Geografia ekonomiczna. Międzynarodowe struktury produkcji i wymiany

Autorka omawia podstawy teoretyczne geografii ekonomicznej, wskazuje jej powiązania z innymi dyscyplinami, zwłaszcza ekonomią i stosunkami międzynarodowymi, charakteryzuje poszczególne sektory gospodarki oraz strukturę międzynarodowej wymiany gospodarczej, a także główne czynniki i procesy kształtujące współczesny międzynarodowy podział pracy. Geografia ekonomiczna to interdyscyplinarna analiza struktur gospodarczych różnej skali układów przestrzennych oraz zachodzących w ich ramach przemian. Książkę polecamy studentom stosunków międzynarodowych, ekonomii oraz wszystkim zainteresowanym problemami współczesnej gospodarki światowej. Anna Wróbel – adiunkt w Instytucie Stosunków Międzynarodowych Uniwersytetu Warszawskiego w Zakładzie Ekonomii Politycznej Stosunków Międzynarodowych. Zajmuje się problematyką liberalizacji międzynarodowych obrotów gospodarczych, regionalnej integracji gospodarczej, wspólnej polityki handlowej, a także bezpieczeństwa żywnościowego. Autorka monografii: Międzynarodowa wymiana usług (2009), Wewnętrzne uwarunkowania aktywności międzynarodowej Chińskiej Republiki Ludowej i jej relacji z Unią Europejską (wraz z Pawłem J. Borkowskim i Łukaszem Zamęckim, 2013), The Dragon and the Evening Stars: Essays on the determinants of EU-China relations (wraz z P.J. Borkowskim i Ł. Zamęckim, 2013), Wspólna polityka handlowa Unii Europejskiej (2014) oraz wielu artykułów poświęconych problemom współczesnych międzynarodowych stosunków gospodarczych.

Spis treści

Spis tabel 9 Spis wykresów 13 Wykaz skrótów 15 Wstęp 19 Część I. Podstawy geografii ekonomicznej Rozdział 1 Geografia ekonomiczna jako dyscyplina naukowa 25 1.1. Pojęcie geografii ekonomicznej 25 1.2. Geneza geografii ekonomicznej 27 1.3. Relacje między geografią ekonomiczną a innymi naukami i nurtami badań 30 1.3.1. Geografia ekonomiczna w systemie nauk geograficznych 30 1.3.2. Geografia ekonomiczna a nauki społeczne 33 1.3.3. Nauki pokrewne geografii ekonomicznej 45 Rozdział 2 Teoria geografii ekonomicznej 47 2.1. Teoria przestrzeni geograficznej 48 2.2. Teoria potencjału i pojemności środowiska geograficznego 54 2.3. Teoria lokalizacji działalności gospodarczej 61 2.4. Twierdzenia nomologiczne o charakterze funkcjonalno-strukturalnym 72 2.4.1. Modele systemu osadniczego 72 2.4.2. Teoria bazy ekonomicznej 73 2.4.3. Infrastruktura i jej układ przestrzenny 76 2.4.4. Teoria regionu 77 2.5. Teoria dynamiki struktur przestrzennych 80 2.6. Współczesne kierunki rozwoju geografii ekonomicznej 86 2.6.1. Nowa geografia ekonomiczna 86 2.6.2. Koncepcja kapitału społecznego 93 2.6.3. Koncepcja zależności od ścieżki 94 2.6.4. Geografia moralna 96 2.6.5. Skale geograficzne 97 2.7. Modele nowej geografii ekonomicznej 98 Część II. Międzynarodowa struktura produkcji Rozdział 3 Zasoby naturalne Ziemi i ich znaczenie gospodarcze 107 3.1. Pojęcie i klasyfikacja zasobów naturalnych 107 3.2. Rozmieszczenie przestrzenne surowców na świecie 112 3.3. Gospodarka surowcami mineralnymi 121 3.4. Bezpieczeństwo surowcowe 130 Rozdział 4 Rolnictwo 141 4.1. Uwarunkowania rozwoju rolnictwa 141 4.2. Światowa produkcja rolna 150 4.2.1. Produkcja roślinna na świecie 150 4.2.2. Światowa produkcja zwierzęca 162 4.2.3. Rybołówstwo 168 4.3. Problemy żywnościowe świata 170 Rozdział 5 Przemysł 179 5.1. Struktura przemysłu na świecie i kierunki jej zmian 179 5.2. Procesy industrializacji, dezindustrializacji, reindustrializacji 197 5.3. Ewolucja modelu organizacji produkcji przemysłowej 203 Rozdział 6 Usługi 210 6.1. Rola usług w rozwoju gospodarczym państwa 210 6.1.1. Udział usług w tworzeniu PKB 211 6.1.2. Udział usług w zatrudnieniu 216 6.2. Przyczyny wzrostu znaczenia usług w gospodarce 221 Część III. Geografia międzynarodowej wymiany gospodarczej Rozdział 7 Międzynarodowa wymiana towarów 235 7.1. Czynniki rozwoju handlu światowego 235 7.1.1. Postęp techniczny 235 7.1.2. Liberalizacja handlu w ramach systemu GATT/WTO 238 7.1.3. Procesy integracji gospodarczej 246 7.1.4. Globalizacja gospodarki światowej 253 7.1.5. Sprawny system walutowy 255 7.2. Współczesne tendencje w rozwoju międzynarodowego handlu towarami 260 7.2.1. Dynamika międzynarodowego handlu towarami 260 7.2.2. Struktura geograficzna międzynarodowego handlu towarami 264 7.2.3. Struktura przedmiotowa międzynarodowego handlu towarami 272 Rozdział 8 Tendencje w rozwoju międzynarodowego handlu usługami 283 8.1. Pojęcie międzynarodowego handlu usługami 283 8.2. Struktura międzynarodowej wymiany usług 285 8.2.1. Dynamika międzynarodowych obrotów usługowych 285 8.2.2. Struktura geograficzna światowego handlu usługami 289 8.2.3. Struktura rzeczowa międzynarodowej wymiany usług 297 8.3. Specyfika międzynarodowych obrotów usługowych 307 8.4. Formy świadczenia usług w handlu międzynarodowym 310 8.4.1. Franchising usługowy 310 8.4.2. Giełdy usług 310 8.4.3. Przetargi i licencje 312 8.4.4. Outsourcing i offshoring usługowy 312 Rozdział 9 Międzynarodowe przepływy czynników produkcji 321 9.1. Międzynarodowe przepływy kapitału 321 9.1.1. Kapitał pożyczkowy 323 9.1.2. Bezpośrednie inwestycje zagraniczne 325 9.1.3. Inwestycje portfelowe 338 9.1.4. Obszary nadwyżek i niedoborów kapitału 346 9.2. Międzynarodowe przepływy siły roboczej 351 9.3. Międzynarodowe przepływy technologii 359 Zakończenie 372 Bibliografia 376 Dokumenty i raporty 376 Leksykony i encyklopedie 379 Monografie i opracowania 379 Artykuły i rozdziały w pracach zbiorowych 389 Strony internetowe 404 Indeks osobowy 405