Gwarancje ochrony zobowiązanego w egzekucji administracyjnej obowiązków niepieniężnych

W publikacji zbadano, czy przepisy regulujące administracyjne postępowanie egzekucyjne zapewniają zobowiązanemu odpowiednią ochronę w toku postępowania zmierzającego do przymusowego wykonania obowiązków o charakterze niepieniężnym. Autorka omawia obowiązujące przepisy prawa w świetle poglądów doktryny oraz poddaje pod rozwagę konieczność uchwalenia nowych regulacji prawnych w zakresie egzekucji administracyjnej obowiązków o charakterze niepieniężnym. W książce przedstawiono m.in. takie zagadnienia jak: zadania administracji publicznej a obowiązki niepieniężne zobowiązanego poddane egzekucji administracyjnej, gwarancje ochrony zobowiązanego w świetle uniwersalnych standardów ochrony, podstawowe instrumenty ochrony zobowiązanego w egzekucji administracyjnej obowiązków o charakterze niepieniężnym, kontrola sądów administracyjnych nad postępowaniem egzekucyjnym w administracji, minimum gwarancyjne zobowiązanego a minimalny standard ochrony procesowej w demokratycznym państwie prawnym.

Spis treści

Wykaz skrótów | str. 13 Rozdział I Zakres badań oraz metody służące do ich przeprowadzenia – założenia metodologiczne | str. 15 1. Przedmiot, cel i zakres badań | str. 15 1.1. Przedmiot badań | str. 15 1.2. Cel badań | str. 33 1.3. Zakres badań | str. 45 2. Dobór metod badawczych | str. 50 3. Układ prowadzonych w pracy rozważań | str. 53 Rozdział II Istota i znaczenie egzekucji administracyjnej dla zagwarantowania prawidłowej realizacji ciążących na zobowiązanym obowiązków o charakterze niepieniężnym | str. 61 1. Zadania administracji publicznej a obowiązki niepieniężne zobowiązanego poddane egzekucji administracyjnej | str. 61 1.1. Zadania administracji publicznej i sposoby ich realizacji – egzekucja administracyjna jako jedna z dróg prowadzących do wykonania obowiązków o charakterze publicznoprawnym | str. 61 1.2. Znaczenie egzekucji administracyjnej dla zagwarantowania prawidłowej realizacji norm administracyjnego prawa materialnego oraz ochrony interesów zobowiązanego | str. 77 1.3. Obowiązki o charakterze niepieniężnym jako jeden z rodzajów obowiązków publicznoprawnych poddanych egzekucji administracyjnej – charakterystyka i znaczenie | str. 86 2. Zobowiązany – kluczowy podmiot egzekucji administracyjnej | str. 95 2.1. Zobowiązany – ustalenia pojęciowe | str. 95 2.2. Miejsce zobowiązanego w ukształtowanym przez przepisy obowiązującego prawa układzie podmiotów i uczestników egzekucji administracyjnej | str. 97 3. Polski model egzekucji administracyjnej | str. 99 3.1. Pojęcie modelu postępowania oraz znaczenie modelowania w teorii i praktyce | str. 99 3.2. Modele egzekucji administracyjnej | str. 101 3.3. Cechy charakterystyczne polskiego modelu egzekucji administracyjnej | str. 104 4. Wnioski | str. 105 Rozdział III Ustalenia pojęciowe w zakresie gwarancji ochrony zobowiązanego | str. 109 1. Założenia wstępne | str. 109 2. Znaczenie definiowania w naukach prawnych, rodzaje definicji, trudności w ich formułowaniu oraz przydatność w badaniach naukowych | str. 111 3. Pojęcie gwarancji i jego znaczenie w demokratycznym państwie prawa | str. 113 3.1. Rozumienie pojęcia gwarancji w języku naturalnym, prawnym i prawniczym | str. 113 3.2. Znaczenie pojęcia gwarancji dla poprawnego funkcjonowania administracji publicznej | str. 117 3.3. Gwarancje – jeden z wyznaczników demokratycznego państwa prawnego | str. 119 3.4. Gwarancje ochrony zobowiązanego w