FTI – Austria

Publikacja prezentuje austriacki system badań, technologii i innowacji (Forschung Technologie Innovation System, FTI) przez pryzmat nauk o polityce. Autor koncentruje się na czterech zasadniczych zagadnieniach. Pierwsze odnosi się do polityk publicznych i ścieżki rozwoju oraz wpływu czynników historyczno-społecznych. Drugie uwzględnia strategie rozwoju szkolnictwa wyższego, związane m.in. z problematyką technologii i innowacyjności, własności intelektualnej i bioekonomii. Zagadnienie trzecie zaś to instytucje wsparcia systemu FTI – tworzą je zarówno instytucje szkolnictwa wyższego, jak i ośrodki pozauniwersyteckie odpowiadające za badania podstawowe i zastosowawcze oraz za ich finansowanie i koordynację. Ostatnim zagadnieniem jest ewaluacja, którą odniesiono do krajowego „rynku ewaluacji”, instytucji, a także narodowego systemu badań, rozwoju i transferu technologii. Zdaniem autora Austria, by być konkurencyjna, prowadzi zintegrowaną politykę badawczo-technologiczną, która uwzględnia potencjał i interes narodowy, ale jednocześnie wykorzystuje atuty członkostwa w Unii Europejskiej. Austriacki FTI-System stanowi pewne spójne rozwiązanie, które powinno być badane i odniesione do innych rozwiązań w zakresie polityk publicznych przede wszystkim w krajach Unii Europejskiej. […] Walorem dzieła jest jego interdyscyplinarność łącząca problemy z wielu nauk (zarządzania, politologii, ekonomii, prawa). […] Monografia może stanowić ważną lekturę dla osób, których zainteresowania naukowe i praktyczne koncentrują się na strategiach i politykach publicznych w obszarze zarządzania nauką i innowacjami. (Z recenzji prof. dr. hab. Łukasza Sułkowskiego) Na uwagę zasługuje wykorzystanie efektów badań nie tylko historyków i politologów, ale także m.in. ekonomistów, prawników, socjologów i przedstawicieli innych dyscyplin naukowych. Wybór Austrii nie był przypadkowy, ponieważ „ten mały kraj, podążając za innymi europejskimi potentatami, zabiega o to, by osiągnąć status lidera innowacji”. [Ponieważ] decydenci w Polsce deklarują podobny kierunek rozwoju, poznanie, analiza i ocena tytułowego Forschung Technologie Innovation System może dostarczyć również im cennych wniosków i wskazań. (Z recenzji prof. dr. hab. Tadeusza Wallasa) ********* FTI – AUSTRIA. Politics, institutions, evaluation The publication presents the Austrian system of research, technology and innovation (Forschung Technologie Innovation System, FTI) through political science. The author focuses on four key issues. The first refers to public policies, the development path and the influence of historical and social factors. The second takes into account the strategies for the development of higher education, connected with technologies, innovation, intellectual property and bioeconomics. The third is related to the institutions supporting the FTI system. The final issue concerns evaluation, which is referred to the domestic “evaluation market”, institutions and the national system of research, development and technological transfer. In the author’s opinion, Austria maintains an integrated research and technological policy, which takes into account national potential and interest, at the same time taking advantages of its membership in the European Union. ********** Dr hab. Krzysztof Szewior (ORCID 0000-0003-2455-553X) – pracownik naukowo-dydaktyczny w Katedrze Polityk Unii Europejskiej na Wydziale Nauk Politycznych i Studiów Międzynarodowych Uniwersytetu Warszawskiego. Członek Polskiego Towarzystwa Nauk Politycznych i Polskiego Towarzystwa Ewaluacyjnego, powołany do Komitetu Nauk Politycznych PAN (2016-2019). Członek Polskiej Komisji Akredytacyjnej w latach 2008-2019. W pracy naukowej i dydaktycznej koncentruje się na zagadnieniach społecznych państw niemieckiego obszaru językowego ze szczególnym uwzględnieniem szkolnictwa wyższego i bezpieczeństwa społecznego. Prowadzi działalność pozauniwersytecką na polach akredytacyjnym i doradczym szkół wyższych oraz na rzecz rozwoju dydaktyki akademickiej w kooperacji z instytucjami otoczenia społeczno-gospodarczego. Autor monografii: "Kształtowanie systemu społecznego w Niemczech w latach 1945-1949" (2001), "Szkolnictwo w Republice Federalnej Niemiec i Niemieckiej Republice Demokratycznej w drugiej połowie XX wieku" (2005), "Kobiety w szkolnictwie Republiki Federalnej Niemiec w latach 1969-1998" (2006), "Bezpieczeństwo społeczne jednostki. Założenia i polska rzeczywistość" (2016), "Akredytacja w niemieckim szkolnictwie wyższym. Zarys zagadnienia" (2018), "Akredytacja w niemieckim szkolnictwie wyższym. Systemowe ujęcie zagadnienia" (wydanie 2. poszerzone, 2019), "Uniwersytet (w) sieci" (2021), oraz współredaktor publikacji: "Współczesne społeczne wyzwania świata i Polski" (2021).

