Kodeks karny. Komentarz

Komentarz do Kodeksu karnego to niezastąpione narzędzie dla prawników, sędziów, prokuratorów, adwokatów oraz aplikantów, które dostarcza rzetelnej i praktycznej analizy przepisów prawa karnego. Opracowanie zostało przygotowane przez zespół ekspertów z Uniwersytetu Łódzkiego, co gwarantuje wysoki poziom merytoryczny i dogłębną interpretację przepisów. Co wyróżnia komentarz? Aktualność – uwzględnia najnowsze zmiany w Kodeksie karnym, które weszły w życie 13 lutego 2025 r. Szczegółowa analiza przepisów – w tym nową definicję zgwałcenia, która wprowadza pojęcie "braku zgody" jako kluczowego elementu przestępstwa Omówienie nowego §1a w art. 197 k.k. – dotyczącego sytuacji, w której sprawca wykorzystuje niezdolność ofiary do świadomego podejmowania decyzji Praktyczne odniesienie do orzecznictwa i doktryny – komentarz dostarcza interpretacji pomocnych w stosowaniu przepisów w praktyce sądowej i prokuratorskiej Jasne i przejrzyste opracowanie – idealne dla praktyków prawa oraz osób przygotowujących się do egzaminów zawodowych Nowelizacja Kodeksu karnego z 2025 roku znacząco zmienia podejście do ochrony ofiar przestępstw seksualnych. Komentarz szczegółowo analizuje wpływ tej zmiany na praktykę sądową, a także wskazuje, jak nowo wprowadzone przepisy mogą być interpretowane przez sądy i organy ścigania.

Spis treści

Wykaz skrótów | str. 19 Przedmowa | str. 23 Ustawa z dnia 6?czerwca 1997?r. – Kodeks karny (Dz.U.?z 2024?r. poz. 17 ze zm.) | str. 25 Część ogólna Rozdział I. Zasady odpowiedzialności karnej | str. 27 Art. 1. [Struktura przestępstwa. Warunki odpowiedzialności] | str. 27 Art. 2. [Podmiot przestępstwa skutkowego z zaniechania] | str. 35 Art. 3. [Zasada humanitaryzmu] | str. 39 Art. 4. [Stosowanie ustawy względniejszej] | str. 41 Art. 5. [Zasady terytorialności i bandery] | str. 44 Art. 6. [Czas i miejsce popełnienia czynu zabronionego] | str. 46 Art. 7. [Zbrodnia i występek] | str. 48 Art. 8. [Strona podmiotowa zbrodni i występku] | str. 50 Art. 9. [Strona podmiotowa czynu. Umyślność i nieumyślność] | str. 50 Art. 10. [Granice wieku odpowiedzialności karnej] | str. 55 Art. 11. [Jedność czynu. Zbieg przepisów ustawy] | str. 59 Art. 12. [Czyn ciągły] | str. 62 Rozdział II. Formy popełnienia przestępstwa | str. 65 Art. 13. [Usiłowanie udolne i nieudolne] | str. 66 Art. 14. [Wymiar kary za usiłowanie] | str. 69 Art. 15. [Bezkarność usiłowania. Czynny żal] | str. 69 Art. 16. [Przygotowanie. Odpowiedzialność za przygotowanie] | str. 72 Art. 17. [Bezkarność przygotowania] | str. 73 Art. 18. [Formy współdziałania przestępnego] | str. 74 Art. 19. [Wymiar kary za podżeganie i pomocnictwo] | str. 80 Art. 20. [Niezależna odpowiedzialność współdziałających] | str. 80 Art. 21. [Zasada indywidualizacji odpowiedzialności karnej] | str. 81 Art. 22. [Złagodzona odpowiedzialność podżegacza i pomocnika] | str. 82 Art. 23. [Bezkarność współdziałającego. Czynny żal] | str. 82 Art. 24. [Odpowiedzialność prowokatora] | str. 83 Rozdział III. Wyłączenie odpowiedzialności karnej | str. 84 Art. 25. [Obrona konieczna] | str. 85 Art. 26. [Stan wyższej