Eksperymenty i badania na zwierzętach

Eksperymenty i badania na zwierzętach. EGOIZM, KOSZT POSTĘPU CZY PRZEJAW OKRUCIEŃSTWA - to temat rozważany przez badaczy i naukowców. Badania na zwierzętach wykonywane były już w starożytności, umożliwiając poznanie anatomii i fizjologii oraz opracowanie skutecznych metod leczenia chorób. Interesowali się nimi Arystoteles, Erasistratos z Keos i Galen, którego nawet ochrzczono mianem ojca badań nad zwierzętami. Niestety, zwierzęta używane do eksperymentów traktowano przedmiotowo i często nikt nie przejmował się zadawanym im bólem. Pod koniec XVIII i na początku XIX w. coraz częściej były testowane na zwierzęcych organizmach nowe leki i nowe teorie medyczne. Szacuje się, że w XX stuleciu, kiedy to doszło do dynamicznego rozwoju przemysłu farmaceutycznego i kosmetycznego, ponad milion zwierząt padł ofiarami testów różnych nowoodkrytych substancji. W okresie II wojny światowej zwierzęta wykorzystano także w celach wojskowych (np. psy obkładano bombami z nietypowym zapalnikiem, licząc, że wczołgają się pod czołg wroga, gołębie wykorzystywano do lokalizowania terenów skażonymi trującymi substancjami, świnie i naczelne wykorzystywano w celu sprawdzenia działania nowych substancji bojowych lub materiałów wybuchowych). Dopiero w roku 1959 dwóch brytyjskich zoologów – William Russell i Rex Burch – ogłosiło zasadę 3R: Replacement (zastąpienie), Reduction (ograniczenie) i Refinement (udoskonalenie), która ogranicza cierpienie i same testy na zwierzętach, ale nadal ich nie zakazuje.