świetle uniwersalnych standardów ochrony procesowej | str. 127 4. Treść pojęć „gwarancje ochrony praw” oraz „gwarancje procesowe w egzekucji administracyjnej” i ich znaczenie dla badania pozycji procesowej zobowiązanego | str. 136 4.1. Gwarancje ochrony oraz gwarancje procesowe – ustalenia terminologiczne | str. 136 4.2. Rozumienie pojęcia „gwarancje procesowe zobowiązanego w egzekucji administracyjnej obowiązków o charakterze niepieniężnym” | str. 141 5. Gwarancje procesowe – pojęcia narzędzia (pojęcia typologiczne) | str. 144 5.1. Istota pojęć typologicznych i ich znaczenie w badaniach naukowych | str. 144 5.2. Stopień nasycenia gwarancjami przepisów procesowych – wyznacznik przyjętego przez ustawodawcę standardu ochrony zobowiązanego | str. 147 6. Wnioski | str. 150 Rozdział IV Źródła gwarancji ochrony zobowiązanego w egzekucji administracyjnej obowiązków o charakterze niepieniężnym i ich typologia | str. 153 1. Założenia wstępne | str. 153 2. Znaczenie instrumentów procesowych dla zagwarantowania ochrony zobowiązanego w egzekucji administracyjnej | str. 155 3. Podstawowe instrumenty ochrony zobowiązanego w egzekucji administracyjnej obowiązków o charakterze niepieniężnym | str. 163 3.1. Gwarancje ochrony zobowiązanego a zasady ogólne | str. 163 3.2. Gwarancje ochrony zobowiązanego a środki zaskarżenia | str. 181 3.3. Gwarancje ochrony zobowiązanego a środki egzekucyjne | str. 185 3.4. Gwarancje ochrony zobowiązanego a przepisy techniczno-procesowe | str. 191 4. Typologia gwarancji procesowych, jej przydatność w badaniach naukowych oraz znaczenie dla ustalenia pozycji procesowej zobowiązanego | str. 194 4.1. Typologia – ustalenia pojęciowe oraz przydatność typologii gwarancji procesowych w badaniach naukowych | str. 194 4.2. Podział gwarancji procesowych na prewencyjne i represyjne oraz jego przydatność w egzekucji administracyjnej | str. 198 4.3. Inne klasyfikacje gwarancji procesowych | str. 200 5. Wnioski | str. 203 Rozdział V Przyjęty przez ustawodawcę wzorzec gwarancji ochrony zobowiązanego a aksjologia egzekucji administracyjnej. Diagnoza stanu obowiązującego | str. 205 1. Założenia wstępne | str. 205 2. Aksjologia egzekucji administracyjnej – wyznacznik przyjętego przez ustawodawcę wzorca gwarancji ochrony zobowiązanego | str. 209 2.1. Pojęcie wartości i ich znaczenie w egzekucji administracyjnej | str. 209 2.2. Konflikty wartości i ich rozwiązywanie w egzekucji administracyjnej | str. 217 3. Przyjęte przez polskiego ustawodawcę instrumenty służące ochronie zobowiązanego w egzekucji administracyjnej obowiązków o charakterze niepieniężnym a standardy ochrony proceduralnej przyjęte w administracyjnym postępowaniu orzekającym | str. 224 3.1. Cel przyświecający konkretnym rozwiązaniom procesowym – podstawowy wyznacznik przyjętego przez ustawodawcę standardu ochrony proceduralnej | str. 224 3.2. Pozycja procesowa strony w administracyjnym postępowaniu orzekającym a pozycja zobowiązanego w egzekucji administracyjnej obowiązków o charakterze niepieniężnym | str. 225 3.3. Etapy administracyjnego postępowania egzekucyjnego obowiązków niepieniężnych a ochrona zobowiązanego | str. 230 3.3.1. Stadia postępowania – ustalenia pojęciowe | str. 230 3.3.2. Gwarancje ochrony zobowiązanego w stadium zagrożenia indywidualnego egzekucją administracyjną | str. 232 3.3.3. Gwarancje ochrony zobowiązanego w stadium stwierdzenia dopuszczalności egzekucji | str. 234 3.3.4. Gwarancje ochrony zobowiązanego w stadium związanym z zastosowaniem