Grupa wykonawców w prawie zamówień publicznych

W publikacji szczegółowo omówiono takie zagadnienia, jak: dopuszczalność wspólnego ubiegania się o zamówienie publiczne, umowa regulująca współpracę wykonawców oraz reguły jej realizacji, odpowiednie stosowanie przepisów o pojedynczym wykonawcy do współwykonawców, spełnianie warunków podmiotowych przez grupy wykonawców, wnoszenie wadium i obowiązek wyznaczania pełnomocnika uczestników grupy, dopuszczalność zmian podmiotowych w grupach wykonawców w toku postępowania o udzielenie zamówienia i w trakcie realizacji umowy z zamawiającym, prawna charakterystyka konsorcjum i spółki cywilnej wraz z porównaniem do innych form kooperacji. Rozważania zawarte w publikacji odnoszą się do funkcjonowania konsorcjów i spółek cywilnych w reżimie zamówień publicznych w świetle aktualnych regulacji prawa zamówień publicznych, prawa cywilnego, prawa ochrony konkurencji i innych dziedzin prawa. W opracowaniu zasygnalizowano również najważniejsze zmiany dotyczące funkcjonowania grup wykonawców wprowadzane nową ustawą – Prawo zamówień publicznych, która wejdzie w życie z dniem 1.01.2021 r. Autor udziela odpowiedzi m.in. na pytania: jaki jest cel przepisów statuujących dopuszczalność tworzenia grup wykonawców w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego i czy cel ten jest realizowany, czy obecna regulacja jest optymalna w zakresie wyboru środków prawnych nadających się do realizowania założonych celów i poprawna pod względem legislacyjnym, jak udział współwykonawców w reżimie zamówień publicznych reguluje prawo Unii Europejskiej i czy przyjęty model współwykonawstwa w polskim prawie zamówień publicznych jest zgodny z prawem unijnym. Adresaci: Książka jest przeznaczona dla prawników poszukujących rozstrzygnięcia istotnych problemów związanych z uczestnictwem grup wykonawców w postępowaniach o udzielenie zamówień publicznych. Zainteresuje również przedsiębiorców działających jako wykonawcy na rynku zamówień publicznych oraz pracowników administracji publicznej zajmujących się zamówieniami publicznymi.

Spis treści

Wykaz skrótów | str. 13 Wstęp | str. 19 Rozdział I Zagadnienia ogólne | str. 27 § 1. Istota i zakres zastosowania prawa zamówień publicznych | str. 27 § 2. Cele regulacji prawa zamówień publicznych | str. 30 § 3. Metoda regulacji w prawie zamówień publicznych | str. 35 § 4. Publicznoprawny czy prywatnoprawny charakter prawa zamówień publicznych | str. 38 Rozdział II Grupa wykonawców w prawie Unii Europejskiej | str. 45 § 1. Wprowadzenie | str. 45 § 2. Ewolucja regulacji dotyczących grup wykonawców w prawie europejskim | str. 48 § 3. Wybrane orzeczenia Trybunału Sprawiedliwości dotyczące grup wykonawców | str. 54 1. Uwagi ogólne | str. 54 2. Spełnianie warunków podmiotowych udziału w postępowaniu przez współwykonawców | str. 55 3. Zmiany w składzie grupy wykonawców | str. 63 4. Legitymacja procesowa uczestników grupy wykonawców | str. 68 5. Pozostałe kwestie | str. 73 § 4. Grupa wykonawców w aktualnie obowiązujących dyrektywach regulujących zamówienia publiczne | str. 76 1. Uzasadnienie wprowadzonych zmian | str. 76 2. Pojęcie grupy wykonawców i dopuszczalność jej udziału w postępowaniu | str. 78 3. Wymóg przyjęcia określonej formy prawnej przez grupę wykonawców | str. 80 4. Sprecyzowanie warunków udziału w postępowaniu