Spis treści

Wykaz skrótów 9 Wprowadzenie metodologiczno-pojęciowe 15 ROZDZIAŁ I. System FTI w Austrii 33 1. Etapy i determinanty rozwoju systemu FTI 33 1.1. Podstawy prawne systemu 35 1.2. Rada Nauki oraz Rada ds. Badań i Rozwoju Technologii 40 1.3. Narodowe programy reform 42 2. Polityka badawcza i finansowanie badań 52 2.1. Polityka badawcza 52 2.2. Finansowanie badań i rozwoju 57 2.3. Internacjonalizacja nauki i badań naukowych 61 3. Rozwój szkolnictwa wyższego 65 3.1. Ogólnoaustriacki Plan Rozwoju Uniwersytetów 65 3.2. Umowa o wykonanie i umowa finansowa 72 3.3. Plany rozwoju wyższych szkół zawodowych 76 3.4. Plany rozwoju uczelni pedagogicznych 79 4. Europejska przestrzeń badawcza i austriacki plan działania ERA 81 4.1. Europejska Przestrzeń Badawcza 81 4.2. Horyzont 2020 i Horyzont Europa 86 4.3. Plan Odbudowy i Zwiększenia Odporności 91 5. Europejski nadzór nad systemem badań i innowacji 93 5.1. Komisja Europejska 93 5.2. Rada Europejska 96 5.3. Rada Unii Europejskiej 97 Podsumowanie 99 ROZDZIAŁ II. Strategie rozwoju systemu FTI 101 1. Strategia otwartej innowacyjności 101 2. Strategia rozwoju nauk humanistycznych, społecznych i o kulturze 108 3. Strategia rozwoju nauk o życiu i sektora farmaceutycznego 113 4. Strategia ochrony praw i własności intelektualnej 117 5. Strategia bioekonomii 122 6. Strategia rozwoju badań, technologii i innowacji 2030 127 7. Strategie mobilności i umiędzynarodowienia szkolnictwa wyższego 144 Podsumowanie 146 ROZDZIAŁ III. Instytucje wsparcia systemu FTI 147 1. Infrastruktura edukacyjna i badawcza 147 2. Instytucje systemu FTI 154 2.1. Austrian Institute of Technology (AIT) 156 2.2. Institute of Science and Technology Austria (IST Austria) 158 2.3. Österreichische Akademie der Wissenschaften (ÖAW) 162 2.4. Silicon Austria Labs (SAL) 165 2.5. Austria Wirtschaftsservice (AWS) 168 2.6. Christian Doppler Forschungsgesellschaft (CDG) 171 2.7. Fonds zur Förderung der wissenschaftlichen Forschung (FWF) 175 2.8. Österreichs Agentur für Bildung und Internationalisierung (OEAD) 178 2.9. Forschungsförderungsgesellschaft (FFG) 182 2.10. Ludwig Boltzmann Gesellschaft (LBG) 186 Podsumowanie 191 ROZDZIAŁ IV. Ewaluacja systemu FTI 193 1. Kultura i praktyka ewaluacji 193 2. Austria w rankingach 196 2.1. Publikacje 196 2.2. Zgłoszenia patentowe 197 2.3. Rankingi innowacyjności 198 3. Ewaluacja szkolnictwa wyższego 202 3.1. Umowa o wykonanie 202 3.2. Wyższe szkoły zawodowe 204 4. FTI w ocenie instytucji krajowych 206 4.1. Rada ds. Badań i Rozwoju Technologii 206 4.2. Rada Nauki 211 5. FTI w ocenie instytucji unijnych 214 5.1. Europejski Semestr 214 5.2. Austriacki Plan Działania ERA 218 6. FTI w ocenie OECD 228 Podsumowanie 232 Zakończenie 235 Wykorzystane literatura i materiały 251