Spis treści

SPIS TREŚCI
Wstęp……………………………………………………………………………………………………………………… 9
CZŁOWIEK I ZWIERZĘTA – UJĘCIE HISTORYCZNE I KULTUROWE
Elżbieta Krajewska-Kułak, Cecylia Łukaszuk, Andrzej Guzowski, Joanna Fiłon
Relacje człowiek – zwierzęta dawniej i dziś……………………………………………………………. 13
Wiktoria Ciok, Andrzej Guzowski
Postrzeganie zwierząt przez religie w początkach religijności człowieka
oraz w chrześcijaństwie, judaizmie, islamie i hinduizmie……………………………………….. 45
Wiktoria Ciok, Andrzej Guzowski, Elżbieta Krajewska-Kułak
Postrzeganie zwierząt przez pryzmat przesądu w świetle historii filozofii,
religii i kultury…………………………………………………………………………………………………………. 53
Larys Lubowicki
Eksperymenty na zwierzętach w sztuce współczesnej…………………………………………… 63
Agnieszka Kułak-Bejda, Grzegorz Bejda
Wpływ zwierząt na funkcjonowanie bio-psycho-społeczne człowieka………………….. 77
Jerzy T. Marcinkowski, Zofia Konopielko, Paulina Rosińska, Aneta Klimberg
Czy zwierzęta mają duszę – odwieczne rozważania……………………………………………….. 101
Grzegorz Bejda, Agnieszka Kułak-Bejda
Formy zachowania ludzi wobec zwierząt na przykładzie gier komputerowych ……… 125
EKSPERYMENT NA ZWIERZĘTACH W NAUCE
Cecylia R. Łukaszuk
Eksperymenty na zwierzętach dawniej…………………………………………………………………… 139
Joanna Fiłon
Znaczenie eksperymentu w naukach medycznych. Wybrane problemy………………….. 155
Karol Zygo, Włodzimierz Piątkowski
Rola eksperymentu w naukach społecznych………………………………………………………….. 173
Paulina A. Szafrańska
Kogo wysłać na Marsa: niedźwiedzia czy mysz? Czyli po co nam badania
podstawowe?………………………………………………………………………………………………………….. 189
Magda Orzechowska, Mateusz Cybulski
Pozytywne i negatywne aspekty przeprowadzania doświadczeń na zwierzętach…… 197
Małgorzata Knaś, Marek Niczyporuk
Zwierzęta w testach preparatów kosmetycznych…………………………………………………… 209
Elżbieta Krajewska-Kułak, Wojciech Kułak, Cecylia Regina Łukaszuk, Jolanta Kraśnicka,
Joanna Fiłon, Andrzej Guzowski, Mateusz Cybulski
Szczepionka na koronawirusa SARS-CoV-2 w aspekcie eksperymentów
na zwierzętach……………………………………………………………………………………………………….. 215
Wojciech Kułak, Elżbieta Krajewska-Kułak, Cecylia Łukaszuk, Joanna Fiłon,
Andrzej Guzowski, Hanna Rolka, Katarzyna Rosłan
Bezsensowne eksperymenty na zwierzętach – wybrane przykłady………………………… 223
Wojciech Kułak, Hanna Rolka, Mateusz Cybulski, Magda Orzechowska,
Elżbieta Krajewska-Kułak, Katarzyna Rosłan
Czy zwierzęta są niezbędne do badań naukowych? ……………………………………………….. 233
Renata Bociarska, Elżbieta Krajewska-Kułak, Agnieszka Serafin, Alicja Diak,
Andrzej Guzowski
Opinie Polaków na temat traktowania zwierząt, w tym prowadzenia
eksperymentów na nich …………………………………………………………………………………………. 243
ETYCZNE I PRAWNE ASPEKTY EKSPERYMENTÓW NA ZWIERZĘTACH
Agnieszka Żok, Katarzyna Głodowska, Ewa Baum
Eksperymenty na zwierzętach jako konflikt moralny. Czy możliwe jest
pogodzenie prawa do zdrowia człowieka i dobrostanu innych zwierząt?……………….. 257
Jacek Breczko
Zasadność terminu „eutanazja” w przypadku uśmiercania zwierząt
w wyniku eksperymentu oraz pewien postulat dotyczący „dobrego życia”…………….. 265
Katarzyna Głodowska, Agnieszka Żok, Ewa Baum
Komisje etyczne do spraw Doświadczeń na Zwierzętach – zadania, zasady
i działania ………………………………………………………………………………………………………………. 273
Paulina Aniśko, Magda Popławska
Wybrane fakty z rozwoju ruchu na rzecz praw zwierząt…………………………………………. 281
Agnieszka Wal, Emilia Sarnacka, Iwona Wrześniewska-Wal
Ustawodawstwo polskie i Unii Europejskiej wobec wykorzystywania zwierząt
do celów naukowych……………………………………………………………………………………………….. 291
Izabela Zofia Prokop, Ilona Ościłowska, Karolina Borkowska, Piotr Worona, Edyta Rysiak
Życie za życie – ekonomika eksperymentu na modelu zwierzęcym………………………… 313
Izabela Zofia Prokop, Ilona Ościłowska, Anna Grajewska, Renata Zaręba, Edyta Rysiak
Marża cierpienia……………………………………………………………………………………………………… 321
Renata Zaręba, Edyta Rysiak, Piotr Worona, Ilona Ościłowska
Eksperyment medyczny w świetle art. 27 Kodeksu karnego…………………………………… 331
Elżbieta Krajewska-Kułak, Hanna Rolka, Wojciech Kułak, Katarzyna Rosłan
Organizacje działające na rzecz ochrony zwierząt…………………………………………………. 341
Elżbieta Krajewska-Kułak, Hanna Rolka, Wojciech Kułak, Katarzyna Rosłan
Kampanie społeczne na rzecz ochrony praw zwierząt ………………………………………….. 359
Wykaz autorów……………………………………………………………………………………………………….. 377