stawianych grupie wykonawców | str. 82 5. Szczególne warunki realizacji zamówienia stawiane grupie wykonawców | str. 84 6. Poleganie na zdolnościach członków grupy wykonawców | str. 86 6.1. Odesłanie do reguł właściwych przy poleganiu na zdolnościach osób trzecich | str. 86 6.2. Sytuacja ekonomiczna i finansowa oraz zdolność techniczna i zawodowa | str. 87 6.3. Wykształcenie i kwalifikacje zawodowe oraz doświadczenie zawodowe | str. 88 6.4. Środki dowodowe dla wykazania dysponowania zasobami i zdolnościami | str. 89 6.5. Zastąpienie członka grupy lub podmiotu trzeciego przez innego członka grupy | str. 90 6.6. Obowiązek powierzenia określonych kluczowych zadań członkowi grupy wykonawców | str. 92 6.7. Urzędowe wykazy wykonawców lub ich certyfikacja a udostępnianie zasobów | str. 94 7. Zmiany podmiotowe w grupie wykonawców na etapie realizacyjnym | str. 95 8. Grupa wykonawców w dyrektywach odwoławczych | str. 98 9. Wybrane obszary pozostające poza regulacją dyrektyw regulujących zamówienia publiczne | str. 99 § 5. Podsumowanie | str. 102 Rozdział III Grupa wykonawców i różne jej postacie w prawie wybranych państw Unii Europejskiej | str. 105 § 1. Uwagi ogólne i kryterium doboru państw | str. 105 § 2. Grupa wykonawców we francuskim prawie zamówień publicznych | str. 107 1. Konsorcjum | str. 107 2. Zgrupowanie interesów gospodarczych | str. 109 3. Spółka cywilna | str. 110 4. Ramy prawne w zakresie zamówień publicznych | str. 112 5. Regulacja udziału grup wykonawców w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego | str. 113 § 3. Grupa wykonawców w brytyjskim prawie zamówień publicznych | str. 121 1. Konsorcjum | str. 121 2. Spółka cywilna (partnership) | str. 123 3. Ramy prawne w zakresie zamówień publicznych | str. 126 4. Regulacja udziału grup wykonawców w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego | str. 128 § 4. Grupa wykonawców w niemieckim prawie zamówień publicznych | str. 132 1. Konsorcjum | str. 132 2. Spółka cywilna | str. 133 3. Spółka wykonawców budowlanych (ARGE) | str. 138 4. Ramy prawne w zakresie zamówień publicznych | str. 140 5. Regulacja udziału grup wykonawców w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego | str. 143 § 5. Podsumowanie | str. 150 Rozdział IV Konsorcjum i spółka cywilna w polskim systemie prawnym | str. 155 § 1. Uwagi ogólne o konsorcjum | str. 155 1. Konsorcjum w przepisach prawa polskiego | str. 155 2. Pojęcie konsorcjum w doktrynie i orzecznictwie | str. 159 3. Definicja projektująca konsorcjum | str. 175 4. Rodzaje konsorcjów | str. 179 5. Typowa treść umowy konsorcjum | str. 184 § 2. Uwagi ogólne o spółce cywilnej | str. 200 1. Konstrukcja prawna spółki cywilnej | str. 200 2. Majątek wspólny oraz wkłady wspólników | str. 206 3. Zyski i straty w spółce | str. 209 4. Rozwiązanie oraz likwidacja spółki | str. 210 5. Spółka cywilna w świetle innych gałęzi prawa | str. 212 6. Spółka cicha | str. 217 § 3. Inne wybrane formy współpracy przedsiębiorców | str. 221 1. Europejskie zgrupowanie interesów gospodarczych | str. 221 2. Podwykonawstwo | str. 225 3. Porozumienie koasekuracyjne | str. 233 4. Konsorcjum kredytowe | str. 237 § 4. Porównanie dostępnych form współpracy przedsiębiorców w polskim systemie prawnym | str. 240 Rozdział V Udział grupy wykonawców w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego | str. 244 § 1. Stosunek prawny nawiązywany w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego | str. 244 § 2. Współwykonawstwo jako instrument wsparcia małych i średnich przedsiębiorstw | str. 245 § 3. Zakres podmiotowy regulacji wspólnego ubiegania się o udzielenie zamówienia | str. 256 1. Uwagi wstępne | str. 256 2. Konsorcjanci jako współwykonawcy zamówienia | str. 258 3. Wspólnicy spółki cywilnej jako współwykonawcy zamówienia | str. 263 § 4. Możliwość żądania umowy regulującej współpracę wykonawców | str. 266 1. Znaczenie i konstrukcja prawna art. 23 ust. 4 p.z.p. | str. 266 2. Żądanie umowy regulującej współpracę wykonawców a wybór prawnej formy ich współdziałania | str. 272 § 5. Odpowiednie stosowanie przepisów o wykonawcy | str. 274 § 6. Dopuszczalność udziału grupy wykonawców w postępowaniu | str. 276 1. Uwagi wprowadzające | str. 276 2. Równoległe ubieganie się przez współwykonawcę o udzielenie zamówienia samodzielnie lub w ramach innej grupy | str. 278 3. Zgodność porozumienia współwykonawców z prawem ochrony konkurencji | str. 284 4. Grupa wykonawców a zmowa przetargowa | str. 290 4.1. Pojęcie zmowy przetargowej | str. 290 4.2. Kwalifikacja porozumienia między współwykonawcami jako zmowy przetargowej | str. 294 4.3. Konsekwencje wykrycia zmowy przetargowej w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego | str. 302 § 7. Wniesienie wadium przez wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia | str. 308 1. Istota i rola wadium w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego | str. 308 2. Dopuszczalne formy wniesienia wadium | str. 311 3. Skuteczne wniesienie wadium przez grupę wykonawców | str. 318 4. Podstawy zatrzymania wadium | str. 331 5. Legitymacja procesowa czynna członków grupy wykonawców w postępowaniu o zwrot wadium | str. 337 § 8. Reprezentacja grupy wykonawców w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego i przy korzystaniu ze środków ochrony prawnej | str. 341 1. Ogólne reguły reprezentacji spółki cywilnej | str. 341 1.1. Prowadzenie spraw spółki | str. 341 1.2. Reprezentacja spółki | str. 343 2. Ogólne reguły reprezentacji konsorcjum | str. 347 3. Pełnomocnik grupy wykonawców w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego | str. 353 3.1. Obowiązek ustanowienia pełnomocnika przez konsorcjantów w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego | str. 353 3.2. Obowiązek ustanowienia pełnomocnika przez wspólników spółki cywilnej w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego | str. 356 3.3. Konsekwencje niewyznaczenia pełnomocnika lub niezłożenia pełnomocnictwa przez grupę wykonawców | str. 360 3.4. Zakres umocowania pełnomocnika grupy wykonawców w postępowaniu | str. 366 3.5. Sposób powołania pełnomocnika i forma pełnomocnictwa | str. 371 3.6. Ustanowienie kilku pełnomocników i dopuszczalność zmiany pełnomocnika | str. 374 4. Pełnomocnictwo przy środkach odwoławczych | str. 376 4.1. Postępowanie przed KIO | str. 376 4.2. Postępowanie przed sądem ze skargi na orzeczenie KIO | str. 378 § 9. Wspólna oferta grupy wykonawców | str. 381 1. Pojęcie i charakterystyka prawna oferty w prawie zamówień publicznych | str. 381 2. Złożenie wspólnej oferty przez grupę wykonawców | str. 385 § 10. Wnoszenie środków odwoławczych przez uczestników grupy wykonawców | str. 