konieczności] | str. 91 Art. 27. [Eksperyment] | str. 95 Art. 28. [Błąd co do znamion] | str. 96 Art. 29. [Błąd co do okoliczności wyłączającej bezprawność albo winę] | str. 101 Art. 30. [Błąd co do bezprawności] | str. 102 Art. 31. [Niepoczytalność. Poczytalność ograniczona. Nietrzeźwość i odurzenie] | str. 104 Rozdział IV. Kary | str. 109 Art. 32. [Katalog kar] | str. 109 Art. 33. [Grzywna samoistna i kumulatywna. Granice kary i sposób jej orzekania] | str. 109 Art. 34. [Ograniczenie wolności. Granice kary. Obowiązki skazanego] | str. 111 Art. 35. [Wymiar pracy, orzekanie potrącenia i dolegliwości fakultatywnych] | str. 114 Art. 36. [Dozór. Dodatkowe obowiązki związane z ograniczeniem wolności] | str. 114 Art. 37. [Pozbawienie wolności. Granice kary] | str. 115 Art. 37a. [Sankcja zamienna] | str. 115 Art. 37b. [Koniunkcja kar] | str. 117 Art. 38. [Obniżenie lub obostrzenie kary] | str. 119 Rozdział V. Środki karne | str. 120 Art. 39. [Katalog środków karnych] | str. 120 Art. 40. [Prawa publiczne. Pozbawienie] | str. 121 Art. 41. [Zakazy związane z wykonywaniem pracy zarobkowej] | str. 124 Art. 41a. [Fakultatywny lub obligatoryjny zakaz kontaktowania się] | str. 129 Art. 41b. [Zakaz wstępu na imprezę masową] | str. 132 Art. 41c. [Zakaz wstępu do ośrodków gier i uczestnictwa w grach hazardowych] | str. 134 Art. 42. [Zakaz prowadzenia pojazdów. Zakres orzekania zakazu] | str. 135 Art. 43. [Okres obowiązywania środków karnych] | str. 137 Art. 43a. [Orzeczenie świadczenia pieniężnego na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej] | str. 138 Art. 43b. [Podanie wyroku do publicznej wiadomości] | str. 139 Art. 43ba. [Degradacja – treść i przesłanki przedmiotowe] | str. 139 Art. 43bb. [Osoby, wobec których można orzec degradację] | str. 140 Art. 43c. [Zawiadomienie sądu rodzinnego] | str. 140 Rozdział Va. Przepadek i środki kompensacyjne | str. 141 Art. 44. [Przepadek przedmiotów. Przesłanki orzekania] | str. 141 Art. 44a. [Przepadek przedsiębiorstwa] | str. 147 Art. 44b. [Przepadek pojazdu mechanicznego lub jego równowartości] | str. 149 Art. 45. [Przepadek korzyści majątkowej lub jej równowartości] | str. 150 Art. 45a. [Orzeczenie przepadku przy znikomej społecznej szkodliwości czynu, warunkowym umorzeniu postępowania, dokonaniu czynu zabronionego w stanie niepoczytalności] | str. 153 Art. 46. [Orzeczenie obowiązku naprawienia szkody] | str. 156 Art. 47. [Orzeczenie nawiązki na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej] | str. 159 Art. 47a. (uchylony) | str. 160 Art. 48. [Granice nawiązki] | str. 160 Art. 49–52. (uchylone) | str. 160 Rozdział VI. Zasady wymiaru kary i środków karnych | str. 161 Art. 53. [Dyrektywy wymiaru kary] | str. 161 Art. 54. [Zasady wymiaru kary dla nieletniego lub młodocianego] | str. 167 Art. 55. [Indywidualizacja wymiaru kary] | str. 169 Art. 56. [Odpowiednie stosowanie dyrektyw wymiaru kary] | str. 169 Art. 57. [Zbieg nadzwyczajnego złagodzenia i obostrzenia kary lub odstąpienia od wymierzenia kary] | str. 170 Art. 57a. [Kara za występek chuligański; nawiązka] | str. 170 Art. 57b. [Kara orzekana za przestępstwo będące