środka egzekucyjnego | str. 235 3.3.5. Gwarancje ochrony zobowiązanego w stadium końcowym administracyjnego postępowania egzekucyjnego | str. 238 4. Kontrola sądów administracyjnych nad postępowaniem egzekucyjnym w administracji – najważniejszy instrument chroniący zobowiązanego | str. 240 5. Przyjęty przez polskiego ustawodawcę model ukształtowania pozycji procesowej zobowiązanego w egzekucji administracyjnej obowiązków o charakterze niepieniężnym – diagnoza stanu obowiązującego | str. 248 6. Wnioski | str. 251 Rozdział VI Minimum gwarancyjne służące ochronie zobowiązanego w egzekucji administracyjnej obowiązków o charakterze niepieniężnym | str. 253 1. Założenia wstępne | str. 253 2. Potrzeba wyróżnienia pojęcia „minimum gwarancyjne” i jego znaczenie dla prowadzonych rozważań | str. 257 2.1. Minimum gwarancyjne – ustalenia pojęciowe | str. 257 2.2. Cel postępowania a minimalny zakres ochrony zobowiązanego w egzekucji administracyjnej obowiązków o charakterze niepieniężnym | str. 261 2.3. Przesłanki warunkujące możliwość ograniczenia gwarancji ochrony zobowiązanego w toku administracyjnego postępowania egzekucyjnego | str. 263 2.4. Minimum gwarancyjne zobowiązanego a minimalny standard ochrony procesowej w demokratycznym państwie prawnym | str. 270 3. Minimum regulacyjne w zakresie gwarancji ochrony zobowiązanego na poszczególnych etapach administracyjnego postępowania egzekucyjnego obowiązków o charakterze niepieniężnym | str. 277 3.1. Minimum regulacyjne w zakresie gwarancji ochrony zobowiązanego w stadium zagrożenia indywidualnego egzekucją administracyjną | str. 277 3.2. Minimum regulacyjne w zakresie gwarancji ochrony zobowiązanego w stadium stwierdzenia dopuszczalności egzekucji administracyjnej | str. 282 3.3. Minimum regulacyjne w zakresie gwarancji ochrony zobowiązanego w stadium zastosowania środka egzekucyjnego | str. 284 3.4. Minimum regulacyjne w zakresie gwarancji ochrony zobowiązanego w stadium końcowym administracyjnego postępowania egzekucyjnego – rozliczenie kosztów | str. 285 3.5. Minimum regulacyjne a kontrola sprawowana nad egzekucją administracyjną przez sąd administracyjny | str. 288 4. Minimum gwarancyjne służące ochronie zobowiązanego w egzekucji administracyjnej obowiązków o charakterze niepieniężnym – podstawa do formułowania ocen obowiązujących rozwiązań prawnych | str. 290 4.1. Prawidłowe unormowanie a przeregulowanie – niedostatki obowiązującej regulacji prawnej | str. 290 4.2. Pozorność gwarancji ochrony zobowiązanego oraz możliwość ich nadużywania | str. 293 4.3. Skomplikowanie egzekucji administracyjnej obowiązków o charakterze niepieniężnym a wymogi minimalnej ochrony procesowej zobowiązanego | str. 294 4.4. Ocena przyjętego przez polskiego ustawodawcę standardu ochrony zobowiązanego w świetle wymogów wyróżnionego minimum gwarancyjnego | str. 300 5. Wnioski | str. 307 Rozdział VII Czy zmiany w zakresie gwarancji ochrony zobowiązanego w egzekucji administracyjnej obowiązków o charakterze niepieniężnym są konieczne | str. 309 1. Założenia wstępne | str. 309 2. Sprawność egzekucji administracyjnej a ochrona zobowiązanego – czy potrzebne są nowe założenia aksjologiczne egzekucji administracyjnej | str. 311 3. Organ egzekucyjny i wierzyciel a ochrona zobowiązanego – czy potrzebny jest nowy model egzekucji administracyjnej | str. 315 4. Czy nowa ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji jest potrzebna | str. 319 5. Wnioski | str. 335 Podsumowanie | str. 337 Bibliografia | str. 359