389 § 11. Podsumowanie | str. 393 Rozdział VI Kwalifikacja podmiotowa współwykonawców | str. 399 § 1. Warunki udziału w postępowaniu | str. 399 § 2. Konkretyzacja warunków udziału w postępowaniu oraz środki dowodowe na ich potwierdzenie | str. 404 § 3. Składanie oświadczeń oraz dokumentów potwierdzających spełnienie warunków przez współwykonawców | str. 407 § 4. Szczególny sposób spełniania warunków przez grupę wykonawców | str. 415 § 5. Kompetencje lub uprawnienia do prowadzenia określonej działalności zawodowej | str. 418 1. Kompetencje lub uprawnienia wymagane przez przepisy odrębne | str. 418 2. Rejestry zawodowe lub handlowe | str. 420 3. Zezwolenie lub status członkowski | str. 420 4. Możliwość łączenia potencjałów przez grupę wykonawców w zakresie kompetencji lub uprawnień | str. 421 § 6. Zdolność techniczna i zawodowa | str. 427 1. Pojęcie zdolności technicznej i zawodowej | str. 427 2. Badanie rzetelności, kwalifikacji, efektywności i doświadczenia | str. 432 3. Możliwość łączenia potencjałów przez grupę wykonawców w zakresie zdolności technicznej i zawodowej | str. 434 4. Skorzystanie z referencji wystawionych na rzecz grupy wykonawców | str. 444 § 7. Sytuacja ekonomiczna lub finansowa | str. 448 1. Pojęcie sytuacji ekonomicznej lub finansowej | str. 448 2. Możliwość łączenia potencjałów przez grupę wykonawców w zakresie sytuacji ekonomicznej i finansowej | str. 451 3. Ubezpieczenie odpowiedzialności cywilnej | str. 455 § 8. Podmiotowe klauzule społeczne (tzw. zamówienia zastrzeżone) | str. 459 § 9. Brak podstaw do wykluczenia z postępowania (tzw. warunki negatywne) | str. 463 1. Charakter prawny wykluczenia | str. 463 2. Podział przesłanek wykluczenia na obligatoryjne i fakultatywne | str. 464 3. Podstawy wykluczenia wykonawcy | str. 469 4. Wykluczenie grupy wykonawców z postępowania | str. 476 § 10. Poleganie na zasobach podmiotów trzecich | str. 481 § 11. Podsumowanie | str. 487 Rozdział VII Realizacja umowy o zamówienie publiczne przez grupę wykonawców | str. 490 § 1. Związki pomiędzy umową regulującą współpracę wykonawców a umową w sprawie zamówienia publicznego | str. 490 1. Koncepcja związku stosunków zobowiązaniowych | str. 490 2. Umowa w sprawie zamówienia publicznego i umowa regulująca współpracę wykonawców jako przykład związku stosunków zobowiązaniowych | str. 495 § 2. Szczególne warunki realizacji zamówienia nakładane na grupę wykonawców | str. 500 § 3. Reprezentacja grupy wykonawców na etapie wykonawczym i po realizacji zamówienia | str. 502 § 4. Zapłata wynagrodzenia i innych świadczeń na rzecz współwykonawców | str. 508 1. Spełnienie świadczenia przez zamawiającego | str. 508 1.1. Wspólna wierzytelność wykonawców względem zamawiającego | str. 508 1.2. Ustalenie reguł wypłaty wynagrodzenia w umowie w sprawie zamówienia publicznego | str. 510 1.3. Zapłata wynagrodzenia z umowy o zamówienie publiczne konsorcjantom w braku umownej regulacji | str. 512 1.4. Zapłata wynagrodzenia z umowy o zamówienie publiczne wspólnikom spółki cywilnej | str. 516 2. Legitymacja procesowa czynna współwykonawców w postępowaniu cywilnym | str. 520 2.1. Uwagi ogólne | str. 520 2.2. Legitymacja procesowa czynna konsorcjantów | str. 522 2.3. Legitymacja procesowa czynna wspólników spółki cywilnej | str. 526 3. Zajęcie wierzytelności przysługującej współwykonawcy