czynem ciągłym] | str. 171 Art. 58. [Wybór rodzaju kary. Prymat kar wolnościowych] | str. 171 Art. 59. [Odstąpienie od wymierzenia kary na rzecz środka karnego] | str. 172 Art. 59a. (uchylony) | str. 173 Art. 60. [Nadzwyczajne złagodzenie kary] | str. 173 Art. 60a. (uchylony) | str. 175 Art. 61. [Odstąpienie od wymierzenia kary] | str. 175 Art. 62. [Wybór zakładu karnego i systemu terapeutycznego] | str. 176 Art. 63. [Zaliczenie tymczasowego aresztowania na poczet orzeczonej kary] | str. 176 Rozdział VII. Powrót do przestępstwa | str. 179 Art. 64. [Recydywa szczególna podstawowa i wielokrotna] | str. 179 Art. 64a. [Podwyższenie górnego ustawowego zagrożenia karą] | str. 183 Art. 65. [Stałe źródło dochodu lub działania w zorganizowanej grupie lub związku przestępczym bądź przestępstwo o charakterze terrorystycznym] | str. 184 Rozdział VIII. Środki związane z poddaniem sprawcy próbie | str. 188 Art. 66. [Warunkowe umorzenie postępowania. Przesłanki stosowania] | str. 188 Art. 67. [Okres próby, dozór i obowiązki próby] | str. 190 Art. 68. [Podjęcie postępowania warunkowo umorzonego] | str. 191 Art. 69. [Warunkowe zawieszenie wykonania kary. Podstawy stosowania] | str. 193 Art. 70. [Okres próby przy zawieszeniu wykonania kary] | str. 195 Art. 71. [Grzywna związana z zawieszeniem wykonania kary] | str. 196 Art. 72. [Obowiązki probacyjne] | str. 196 Art. 73. [Dozór fakultatywny lub obligatoryjny] | str. 199 Art. 74. [Ustalenie wykonania i zmiana obowiązków próby] | str. 200 Art. 75. [Zarządzenie wykonania zawieszonej kary] | str. 201 Art. 75a. (uchylony) | str. 203 Art. 76. [Zatarcie skazania] | str. 203 Art. 77. [Warunkowe przedterminowe zwolnienie z obywania kary pozbawienia wolności] | str. 203 Art. 78. [Przesłanki formalne warunkowego zwolnienia z odbycia reszty kary pozbawienia wolności] | str. 205 Art. 79. [Przesłanki formalne przy sumie kar] | str. 206 Art. 80. [Okres próby przy warunkowym zwolnieniu] | str. 206 Art. 81. [Ponowne warunkowe zwolnienie] | str. 207 Art. 82. [Uznanie kary za odbytą] | str. 207 Art. 83. [Skrócenie kary ograniczenia wolności] | str. 207 Art. 84. [Skrócenie czasu trwania środków karnych] | str. 208 Art. 84a. (uchylony) | str. 209 Rozdział IX. Zbieg przestępstw oraz łączenie kar i środków karnych | str. 210 Art. 85. [Kara łączna] | str. 210 Art. 85a. [Cele łączenia kar] | str. 212 Art. 86. [Zasady łączenia kar] | str. 213 Art. 87. [Łączenie kary pozbawienia wolności z ograniczeniem wolności] | str. 216 Art. 88. [Kara łączna dożywotniego pozbawienia wolności] | str. 217 Art. 89. [Warunkowe zawieszenie wykonania kary łącznej] | str. 217 Art. 89a. [Warunkowe zawieszenie wykonania kary łącznej] | str. 218 Art. 90. [Łączenie środków karnych oraz środków zabezpieczających] | str. 219 Art. 91. [Ciąg przestępstw] | str. 220 Art. 91a. [Wydanie wyroku łącznego w przypadku kar częściowo lub całkowicie wykonanych] | str. 221 Art. 92–92a. (uchylone) | str. 221 Rozdział X. Środki zabezpieczające | str. 222 Art. 93. (uchylony) | str. 222 Art. 93a. [Katalog środków zabezpieczających] | str. 222 Art. 93b. [Przesłanki orzekania i uchylania środka