Dyfuzja grup nazw miejscowych na Kurpiach Zielonych

Monografia poświęcona jest rozprzestrzenianiu się grup nazw miejscowych na Kurpiach Zielonych z perspektywy teorii dyfuzji innowacji. Autorka ustaliła etymologię niemal 200 ojkonimów i przeprowadziła ich klasyfikację semantyczno-etymologiczną, wyodrębniając pięć grup nazw: dzierżawcze, rodowe, relacyjne, topograficzne i kulturowe. Uwzględnienie kontekstu historycznego, kulturowego i geograficznego pozwoliło na identyfikację kierunków dyfuzji grup nazw miejscowych oraz typów procesu dyfuzji: ciągłej, ekspansywnej i relokacyjnej. Zastosowane podejście wzbogaca dotychczasową wiedzę o unikalną perspektywę łączącą geografię, język i historię regionu etnograficznego Kurpie Zielone. ****** The Diffusion of Place Name Groups in Kurpie Zielone The monograph is devoted to the spread of place name groups in Kurpie Zielone from the perspective of the theory of diffusion of innovations. The author established the etymology of almost 200 oikonyms and conducted their semantic-etymological classification, separating five groups of names: possessive, ancestral, relational, topographic and cultural. Taking into account the historical, cultural and geographical context allowed for identification of diffusion directions of place name groups and types of the diffusion process: continuous, expansive and relocational. The approach used by the author enriches existing knowledge with a unique perspective combining geography, language and history of the Kurpie Zielone ethnographic region.

Spis treści

1. Wstęp 7 1.1. Wprowadzenie 7 1.2. Przedmiot i cele badania 9 1.3. Zasięg terytorialny i zakres czasowy 11 1.4. Metody 13 2. Podstawy teoretyczne badania 17 2.1. Źródła informacji 17 2.2. Badania z pogranicza geografii i językoznawstwa 20 2.2.1. Geografia lingwistyczna i geografia językowa 20 2.2.2. Dyfuzja innowacji w geografii lingwistycznej 25 2.2.3. Dyfuzja innowacji w badaniach geograficznych 28 2.2.3.1. Typ ekspansywny i typ relokacyjny 32 2.2.3.2. Typ ciągły i typ hierarchiczny 34 2.2.3.3. Efekt barierowy, efekt hierarchii i efekt sąsiedztwa 36 2.3. Źródła pochodzenia i klasyfikacje nazw miejscowych 45 3. Kurpie Zielone jako obszar kolonizacji osadniczej 58 3.1. Cechy środowiska przyrodniczego 58 3.2. Gospodarka 65 3.2.1. Bartnictwo 66 3.2.2. Rudnictwo i smolarstwo 70 3.2.3. Myślistwo 71 3.2.4. Rybołówstwo 73 3.2.5. Inne zajęcia pozarolnicze 75 3.2.6. Rolnictwo 77 3.3. Zarys historii osadnictwa. Etapy procesu osadniczego 82 4. Motywacja nazewnicza ojkonimów Kurpiowszczyzny 94 4.1. Nazwy miejscowe odapelatywne 95 4.2. Nazwy wywodzące się ze środowiska przyrodniczego 96 4.3. Nazwy wywodzące się z kultury 99 4.4. Nazwy miejscowe relacyjne 104 4.5. Nazwy miejscowe odantroponimiczne 108 5. Klasyfikacja nazw miejscowych Kurpiowszczyzny 117 5.1. Nazwy jednomotywacyjne 120 5.1.1. Nazwy dzierżawcze 120 5.1.2. Nazwy rodowe 121 5.1.3. Nazwy relacyjne 122 5.1.4. Nazwy topograficzne 124 5.1.5. Nazwy kulturowe 125 5.1.6. Nazwy etniczne 126 5.2. Nazwy dwumotywacyjne 126 5.3. Nazwy dwuznaczne i niejasne 128 6. Proces dyfuzji nazw miejscowych na Kurpiach Zielonych 129 6.1. Dyfuzja nazw rodowych 130 6.2. Dyfuzja nazw dzierżawczych 139 6.2.1. Nazwy dzierżawcze równe nazwom osobowym 145 6.2.2. Nazwy dzierżawcze utworzone na podstawie derywacji słowotwórczej 147 6.2.3. Nazwy dzierżawcze w formie zestawień 151 6.3. Dyfuzja nazw relacyjnych 154 6.4. Dyfuzja nazw topograficznych 165 6.5. Dyfuzja nazw kulturowych 170 Podsumowanie 176 Bibliografia 184 Spis map 198 Spis wykresów 199