Eutanazja. Gdy etyka zderza się z prawem

W prezentowanej monografii w kompleksowy sposób omówione zostały węzłowe zagadnienia sporu o etyczna i prawna dopuszczalność eutanazji. Opracowanie ma charakter interdyscyplinarny, łączący elementy prawa karnego i medycznego, historii idei oraz etyki stosowanej. Autor przedstawia historyczne i filozoficzne tło sporu o eutanazje, wyjaśnia i systematyzuje główne pojęcia i rozróżnienia terminologiczne, pokazuje związek miedzy etycznym i prawnym wymiarem sporu o eutanazje. Ponadto opisuje i wyjaśnia karnoprawne modele dopuszczalności eutanazji oraz analizuje problem domniemanych zagrożeń płynących z legalizacji eutanazji. Adresaci: Książka jest adresowana przede wszystkim do prawników, filozofów i bioetyków. Jej klarowny język i eseistyczny styl sprawiają, ze może również stanowić ciekawa pozycje dla wszystkich osób zainteresowanych problematyka eutanazji. "Na wysoka ocenę recenzowanej pracy składają się następujące czynniki. Po pierwsze, praca w wyjątkowo rzetelny sposób relacjonuje debatę wokół legalizacji eutanazji. Co więcej, biorąc pod uwagę jakość przeprowadzanych przez Autora polemik, jego książka stanowi istotny glos w tej debacie, będąc przy tym przykładem, w jaki sposób debatę taka należy prowadzić. Po drugie, praca napisana jest bardzo potoczystym językiem; jest daleka od drętwego stylu wielu traktatów naukowych, a za to pełna elementów eseistycznych". Dr hab. Bartosz Brożek, prof. UJ

Spis treści

Wykaz skrótów str. 9 Wprowadzenie str. 11 Rozdział 1 O możliwości "dobrej" śmierci str. 17 Rozdział 2 Z dziejów pojęcia eutanazji str. 27 2.1. Z dziejów pojęcia "dobrej śmierci" str. 29 2.1.1. "Dobra śmierć" str. 29 2.1.2. Francis Bacon i medykalizacja "dobrej śmierci" str. 38 2.1.3. Eutanazja jako zabójstwo z litości i na żądanie str. 46 2.1.4. Dygresja o Utopii str. 50 2.2. Eutanazja, eugenika i dobro państwa str. 55 2.2.1. Platon i etyka lekarska w "dobrze urządzonej" polis str. 55 2.2.2. Eugenika i zbrodnie nazizmu str. 62 2.3. Podsumowanie str. 71 Rozdział 3 Kłopoty z definicją pojęcia eutanazji str. 76 3.1. Wyklęte słowo "eutanazja" str. 78 3.2. O definicji i podziałach pojęcia eutanazji str. 83 3.2.1. Granice definicji str. 83 3.2.2. Działanie i zaniechanie str. 86 3.2.3. Środki zwyczajne i nadzwyczajne str. 90 3.2.4. Sztuczne odżywianie i nawadnianie str. 94 3.2.5. Zamiar i skutki str. 98 3.2.6. Dobrowolność str. 101 3.2.7. Oświadczenia woli pro futuro str. 103 3.3. Przyjęta terminologia str. 106 Rozdział 4 Wartość życia i prawo do śmierci str. 109 4.1. Życie: niezbywalne prawo czy moralny obowiązek? str. 109 4.1.1. Świętość i nienaruszalność życia ludzkiego str. 109 4.1.2. Kto jest dysponentem ludzkiego życia? str. 113 4.1.3. Argument religijny str. 115 4.1.4. Argument z prawa naturalnego str. 117 4.1.5. Argument "polityczny" str. 121 4.2. Prawo do śmierci? str. 139 4.2.1. Autonomia i prawo do samostanowienia str. 141 4.2.2. Czy istnieje "prawo do śmierci"? str. 146 Rozdział 5 Eutanazja w świetle prawa karnego str. 156 5.1. Metody prawnej regulacji DCE i PLS str. 157 5.1.1. DCE jako podstawowy typ zabójstwa str. 158 5.1.2. DCE jako uprzywilejowany typ zabójstwa str. 159 5.1.3. DCE jako kontratyp - legalizacja eutanazji str. 160 5.1.4. Metody regulacji PLS str. 160 5.2. Legalizacja DCE i PLS str. 161 5.2.1. Dekryminalizacja a legalizacja str. 161 5.2.2. Kryteria dopuszczalności i kontroli str. 162 5.2.3. Stan wyższej konieczności str. 168 5.2.4. Rekapitulacja str. 173 5.2.5. PLS: model szwajcarski str. 174 5.3. Prawny status DCE i PLS w Polsce str. 176 5.3.1. Charakterystyka przestępstwa z art. 150 k.k. str. 177 5.3.2. "Wyjątkowe wypadki": w stronę depenalizacji DCE? str. 180 5.3.3. PLS w świetle art. 151 k.k. str. 181 Rozdział 6 Eutanazja na równi pochyłej? str. 193 6.1. Argument z równi pochyłej str. 196 6.1.1. Wersja strasznego i arbitralnego skutku str. 198 6.1.2. Wersja logiczna ARP str. 199 6.1.3. Wersja empiryczna ARP str. 201 6.2. Czy legalizacja eutanazji jest niebezpieczna? str. 203 6.2.1. Argument "sądu ostatecznego" i widmo nazizmu str. 204 6.2.2. Argumenty logiczne str. 205 6.2.3. Argumenty empiryczne str. 210 6.3. Podsumowanie str. 221 Rozdział 7 Problem letalnej analgezji str. 223 7.1. Letalna analgezja a eutanazja str. 223 7.2. Zamiar i skutki: aspekty etyczne str. 226 7.2.1. Zasada podwójnego skutku str. 226 7.2.2. Zarzut pryncypialny str. 231 7.2.3. Za co ponosimy odpowiedzialność moralną? str. 233 7.2.4. "Odwracanie" intencji str. 235 7.2.5. Ocena czynu czy charakteru sprawcy? str. 237 7.2.6. Ukryty konsekwencjalizm? str. 242 7.3. Zamiar i skutki: aspekty prawne str. 244 7.3.1. ZPS a prawnokarna konstrukcja umyślności str. 244 7.3.2. Rola intencji w moralności i prawie str. 247 7.3.3. Prawnokarna kwalifikacja LA w prawie polskim str. 248 7.3.4. LA i ZPS w prawie anglosaskim str. 249 7.3.5. Trzy sposoby prawnej immunizacji LA str. 253 7.4. Uwagi końcowe str. 257 Zakończenie str. 259 Bibliografia str. 263