Funkcja usługowa małych miast

Usługi są tym sektorem gospodarki, który od wielu dziesięcioleci pełni kluczową rolę we współczesnych procesach rozwoju ekonomicznego. W krajach postkomunistycznych szybki rozwój działalności usługowej nastąpił dopiero w ostatnich dwóch dziesięcioleciach w wyniku zachodzących przemian systemowych, umożliwiających nadrobienie wieloletnich zapóźnień w stosunku do gospodarek krajów wysoko rozwiniętych. O ile rozwój funkcji usługowej w dużych ośrodkach miejskich był z wielu powodów ułatwiony, a przekształcenia ich struktur funkcjonalnych przebiegały często bardzo dynamicznie, to już w wielu małych miastach rozwój sektora usług nie zawsze postępował bez przeszkód. W małych jednostkach osadniczych – poza ich położeniem w sieci osadniczej i zróżnicowanej ekonomicznie przestrzeni kraju – istotną rolę odgrywały m. in. takie uwarunkowania, jak: silne rozdrobnienie rolnictwa i duży odsetek ludności wiejskiej o niewysokich dochodach na otaczających terenach, stosunkowo niski względny poziom wykształcenia i kwalifikacji mieszkańców, a także często niewydolny samorząd lokalny, niepotrafiący wypracować i wcielić w życie racjonalnych założeń polityki ekonomicznej na szczeblu gminy. Pomimo istniejących ograniczeń, funkcja usługowa małych miast uległa znacznym przeobrażeniom po 1990 r., głównie w ośrodkach położonych na zapleczu wielkich miast. Toteż autorzy poszczególnych rozdziałów niniejszej publikacji podejmują się analizy wybranych funkcji usługowych małych miast (zwłaszcza śląskich i łódzkich) w zakresie działalności transportowej, handlowej i obsługi ruchu turystycznego.

Spis treści

Wstęp (Tadeusz Marszał) 5 Rozdział 1. Nowe inwestycje usługowe na tle rozwoju funkcji usługowej w małych miastach województwa łódzkiego od roku 1995 (Andrzej Nowak, Marcin Turczyn) 7 1.1. Wprowadzenie 7 1.2. Kierunki zmian liczby oraz struktury podmiotów usługowych 8 1.3. Struktura nowych inwestycji usługowych 19 1.4. Wnioski 29 Rozdział 2. Funkcja komunikacyjna małych miast w regionie łódzkim (Iwona Pielesiak, Bartosz Bartosiewicz) 31 2.1. Wprowadzenie 29 2.2. Położenie małych miast w sieci transportowej regionu łódzkiego 32 2.3. Powiązania komunikacyjne i dostępność małych miast w regionie łódzkim 38 2.4. Klasyfikacja małych miast regionu łódzkiego 46 Bibliografia 51 Rozdział 3. Komunikacja miejska w małych miastach w województwie śląskim (Andrzej Soczówka) 53 3.1. Przedmiot i cel badań 53 3.2. Pojęcie komunikacji miejskiej 55 3.3. PKS jako quasi-miejska komunikacja 57 3.4. Kolej jako komunikacja miejska 60 3.5. Komunikacja miejska w małych miastach 60 3.6. Analiza powiązań komunikacyjnych 64 Bibliografia 69 Rozdział 4. Funkcja turystyczna małych miast regionu łódzkiego (przykład Tuszyna, Strykowa i Uniejowa) (Joanna Banasiak, Sylwia Kowara, Aleksandra Kraszewska) 71 4.1. Wstęp 71 4.2. Charakterystyka miast 73 4.3. Walory turystyczne miast 74 4.4. Kierunki rozwoju turystyki 77 4.5. Istniejące zagospodarowanie turystyczne 81 4.6. Podsumowanie 85 Bibliografia 87 Rozdział 5. Wisła – jeden z ośrodków turystycznych w zapleczu Katowickiego Obszaru Metropolitalnego (Maria Tkocz, Elżbieta Zuzańska-Żyśko, Sławomir Pytel) 89 5.1. Wprowadzenie 89 5.2. Katowicki Obszar Metropolitalny a położenie Wisły 90 5.3. Uwarunkowania rozwojowe Wisły 94 5.4. Determinanty rozwoju funkcji turystycznej 96 5.5. Podsumowanie 106 Bibliografia 106 Rozdział 6. Zmiany funkcji handlowej małych miast województwa śląskiego (Małgorzata Twardzik) 109 6.1. Charakterystyka małych miast 109 6.2. Podział funkcjonalny małych miast 110 6.3. Funkcja handlowa małych miast województwa śląskiego 112 6.4. Nowoczesne formy handlu w małych miastach województwa śląskiego 115 6.5. Przykład Lędzin i Pyskowic – miast zmieniającej się funkcji handlowej 116 Bibliografia 121 Rozdział 7. Społeczna ocena funkcjonowania targowisk w obszarze metropolitalnym Łodzi na przykładzie Tuszyna i Głuchowa (Ewa Klima, Jarosław Zajączkowski) 123 7.1. Wstęp 123 7.2. Targowiska w Tuszynie i Głuchowie 125 7.3. Targowiska w ocenie kupców i klientów 133 7.4. Wnioski 138 Bibliografia 138