Instytucje i rynki wobec kryzysu finansowego – źródła i konsekwencje kryzysu

Kryzys subprime zmienił sposób, w jaki postrzegamy rynki i instytucje finansowe. Przebieg kryzysu, jego surowość i globalny charakter nie pozostaną również bez wpływu na przyszłość tego sektora gospodarki. Dlatego niezmiernie ważne jest poznanie i zrozumienie pierwotnych źródeł kryzysu oraz je­go konsekwencji. Niniejsza książka nie stanowi kompletnego studium współczesnych problemów związanych z funkcjonowaniem instytucji i rynków fi­nansowych w kontekście kryzysu, ale prezentuje wybrane - ważne zdaniem autorów - wątki tej tematyki. Autorzy skupili uwagę na dwóch kwestiach: symptomach i poniekąd również przyczynach kryzysu oraz jego konsekwencjach w wybranych mikro- oraz makroekonomicznych aspektach funkcjonowania systemu finansowego. Głównym celem było przedstawienie często trudnych i złożonych zagad­nień związanych z sytuacją kryzysową w sposób ułatwiający ich zrozumienie, łączenie zjawisk pozornie niezależnych od siebie w związki przyczyno­woskutkowe oraz wskazanie kierunku, w jakim powinny rozwijać się wybrane rozwiązania instytucjonalne na rynku finansowym. Poznanie i zrozumienie prezentowanych w niniejszej książce zagadnień ułatwi Czytelnikowi poruszanie się po meandrach współczesnych finansów, za­równo w wymiarze teoretycznym, jak i praktycznym.

Spis treści

Przedmowa 7

1. CDO jako pierwotne źródło kryzysu finansowego zapoczątkowanego w 2007 r. - Maciej Rawski 9
1.1. Czym jest CDO? 9
1.2. Geneza i determinanty rozwoju rynku CDO 11
1.3. Mechanizm działania i cechy CDO 13
1.4. Klasyfikacja CDO 16
1.5. Syntetyczne CDO 17
1.6. Aktualna sytuacja na rynku CDO 21
1.7. Ryzyko związane z CDO 23
Streszczenie/Abstract 26
Bibliografia 27

2. Mechanizm instrumentu CDS - podstawowe zagrożenia dla stabilności sektora finansowego - Albert Demko 29
2.1. Konstrukcja instrumentu CDS 30
2.2. Zastosowanie credit default swap 33
2.3. Wzrost znaczenia spekulacji 36
2.4. Credit default swap a ubezpieczenie 37
2.5. Rynek CDS 39
2.6. Ryzyko rynkowe i zagrożenia dla stabilności sektora finansowego 40
2.7. Kierunki rozwoju rynku CDS 42
Streszczenie/Abstract 43
Bibliografia 44

3. Istota funduszy hedge i problemy związane z ich funkcjonowaniem - Adrian Marciniak 47
3.1. Geneza funduszy hedgingowych na świecie 48
3.2. Mechanizmy funkcjonowania funduszy hedge 50
3.2.1. Cechy funduszy hedge 50
3.2.2. Struktura operacyjna 52
3.2.3. Struktury inwestycyjne 55
3.2.4. Strategie inwestycyjne 58
3.3. Zagrożenia a rynek funduszy hedge 62
3.3.1. Rodzaje ryzyka w funduszach hedge 62
3.3.2. Mity na temat funduszy hedge 65
3.3.3. Fundusze hedge w czasach kryzysu 68
3.4. Przyszłość funduszy hedge 71
Streszczenie/Abstract 74
Bibliografia 74

4. Sygnały nadchodzącego kryzysu - Marcin Pietruk, Grzegorz Paluszak 79
4.1. Geneza i charakter kryzysu finansowego 81
4.2. Podstawy teorii niepokrytego parytetu stóp procentowych 82
4.3. Dobór modelu i wykorzystane metody badawcze 85
4.4. Analiza zmienności wskaźników i ocena możliwości ich wykorzystania jako indykatorów w procesie ostrzegania przed kryzysem finansowym 88
Streszczenie/Abstract 99
Bibliografia 100

