Gospodarcza działalność usługowa w prawie polskim w świetle unijnych swobód przedsiębiorczości i świadczenia usług

W monografii przeanalizowano funkcjonowanie rynku wewnętrznego w dziedzinie usług w świetle polskiego i unijnego porządku prawnego. Książka umożliwia Czytelnikom zapoznanie się z: unijnym prawem pierwotnym i wtórnym (m.in. z dyrektywą usługową, dyrektywą o uznawaniu kwalifikacji i sektorowymi aktami prawnymi) oraz orzeczeniami Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej o swobodach przedsiębiorczości i świadczeniu usług, polskimi aktami prawnymi (m.in. z ustawą o swobodzie działalności gospodarczej i ustawą o świadczeniu usług na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej) oraz orzecznictwem sądów polskich o prowadzeniu gospodarczej działalności usługowej i tymczasowym świadczeniu usług. Adresaci: Publikacja przeznaczona jest dla pracowników administracji publicznej, sędziów, prokuratorów, adwokatów i radców prawnych zajmujących się prawem Unii Europejskiej, prawem publicznym gospodarczym oraz administracyjnym, a także dla nauczycieli akademickich, studentów i doktorantów.

Spis treści

Wykaz skrótów | str. 13 Wstęp | str. 21 Rozdział 1 Podstawy prawne i mechanizmy europeizacji prawa administracyjnego gospodarczego państw członkowskich Unii Europejskiej | str. 33 1. Prawo unijne a prawo państw członkowskich | str. 33 1.1. Zasady prawa Unii Europejskiej będące podstawą europeizacji prawa państw członkowskich | str. 33 1.1.1. Zasada pierwszeństwa prawa Unii Europejskiej | str. 34 1.1.2. Zasada bezpośredniej skuteczności prawa Unii Europejskiej | str. 39 1.1.3. Zasada wykładni prawa państw członkowskich zgodnie z prawem Unii Europejskiej | str. 42 1.2. Pojęcie europeizacji prawa | str. 43 1.3. Cechy charakterystyczne prawa Unii Europejskiej a pojęcie europeizacji prawa | str. 48 1.4. Konsekwencje europeizacji prawa krajowego | str. 55 1.4.1. Metody integracji systemów prawnych państw członkowskich Unii Europejskiej | str. 59 1.5. Prawo Unii Europejskiej a polski porządek prawny | str. 76 1.6. Konstytucyjne granice integracji europejskiej w Polsce | str. 84 1.7. Zasada pierwszeństwa prawa unijnego a orzecznictwo Trybunałów Konstytucyjnych wybranych państw członkowskich | str. 89 2. Europeizacja polskiego administracyjnego prawa gospodarczego | str. 93 2.1. Administracyjne czy publiczne prawo gospodarcze? | str. 93 2.1.1. Prawo publiczne a prawo prywatne | str. 95 2.1.2. Szczególne cechy organizacji administracji gospodarczej | str. 103 2.1.3. Szczególne cechy prawa regulującego ingerencję państwa w gospodarkę | str. 104 2.1.4. Granice odrębności prawa interwencji publicznej w sprawy gospodarcze | str. 106 3. Europeizacja administracyjnego prawa gospodarczego państw członkowskich Unii Europejskiej | str. 110 3.1. Specyfika europeizacji polskiego prawa administracyjnego | str. 110 3.2. Europeizacja materialnego prawa administracyjnego gospodarczego państw członkowskich | str. 114 3.2.1. Kompetencje Unii Europejskiej w sprawach gospodarczych | str. 114 3.2.2. Charakter przekształceń administracyjnego prawa gospodarczego państw członkowskich | str. 116 4. Europeizacja procesowego prawa administracyjnego gospodarczego państw członkowskich | str. 118 4.1. Autonomia proceduralna państw członkowskich | str. 118 4.1.1. Wymóg ekwiwalentności (równoważności) | str. 119 4.1.2. Wymóg efektywności | str. 120 4.1.3. Autonomia proceduralna a wzruszalność rozstrzygnięć administracyjnych i sądowych oraz związanie tymi rozstrzygnięciami | str. 124 4.1.4. Definicja autonomii proceduralnej | str. 129 4.1.5. Wymogi efektywności i równoważności a polska procedura administracyjna i sądowoadministracyjna | str. 133 5. Europeizacja ustrojowego prawa administracyjnego gospodarczego państw członkowskich | str. 136 5.1. Zasada autonomii instytucjonalnej | str. 136 5.2. Przyczyny