INSTRUMENTY OCHRONY I POMOCY PRZYSŁUGUJĄCE POKRZYWDZONEMU I ŚWIADKOWI W POLSKIM PROCESIE KARNYM. WYBRANE ZAGADNIENIA

Afi rmacja umocnienia pozycji pokrzywdzonego w przepisach prawa karnego stanowi niewątpliwie jeden z fundamentalnych przejawów współczesnych koncepcji prowadzenia polityki karnej państwa. W piśmiennictwie przyczyn uczynienia pokrzywdzonego centrum zainteresowania ustawodawcy doszukuje się w kryzysie zarówno idei resocjalizacyjnej funkcji kary pozbawienia wolności (tzw. sprawiedliwość resocjalizacyjna), jak i koncepcji zakładających odwet na sprawcy (tzw. sprawiedliwość retrybutywna), a nawet systemów spajających obie te fi lozofi e. W konsekwencji wśród celów procedury karnej wymienia się obecnie obowiązek takiego ukształtowania postępowania karnego, aby „zostały uwzględnione prawnie chronione interesy pokrzywdzonego przy jednoczesnym poszanowaniu jego godności” (art. 2 pkt 3 k.p.k.1). Oznacza to także poszukiwania sposobów na uniknięcie lub złagodzenie zjawiska wtórnej wiktymizacji2. Celowi temu służyć mają wszelkie rozwiązania kodeksowe oraz regulacje mieszczące się poza kodeksem postępowania karnego, w różnego rodzaju przepisach ustawowych i wykonawczych, którym przyświeca zamysł ochrony pokrzywdzonego w postępowaniu karnym.

Spis treści

Rozdział 1. Ochrona pokrzywdzonego i świadka — zarys problematyki 9 1.1. Unijna koncepcja ochrony praw ofiar przestępstw 1.2. Ramy regulacji krajowych dotyczących ochrony praw pokrzywdzonego i świadka — uwagi wprowadzające Rozdział 2. Pokrzywdzony 2.1. Zagadnienia definicyjne 2.1.1. Pojęcie pokrzywdzonego 2.2. Status prawny pokrzywdzonego 2.2.1. Obowiązki pokrzywdzonego 2.2.2. Uprawnienia pokrzywdzonego 2.3. Kwestionariusz indywidualnej oceny potrzeb pokrzywdzonego Rozdział 3. Świadek 3.1. Zagadnienia definicyjne 3.2. Status prawny świadka 3.2.1. Obowiązki świadka 3.2.2. Uprawnienia świadka 3.3. Pouczenia i pisemne wyjaśnienia udzielane świadkowi co do zakresu jego uprawnień i obowiązków oraz sposobu i warunków przesłuchania Rozdział 4. Kodeksowe formy ochrony z uwagi na szczególny status pokrzywdzonego i świadka 4.1. Małoletni 4.2. Świadek z zaburzeniami psychicznymi, rozwojowymi, zakłóceniami zdolności postrzegania lub odtwarzania postrzeżeń 4.3. Świadek anonimowy 4.4. Świadek koronny 4.4.1. Mały świadek koronny 4.4.2. Świadek koronny Rozdział 5. Pozakodeksowe rozwiązania prawne w zakresie ochrony pokrzywdzonego i świadka 5.1. Gwarancje ochrony zawarte w ustawie o ochronie i pomocy dla pokrzywdzonego i świadka 5.2. Ochrona osób doznających przemocy domowej — w świetle nowych regulacji ustawy o Policji 5.3. Fundusz Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej 5.4. Państwowa kompensata przysługująca ofiarom niektórych czynów zabronionych