zabezpieczającego] | str. 223 Art. 93c. [Wymogi podmiotowe przy orzeczeniu środka zabezpieczającego] | str. 224 Art. 93d. [Czas stosowania środka zabezpieczającego] | str. 225 Art. 93e. [Elektroniczna kontrola miejsca pobytu] | str. 226 Art. 93f. [Terapia] | str. 226 Art. 93g. [Pobyt w zakładzie psychiatrycznym] | str. 227 Art. 94–98. (uchylone) | str. 228 Art. 99. [Orzeczenie obowiązku, zakazu lub przepadku wobec niepoczytalnego] | str. 228 Art. 100. (uchylony) | str. 228 Rozdział XI. Przedawnienie | str. 229 Art. 101. [Ustanie karalności] | str. 229 Art. 102. [Przedłużenie przedawnienia karalności] | str. 231 Art. 103. [Przedawnienie wykonania kary] | str. 231 Art. 104. [Spoczywanie biegu przedawnienia] | str. 232 Art. 105. [Wyłączenie przedawnienia] | str. 232 Rozdział XII. Zatarcie skazania | str. 234 Art. 106. [Uznanie skazania za niebyłe] | str. 234 Art. 106a. [Wyłączenie zatarcia skazania] | str. 234 Art. 107. [Przesłanki zatarcia skazania] | str. 235 Art. 107a. (uchylony) | str. 236 Art. 108. [Zatarcie przy zbiegu skazań] | str. 236 Rozdział XIII. Odpowiedzialność za przestępstwa popełnione za granicą | str. 237 popełnione za granicą | str. 237 Art. 109. [Zasada narodowości podmiotowej] | str. 237 Art. 110. [Odpowiedzialność cudzoziemca] | str. 238 Art. 111. [Warunek podwójnej przestępności] | str. 239 Art. 112. [Zasada narodowości przedmiotowej nieograniczonej] | str. 240 Art. 112a. [Zasada narodowości przedmiotowej cyberprzestępczości] | str. 240 Art. 113. [Zasada represji wszechświatowej] | str. 242 Art. 114. [Uznawanie orzeczeń zapadłych za granicą | str. 242 Art. 114a. [Stosowanie prawa obcego] | str. 243 Rozdział XIV. Objaśnienie wyrażeń ustawowych | str. 245 Art. 115. [Słowniczek wyrażeń ustawowych] | str. 245 Rozdział XV. Stosunek do ustaw szczególnych | str. 270 Art. 116. [Stosowanie przepisów części ogólnej do innych ustaw] | str. 270 Część szczególna Rozdział XVI. Przestępstwa przeciwko pokojowi, ludzkości oraz przestępstwa wojenne | str. 271 Art. 117. [Wojna napastnicza] | str. 271 Art. 118. [Ludobójstwo] | str. 275 Art. 118a. [Masowy zamach przeciwko grupie ludności] | str. 278 Art. 119. [Przemoc lub groźba bezprawna na tle dyskryminacyjnym] | str. 282 Art. 120. [Stosowanie środków masowej zagłady] | str. 286 Art. 121. [Wytwarzanie, gromadzenie lub obrót zakazanymi środkami masowej zagłady lub walki] | str. 288 Art. 122. [Stosowanie niedopuszczalnych sposobów lub środków walki] | str. 290 Art. 123. [Zamach na życie lub zdrowie osób szczególnie chronionych przepisami prawa międzynarodowego] | str. 293 Art. 124. [Inne przestępne naruszenie prawa międzynarodowego] | str. 297 Art. 125. [Zamach na mienie lub dobra kultury] | str. 300 Art. 126. [Bezprawne używanie znaków] | str. 303 Art. 126a. [Publiczne nawoływanie do popełnienia przestępstw z rozdziału XVI lub ich publiczne pochwalanie] | str. 306 Art. 126b. [Dopuszczenie do popełnienia przestępstw z rozdziału XVI] | str. 308 Art. 126c. [Karalne przygotowanie do przestępstw przeciwko pokojowi, ludzkości oraz przestępstw wojennych] | str. 311 Rozdział XVII. Przestępstwa przeciwko Rzeczypospolitej