5. Agencje ratingowe - ocena instytucji w perspektywie kryzysu finansowego zapoczątkowanego w 2007 roku - Marcin Pietruk 103
5.1. Działalność i historia agencji ratingowych 104
5.2. Konflikty interesów wewnątrz agencji 106
5.3. Banki, CDO i agencje ratingowe 110
5.4. Pożądane kierunki rozwoju i reform agencji ratingowych 114
Streszczenie/Abstract 125
Bibliografia 126

6. Polityka gospodarcza Systemu Rezerwy Federalnej w okresie kryzysu subprime - Filip Gurgul 129
6.1. Cele gospodarcze banku centralnego 130
6.2. Instrumenty Rezerwy Federalnej w obliczu kryzysu finansowego 133
6.2.1. Operacje kredytowo-depozytowe banku centralnego 134
6.2.2. Stopa rezerw obowiązkowych 136
6.2.3. Operacje otwartego rynku 138
6.3. Antykryzysowe programy Systemu Rezerwy Federalnej 139
6.4. Ocena polityki gospodarczej Systemu Rezerwy Federalnej w czasie kryzysu 141
Streszczenie/Abstract 151
Bibliografia 151

7. Fundusze hedgingowe a globalny kryzys finansowy - materializacja ryzyka systemowego i przesłanki regulacji sektora - Marcin Markiewicz 153
7.1. Charakterystyka sektora funduszy hedgingowych 154
7.2. Ryzyko związane z funduszami hedgingowymi 155
7.2.1. Ryzyko związane z inwestycją w fundusze hedgingowe 156
7.2.2. Ryzyko związane z sektorem funduszy hedgingowych 158
7.3. Fundusze hedgingowe a globalny kryzys finansowy 161
7.4. Regulacja i nadzór nad sektorem funduszy hedgingowych 164
7.4.1. Tradycyjne ujęcie regulacji działalności funduszy hedgingowych 165
7.4.2. Regulacja sektora funduszy hedgingowych w świetle kryzysu finansowego 165
Streszczenie/Abstract 168
Bibliografia 169

8. Przekuwanie kryzysu w zyski - Michał Łukowski 171
8.1. Geneza kryzysu 172
8.2. Pozytywne aspekty kryzysu 174
8.3. Instytucje finansowe w obliczu kryzysu 176
8.4. Wzrost w trakcie kryzysu 179
8.5. Kryzys szansą na ?tanie? przejęcia 182
Streszczenie/Abstract 185
Bibliografia 185


9. Zmiana uregulowań nadzoru finansowego na tle kryzysu finansowego - Natalia Maćkowiak 187
9.1. Modele nadzoru finansowego 188
9.2. Uregulowania przedkryzysowe modeli nadzoru finansowego w Unii Europejskiej 190
9.3. Uregulowania przedkryzysowe modeli nadzoru finansowego w pozostałych krajach 196
9.4. Pokryzysowe zmiany w organizacji modeli nadzoru finansowego po 2008 r. 199
Streszczenie/Abstract 205
Bibliografia 206

10. Prowadzenie działalności gospodarczej w Polsce w latach 2008-2009 w obliczu kryzysu - studium przypadku - Krzysztof Simon 209
10.1. Pojęcie i istota ryzyka 210
10.2. Spowolnienie gospodarcze 212
10.3. Ryzyko walutowe 213
10.4. Zarządzanie ryzykiem 214
10.5. Metody i instrumenty zabezpieczające przed ryzykiem transakcyjnym (walutowym) 216
10.6. Prowadzenie działalności gospodarczej w obliczu kryzysu - studium przypadku 217
10.6.1. Historia, przedmiot działalności i zarząd Epsilon SA 218
10.6.2. Informacje finansowe 219
10.6.3. Przyczyny pogorszenia kondycji finansowej Epsilon SA 223
10.6.4. Identyfikacja źródeł problemów firmy Epsilon SA 228
10.6.5. Skutki pogorszenia się sytuacji Epsilon SA 229
Streszczenie/Abstract 232
Bibliografia 233