Feniksy, łabędzie, motyle

Jak być pięknym, młodym, zdrowym, bogatym i dobrze wyglądać nago? Makeover shows, telewizyjne opowieści o transformacyjne dostarczają nam historii o kobietach i mężczyznach którzy przy pomocy środków, wiedzy i zachęty ze strony mediów masowych odmienili swoje życie. Popularność tego nowego gatunku medialnego ma wiele przyczyn. Wiele się też z niego możemy dowiedzieć - o konsumpcji, ciele, płci, tożsamości i władzy w ponowoczesnym społeczeństwie konsumentów. W społeczeństwie tym media masowe wytwarzają kulturę transformacji. Narzucają nam stały niepokój o nasz własny wygląd, stan posiadania, relacje z innymi i samorealizację. Wskazują, że konieczne jest nieustanne zmienianie siebie. Podpowiadają jak to zrobić, podkreślając przy tym fundamentalne znaczenie umiejętnych zakupów, stylizacji i dobrych medialnych wzorców. Same siebie kreują na najważniejsza instytucję kulturalną i ostatnią instancje w sprawach stylu, gustu i praktycznych spraw życia codziennego.

Spis treści

Wstęp. KULTURA TRANSFORMACJI 9 I. TELEWIZYJNA OPOWIEŚĆ TRANSFORMACYJNA Formuła, gatunek, formaty 15 Poradniki: od howtoizmu do stylu życia 16 Od „Królowej Jednego Dnia” do „Ekstremalnej Przemiany” 21 Wyznaczniki gatunkowe 24 Prywatność i ponowoczesność 27 Etapy przemiany: od impasu do szczęśliwego zakończenia 31 Uczestnicy: bohaterowie, mistrz przemiany, eksperci 34 Motyl, łabędź, Feniks – schematy metamorfozy 34 Mistrzowie przemiany: terapeuci i celebryci 35 Rola publiczności: dystans i bliskość 36 Czas: między realizmem a kondensacją 37 Niezbędność mediów, konieczność konsumpcji 37 Publiczny charakter przemiany 38 OT czy reality show? 39 Styl i estetyka 41 Konwergencja i transmedialność 41 Lifestyle media i paradygmat tożsamościowo-transformacyjny 42 II. WIDZIALNOŚĆ, PRZEZROCZYSTOŚĆ, PODGLĄDANIE Kultura transparencji 45 Zasłanianie przez odsłanianie 48 Co można pokazać: ciało, intymność, emocje 49 Co można pokazać: zasady działania medium 55 Co można pokazać: relacje społeczne 57 Dramaturgia upokorzenia 58 W stronę monstruarium 64 Znaczenie autoprezentacji 66 Podglądanie, wiarygodność, prawdziwość inscenizowana 66 Widz i jego dwuznaczne przyjemności 69 Transparencja jako spektakl 70 III. TOŻSAMOŚĆ Płynne czasy, płynna tożsamość 75 Media i tożsamość technospołeczna 78 Bohaterka OT jako prosumentka 80 Stare i nowe media, stare i nowe tożsamości 81 Samorealizacja jako spektakl 82 Między spontanicznością a kontrolą 84 Tożsamość i nieudane życie 85 Ciało, interfejs, relacje 88 Transformacja – symulacja 91 IV. CIAŁO Racjonalizacja urody 95 Społeczeństwo somatyczne 98 Dyscyplina i miłość własna 100 Chudość jako norma 100 Czy duże może być piękne 105 Co zrobić z ciałem: medykalizacja 106 Co zrobić z ciałem: relatywizacja 109 Seksualność jako obowiązek 110 Gust, klasa, atrakcyjność 112 Gdzie jest transgresja? 116 V. PŁEĆ I RODZAJ W stronę kultury konsumentek 119 Kobieta idealna 120 Kobieta zrozpaczona 122 Mężczyzna idealny 123 Płynna przynależność i queer 125 Między stereotypem a tolerancją 126 VI. PSYCHE Powrót do siebie czy życie od nowa? 129 Od psychologii do pop-psychologii 130 Medialna terapia zranionego „ja” 133 Pomoc instrumentalna i komunikacyjna 134 Między zranionym wnętrzem a nieatrakcyjnym zewnętrzem 137 Od cierpienia do samozadowolenia 138 Terapeutyczny wymiar konsumowania 139 VII. KONSUMPCJA Między konsumpcją i postkonsumpcją 141 Do czego służą rzeczy 144 Konsument kompetentny i niepełnowartościowy 145 OT jako advertainment 149 VIII. WŁADZA Inicjowanie przemiany 153 Kontrola nad bohaterami 154 Warunki widzialności 159 Wiedza, normy, wzorce 160 Wiedza naukowa, wiedza potoczna 162 Eksperci i mistrzowie 163 Środki i narzędzia 166 Zawsze sukces 168 Gdzie są wątpliwości? 170 Popularność jako nagroda 171 IX. POLSKA KONSUMENTKA I JEJ OPOWIEŚĆ O TRANSFORMACJI Gdy prywatne jest polityczne 173 Czy polskie wersje są gorsze – i dlaczego? 175 Polka przed telewizorem 180 Zakończenie. MEDIA, SAMOREALIZACJA, NIEPOKÓJ 187 Bibliografia 191 Wykaz programów opisywanych lub przywoływanych w książce 197