażony w wiedzę i umiejętności 137 Ćwiczenie 13B. Powarsztatowe fakty i mity o samobójstwach 138 Ćwiczenie 14B. Podsumowanie 138 Załączniki 139 Blok C. Jak wspierać ucznia w kryzysie suicydalnym? 169 Ćwiczenie 1C. Wprowadzenie 171 Ćwiczenie 2C. Szkolna strategia postępowania 171 Ćwiczenie 3C. Samobójstwo – fakty i mity 172 Ćwiczenie 4C. Funkcjonowanie ucznia w kryzysie 172 Ćwiczenie 5C. Co może mnie zaniepokoić? Case study 173 Ćwiczenie 6C. Jak rozmawiać z uczniem? Przygotowanie do rozmowy 174 Ćwiczenie 7C. Jak rozmawiać z uczniem? Wspierające słowa 174 Ćwiczenie 8C. Jak rozmawiać z uczniem? Zachęta 175 Ćwiczenie 9C. Jak rozmawiać z uczniem? Zachęta. Ćwiczę 176 Ćwiczenie 10C. O co i jak pytać? 176 Ćwiczenie 11C. O co i jak pytać? Ćwiczę 177 Ćwiczenie 12C. Kiedy interweniować? 178 Ćwiczenie 13C. Jak postępować w sytuacji zagrożenia suicydalnego? 178 Ćwiczenie 14C. Plan bezpieczeństwa 179 Ćwiczenie 15C. Pierwsza pomoc emocjonalna 180 Ćwiczenie 16C. Pierwsza pomoc emocjonalna dla osoby w kryzysie suicydalnym 180 Ćwiczenie 17C. Podsumowanie 181 Załączniki 183 Bibliografia 201 Spis wykresów 209