Polskiej | str. 312 Art. 127. [Zamach stanu] | str. 313 Art. 128. [Zamach na konstytucyjny organ RP] | str. 314 Art. 129. [Zdrada dyplomatyczna] | str. 315 Art. 130. [Szpiegostwo] | str. 315 Art. 131. [Czynny żal] | str. 318 Art. 132. [Dezinformacja wywiadowcza] | str. 319 Art. 132a. (utracił moc) | str. 320 Art. 133. [Znieważenie narodu lub państwa polskiego] | str. 320 Art. 134. [Zamach na życie prezydenta RP] | str. 321 Art. 135. [Czynna napaść lub znieważenie prezydenta RP] | str. 322 Art. 136. [Czynna napaść lub znieważenie przedstawiciela obcego państwa] | str. 323 Art. 137. [Publiczne znieważenie znaku lub symbolu państwowego] | str. 323 Art. 138. [Zasada wzajemności] | str. 324 Art. 139. [Przepadek przedmiotów] | str. 325 Rozdział XVIII. Przestępstwa przeciwko obronności | str. 326 Art. 140. [Zamach na jednostkę sił zbrojnych RP] | str. 326 Art. 141. [Podjęcie służby w obcym wojsku] | str. 327 Art. 142. [Zaciąg do wojska obcego] | str. 328 Art. 143. [Samouszkodzenie i inne podstępne zabiegi w celu zwolnienia od służby wojskowej] | str. 329 Art. 144. [Uchylanie się od odbywania służby wojskowej] | str. 330 Art. 144a. [Uchylanie się od odbywania służby w obronie cywilnej] | str. 331 Art. 144b. [Odmowa pełnienia służby w obronie cywilnej; naruszanie obowiązków związanych ze służbą w obronie cywilnej] | str. 333 Art. 145. [Uchylanie się od pełnienia służby zastępczej] | str. 334 Art. 146. [Dobrowolny powrót] | str. 336 Art. 147. [Niezdolność do pełnienia służby] | str. 336 Rozdział XIX. Przestępstwa przeciwko życiu i zdrowiu | str. 337 Art. 148. [Zabójstwo] | str. 338 Art. 148a. [Przyjęcie zlecenia zabójstwa] | str. 345 Art. 149. [Dzieciobójstwo] | str. 347 Art. 150. [Zabójstwo eutanatyczne] | str. 349 Art. 151. [Podżeganie i pomocnictwo do samobójstwa] | str. 352 Art. 152. [Aborcja za zgodą kobiety] | str. 353 Art. 153. [Wymuszona aborcja] | str. 356 Art. 154. [Śmierć kobiety jako następstwo aborcji] | str. 358 Art. 155. [Nieumyślne spowodowanie śmierci] | str. 359 Art. 156. [Ciężki uszczerbek na zdrowiu] | str. 360 Art. 156a. [Nakłanianie i zmuszanie do ciężkiego uszczerbku] | str. 364 Art. 157. [Średni i lekki uszczerbek na zdrowiu] | str. 366 Art. 157a. [Uszczerbek na zdrowiu dziecka poczętego] | str. 369 Art. 158. [Bójka i pobicie] | str. 370 Art. 159. [Bójka i pobicie z użyciem niebezpiecznego przedmiotu] | str. 373 Art. 160. [Narażenie człowieka na niebezpieczeństwo] | str. 376 Art. 161. [Narażenie na zarażenie] | str. 380 Art. 162. [Nieudzielenie pomocy] | str. 382 Rozdział XX. Przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu powszechnemu | str. 387 Art. 163. [Sprowadzenie zdarzenia powszechnie niebezpiecznego] | str. 387 Art. 164. [Sprowadzenie bezpośredniego niebezpieczeństwa zdarzenia] | str. 390 Art. 165. [Sprowadzenie stanów powszechnie niebezpiecznych dla życia lub zdrowia] | str. 391 Art. 165a. [Finansowanie przestępstwa o charakterze terrorystycznym] | str. 392 Art. 166. [Zawładnięcie statkiem wodnym powietrznym, publicznym środkiem transportu lądowego] | str. 394 Art. 167. [Umieszczenie niebezpiecznego urządzenia lub substancji