przekształceń ustroju administracji krajowej | str. 137 5.3. Przekształcenia ustroju administracji publicznej wynikające z udziału Polski w negocjacjach i podejmowaniu decyzji na forum Unii Europejskiej | str. 143 5.4. Przekształcenia ustroju polskiej administracji w wyniku stosowania prawa Unii Europejskiej | str. 146 6. Prawne podstawy europeizacji administracyjnego prawa gospodarczego państw członkowskich w zakresie stałej usługowej działalności gospodarczej i czasowego świadczenia usług | str. 149 6.1. Pojęcie usługi w prawie Unii Europejskiej | str. 149 6.2. Gospodarczy charakter działalności usługowej | str. 150 6.3. Czasowe lub stałe prowadzenie działalności usługowej | str. 157 6.4. Rodzaje działalności usługowej | str. 160 6.5. Usługowa działalność gospodarcza w prawie polskim | str. 164 6.6. Unijne prawo pierwotne i wtórne regulujące tymczasowe i stałe podejmowanie i wykonywanie działalności usługowej | str. 168 6.6.1. Zakresy przedmiotowy i podmiotowy swobód przedsiębiorczości i świadczenia usług | str. 174 7. Zakończenie | str. 180 Rozdział 2 Swoboda przedsiębiorczości i świadczenia usług a polskie materialne administracyjne prawo gospodarcze | str. 185 1. Zasada niedyskryminacji w prawie pierwotnym Unii Europejskiej | str. 185 1.1. Swoboda przedsiębiorczości | str. 186 1.2. Swoboda świadczenia usług | str. 190 2. Zasada niewprowadzania przeszkód (ograniczeń) w realizacji swobody przedsiębiorczości i świadczenia usług w prawie pierwotnym Unii Europejskiej | str. 192 2.1. Swoboda przedsiębiorczości | str. 192 2.1.1. Specyfika swobody przedsiębiorczości w stosunku do osób prawnych | str. 195 2.2. Swoboda świadczenia usług | str. 203 3. Zasada niedyskryminacji i zakaz wprowadzania ograniczeń w unijnym prawie pierwotnym a polskie administracyjne prawo gospodarcze | str. 205 4. Przyczyny małej efektywności postanowień prawa pierwotnego dotyczących swobód przedsiębiorczości i świadczenia usług | str. 209 5. Zasady prawa wtórnego zapewniające swobodę świadczenia usług na rynku wewnętrznym | str. 214 5.1 Zasada państwa pochodzenia w dyrektywach sektorowych | str. 214 5.1.1. Jednolita licencja | str. 214 5.1.2. Zasada państwa pochodzenia w dyrektywie o handlu elektronicznym | str. 223 5.1.3. Dwa modele zasady państwa pochodzenia | str. 227 5.1.4. Zasada państwa pochodzenia w projekcie dyrektywy usługowej | str. 228 5.2. Zasada swobodnego świadczenia usług ustanowiona w art. 16 dyrektywy usługowej | str. 237 5.3. Swoboda przedsiębiorczości w dyrektywie usługowej | str. 254 5.4. Zasada dostępu stron trzecich do infrastruktury (zasada otwartej sieci) w dyrektywach sektorowych | str. 258 6. Zasady niedyskryminacji i znoszenia ograniczeń w swobodach przedsiębiorczości i świadczenia usług w unijnym prawie wtórnym a przekształcenia polskiego administracyjnego prawa gospodarczego | str. 261 6.1. Wdrożenie dyrektywy usługowej w Polsce | str. 261 6.1.1. Zmiany terminologiczne w polskim ustawodawstwie wynikające z wdrożenia dyrektywy usługowej | str. 266 6.1.2. Dyrektywa usługowa a podejmowanie i prowadzenie działalności gospodarczej w Polsce | str. 270 6.1.3. Wdrożenie dyrektywy usługowej a podejmowanie usługowej działalności gospodarczej i tymczasowego świadczenia usług | str. 275 6.1.4. Wdrożenie do prawa polskiego dyrektywy usługowej a tymczasowe świadczenie usług | str. 281 6.1.5. Pośredni wpływ wdrożenia dyrektywy usługowej - likwidacja lub złagodzenie barier w podejmowaniu lub prowadzeniu działalności gospodarczej | str. 288 6.2. Zasada państwa pochodzenia w prawie wtórnym Unii Europejskiej a przekształcenia polskiego administracyjnego prawa gospodarczego | str. 294 6.2.1. Świadczenie usług drogą elektroniczną | str. 294 6.2.2. Jednolita licencja na przykładzie usług bankowych i ubezpieczeniowych | str. 297 6.3. Wdrożenie do prawa polskiego zasady dostępu stron trzecich do infrastruktury