zamówienia publicznego | str. 529 § 5. Odpowiedzialność uczestników grupy wykonawców | str. 530 1. Odpowiedzialność wspólników za zobowiązania spółki cywilnej | str. 530 2. Odpowiedzialność konsorcjantów za zobowiązania związane z realizowanym przedsięwzięciem | str. 533 2.1. Odpowiedzialność konsorcjantów w sferze wewnętrznej | str. 533 2.2. Odpowiedzialność konsorcjantów w sferze zewnętrznej | str. 535 2.3. Odpowiedzialność związana z działalnością lidera konsorcjum | str. 540 3. Odpowiedzialność współwykonawców za zmowę przetargową | str. 541 4. Wykonanie umowy w sprawie zamówienia publicznego | str. 545 4.1. Odpowiedzialność solidarna za wykonanie umowy | str. 545 4.2. Treść umowy a odpowiedzialność wobec zamawiającego | str. 552 4.3. Roszczenia regresowe konsorcjantów | str. 554 4.4. Problem braku zapłaty wynagrodzenia podwykonawcy | str. 555 4.5. Odpowiedzialność solidarna grup wykonawców zrzeszających ubezpieczycieli albo kredytodawców | str. 563 5. Zabezpieczenie należytego wykonania umowy | str. 567 5.1. Istota i rola zabezpieczenia należytego wykonania umowy | str. 567 5.2. Wniesienie i zwrot zabezpieczenia w przypadku grupy wykonawców | str. 570 5.3. Odpowiedzialność solidarna za wniesienie zabezpieczenia | str. 574 6. Legitymacja procesowa bierna współwykonawców w postępowaniu cywilnym | str. 575 § 6. Podsumowanie | str. 578 Rozdział VIII Zmiany podmiotowe w grupie wykonawców | str. 581 § 1. Uwagi ogólne | str. 581 § 2. Zmiany podmiotowe w konsorcjum | str. 582 § 3. Zmiany podmiotowe w spółce cywilnej | str. 585 § 4. Zmiana składu grupy wykonawców w toku postępowania | str. 591 1. Uwagi ogólne | str. 591 2. Rozszerzenie, zawężenie lub zamiana w składzie grupy wykonawców w postępowaniu jednoetapowym | str. 595 3. Rozszerzenie, zawężenie lub zamiana w składzie grupy wykonawców w postępowaniu wieloetapowym | str. 599 4. Sukcesja generalna w toku postępowania | str. 603 § 5. Zmiana składu grupy wykonawców w toku realizacji umowy | str. 607 1. Uwagi ogólne | str. 607 2. Dopuszczalność zmian podmiotowych w umowie o zamówienie w znowelizowanych przepisach | str. 610 3. Sukcesja generalna w toku realizacji umowy | str. 617 4. Cesja wierzytelności przysługującej uczestnikowi grupy z umowy zamówieniowej | str. 620 5. Przejęcie długu uczestnika grupy z umowy zamówieniowej | str. 622 6. Kumulatywne przystąpienie do długu i zbycie przedsiębiorstwa | str. 625 7. Utworzenie spółki cywilnej przez konsorcjantów lub pojedynczego wykonawcę | str. 630 8. Przystąpienie podmiotu trzeciego do spółki cywilnej wykonującej zamówienie | str. 631 9. Zawężenie składu grupy wykonawców | str. 632 § 6. Zmiany składu grupy wykonawców przy udzielaniu zamówień „powtarzalnych” | str. 633 § 7. Konsekwencje upadłości lub likwidacji członka grupy wykonawców | str. 636 1. Upadłość członka grupy wykonawców | str. 636 2. Likwidacja członka grupy wykonawców | str. 641 3. Upadłość lub likwidacja członka grupy w toku postępowania o udzielenie zamówienia publicznego | str. 642 3.1. Uwagi ogólne | str. 642 3.2. Konieczność wykluczenia likwidowanego lub upadłego członka grupy | str. 644 4. Upadłość lub likwidacja członka grupy w toku realizacji umowy | str. 648 § 8. Podsumowanie | str. 651 Wnioski podsumowujące | str. 655 Literatura | str. 661 Wykaz aktów prawnych | str. 677 Wykaz orzecznictwa | str. 685