na statku lub w publicznym środku transportu lądowego] | str. 395 Art. 168. [Karalność przygotowania] | str. 396 Art. 169. [Czynny żal] | str. 397 Art. 170. [Rozbójnictwo morskie] | str. 397 Art. 171. [Wytwarzanie lub obrót substancjami niebezpiecznymi] | str. 398 Art. 172. [Przeszkadzanie akcji ratowniczej] | str. 400 Rozdział XXI. Przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji | str. 402 Art. 173. [Spowodowanie katastrofy w komunikacji] | str. 402 Art. 174. [Sprowadzenie niebezpieczeństwa katastrofy w komunikacji] | str. 406 Art. 175. [Przygotowanie do spowodowania katastrofy] | str. 408 Art. 176. [Czynny żal przy sprowadzeniu katastrofy] | str. 408 Art. 177. [Spowodowanie wypadku komunikacyjnego] | str. 409 Art. 178. [Zaostrzenie karalności wobec sprawcy katastrofy lub wypadku] | str. 413 Art. 178a. [Prowadzenie pojazdu w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego] | str. 415 Art. 178b. [Niedostosowanie się do polecenia zatrzymania pojazdu mechanicznego] | str. 418 Art. 179. [Dopuszczenie do ruchu niebezpiecznego pojazdu] | str. 419 Art. 180. [Zapewnienie bezpieczeństwa ruchu pojazdów mechanicznych] | str. 421 Art. 180a. [Prowadzenie pojazdu po cofnięciu uprawnień] | str. 422 Rozdział XXII. Przestępstwa przeciwko środowisku | str. 425 Art. 181. [Powodowanie zniszczeń w przyrodzie] | str. 425 Art. 182. [Zanieczyszczenie środowiska w znacznych rozmiarach] | str. 432 Art. 183. [Nieodpowiednie postępowanie z odpadami] | str. 435 Art. 184. [Nieodpowiednie postępowanie z materiałem promieniotwórczym] | str. 437 Art. 185. [Kwalifikowane typy przestępstw] | str. 440 Art. 186. [Brak dbałości o urządzenia ochronne] | str. 440 Art. 187. [Niszczenie lub uszkadzanie chronionych terenów lub obiektów] | str. 442 Art. 188. [Działalność zagrażająca środowisku] | str. 443 Art. 188a. [Dobrowolne naprawienie szkody w środowisku] | str. 444 Rozdział XXIII. Przestępstwa przeciwko wolności | str. 445 Art. 189. [Bezprawne pozbawienie wolności] | str. 445 Art. 189a. [Handel ludźmi] | str. 449 Art. 190. [Groźba karalna] | str. 453 Art. 190a. [Uporczywe nękanie. Kradzież tożsamości] | str. 456 Art. 191. [Zmuszanie do określonego zachowania. Utrudnianie korzystania z lokalu mieszkalnego] | str. 462 Art. 191a. [Utrwalanie lub rozpowszechnianie wizerunku nagiej osoby] | str. 467 Art. 191b. [Zmuszanie do zawarcia małżeństwa; nakłanianie do opuszczenia kraju w celu zmuszenia do zawarcia małżeństwa] | str. 471 Art. 192. [Wykonanie zabiegu leczniczego bez zgody pacjenta] | str. 474 Art. 193. [Naruszenie miru domowego] | str. 478 Rozdział XXIV. Przestępstwa przeciwko wolności sumienia i wyznania | str. 482 Art. 194. [Dyskryminacja wyznaniowa] | str. 482 Art. 195. [Przeszkadzanie aktowi religijnemu] | str. 484 Art. 196. [Obraza uczuć religijnych] | str. 486 Rozdział XXV. Przestępstwa przeciwko wolności seksualnej i obyczajności | str. 490 Art. 197. [Zgwałcenie. Doprowadzenie do innej czynności seksualnej] | str. 490 Art. 198. [Seksualne wykorzystanie bezradności lub poczytalności ograniczonej w stopniu znacznym] | str. 505 Art. 198. [Seksualne wykorzystanie