na przykładzie telekomunikacji | str. 299 7. Zasada wzajemnego uznawania standardów | str. 300 7.1. Uznawanie kwalifikacji zawodowych w unijnym prawie wtórnym | str. 306 7.2. Zasada wzajemnego uznawania standardów a zasada państwa pochodzenia | str. 313 7.3. Zasada wzajemnego uznawania standardów a przekształcenia polskiego administracyjnego prawa gospodarczego | str. 317 7.3.1. Ułatwienia dotyczące uznawania wymogów spełnionych przez przedsiębiorcę w innych państwach członkowskich | str. 317 7.3.2. Uprawnienia do wykonywania zawodu | str. 322 7.3.3. Uznawanie kwalifikacji zawodowych w prawie polskim | str. 324 7.3.4. Likwidacja barier w dostępie do uprawnień zawodowych | str. 328 8. Zasada świadczenia usług w ogólnym interesie gospodarczym | str. 331 8.1. Ograniczenia zastosowania prawa rynku wewnętrznego do usług świadczonych w ogólnym interesie gospodarczym wynikające z art. 106 ust. 2 TFUE | str. 336 8.2. Wyjątki od zastosowania dyrektywy usługowej do usług świadczonych w ogólnym interesie gospodarczym | str. 336 8.3. Usługi powszechne | str. 337 8.4. Możliwość uzasadniania ograniczeń swobody przedsiębiorczości i świadczenia usług ze względu na realizację interesu publicznego | str. 340 8.5. Realizacja interesu publicznego a unijne prawo wtórne w zakresie działalności usługowej | str. 348 8.6. Zasada świadczenia usług w ogólnym interesie gospodarczym a polskie administracyjne prawo gospodarcze | str. 355 8.6.1. Przekształcenia regulacji dotyczącej świadczenia usług użyteczności publicznej wynikające ze swobód przedsiębiorczości i świadczenia usług | str. 358 8.6.2. Interes publiczny w prawie polskim a prawo Unii Europejskiej | str. 365 9. Zakończenie | str. 374 Rozdział 3 Swoboda przedsiębiorczości i świadczenia usług a polskie ustrojowe i proceduralne administracyjne prawo gospodarcze | str. 379 1. Zasady ustrojowe w dziedzinie prowadzenia działalności usługowej i świadczenia usług | str. 379 1.1. Zasada niezależności krajowych organów regulacyjnych | str. 380 1.2. Europejskie sieci administracyjne | str. 387 1.3. Zasada niezależności krajowych organów regulacyjnych a polskie ustrojowe prawo administracyjne gospodarcze | str. 389 1.4. Współpraca wertykalna a polskie ustrojowe prawo administracyjne gospodarcze | str. 393 1.5. Współpraca horyzontalna a ustrojowe administracyjne prawo gospodarcze | str. 395 2. Zasady proceduralne wynikające ze swobody przedsiębiorczości i świadczenia usług | str. 397 2.1. Zasada współpracy administracyjnej | str. 397 2.1.1. Przyczyny wprowadzenia współpracy administracyjnej między krajowymi organami administracji w dziedzinie usług | str. 397 2.1.2. Podstawy prawne współpracy administracyjnej | str. 398 2.1.3. Rodzaje współpracy administracyjnej przewidziane w sektorze usług | str. 402 2.1.4. Instrumenty współpracy administracyjnej | str. 408 2.1.5. Współpraca administracyjna a ochrona praw jednostek | str. 411 2.2. Zasada współpracy administracyjnej w zakresie swobody przedsiębiorczości i świadczenia usług a polskie proceduralne administracyjne prawo gospodarcze | str. 414 2.2.1. Polskie organy administracji zobowiązane do współpracy | str. 419 2.2.2. Uprawnienia proceduralne przedsiębiorców a współpraca administracyjna | str. 423 2.3. Pozostałe zasady proceduralne | str. 425 2.3.1. Uproszczenie procedur administracyjnych | str. 425 2.4. Europeizacja polskiego proceduralnego administracyjnego prawa gospodarczego w dziedzinie usług | str. 428 2.4.1. Pojedynczy punkt kontaktowy w prawie polskim | str. 428 2.4.2. Procedury udzielania zezwoleń na prowadzenie usługowej działalności gospodarczej | str. 439 2.4.3. Potwierdzenie przyjęcia wniosku i wydłużenie terminu | str. 441 2.4.4. Milcząca zgoda administracji | str. 442 3. Zakończenie | str. 461 Podsumowanie | str. 465 Wykaz aktów prawnych | str. 477 Orzecznictwo | str. 497 Bibliografia | str. 515