niepoczytalności lub bezradności] | str. 505 Art. 199. [Seksualne wykorzystanie stosunku zależności lub krytycznego położenia. Seksualne wykorzystanie zaufania lub udzielanie korzyści małoletniemu w zamian za kontakt seksualny] | str. 509 Art. 200. [Seksualne wykorzystanie małoletniego poniżej 15. roku życia] | str. 514 Art. 200a. [Grooming] | str. 521 Art. 200b. [Publiczne propagowanie lub pochwalanie zachowania o charakterze pedofilskim] | str. 526 Art. 201. [Kazirodztwo] | str. 529 Art. 202. [Przestępne zachowania dotyczące treści pornograficznych] | str. 532 Art. 203. [Zmuszenie do uprawiania prostytucji] | str. 541 Art. 204. [Stręczycielstwo, sutenerstwo i kuplerstwo] | str. 544 Art. 205. (uchylony) | str. 549 Rozdział XXVI. Przestępstwa przeciwko rodzinie i opiece | str. 550 Art. 206. [Bigamia] | str. 550 Art. 207. [Znęcanie się] | str. 551 Art. 208. [Rozpijanie małoletniego] | str. 555 Art. 209. [Niealimentacja] | str. 557 Art. 210. [Porzucenie małoletniego lub osoby nieporadnej] | str. 561 Art. 211. [Uprowadzenie małoletniego lub osoby nieporadnej] | str. 562 Art. 211a. [Nielegalna adopcja] | str. 564 Rozdział XXVII. Przestępstwa przeciwko czci i nietykalności cielesnej | str. 567 Art. 212. [Zniesławienie] | str. 567 Art. 213. [Brak odpowiedzialności za zniesławienie] | str. 572 Art. 214. [Brak zniesławienia a znieważenie] | str. 575 Art. 215. [Podanie wyroku do publicznej wiadomości] | str. 575 Art. 216. [Znieważenie] | str. 575 Art. 217. [Naruszenie nietykalności cielesnej] | str. 579 Art. 217a. [Naruszenie nietykalności cielesnej interwenienta] | str. 580 Rozdział XXVIII. Przestępstwa przeciwko prawom osób wykonujących pracę zarobkową | str. 583 Art. 218. [Złośliwe lub uporczywe naruszanie praw pracownika] | str. 583 Art. 218a. [Naruszenie zakazu handlu w niedziele i święta] | str. 586 Art. 219. [Niezgłoszenie osoby wykonującej pracę zarobkową do ubezpieczenia społecznego] | str. 588 Art. 220. [Narażenie życia albo zdrowia pracownika] | str. 589 Art. 221. [Niezawiadomienie o wypadku przy pracy lub chorobie zawodowej osoby wykonującej pracę zarobkową] | str. 591 Rozdział XXIX. Przestępstwa przeciwko działalności instytucji państwowych oraz samorządu terytorialnego | str. 593 Art. 222. [Naruszenie nietykalności cielesnej funkcjonariusza] | str. 593 Art. 223. [Czynna napaść na funkcjonariusza publicznego] | str. 596 Art. 223a. [Publiczne nawoływanie do udostępnienia informacji dotyczących życia prywatnego funkcjonariusza] | str. 598 Art. 223b. [Udostępnianie informacji dotyczących życia prywatnego funkcjonariusza bez jego zgody] | str. 600 Art. 224. [Wywieranie wpływu na czynności urzędowe] | str. 601 Art. 224a. [Fałszywy alarm] | str. 604 Art. 224b. [Nawiązka i świadczenie pieniężne w razie skazania za fałszywy alarm] | str. 605 Art. 225. [Udaremnianie lub utrudnianie przeprowadzania kontroli w zakresie ochrony środowiska i inspekcji pracy] | str. 606 Art. 226. [Znieważenie funkcjonariusza lub konstytucyjnego organu] | str. 608 Art. 227. [Przywłaszczenie funkcji publicznej] | str. 609 Art. 228. [Sprzedajność pełniącego funkcję publiczną] | str. 611 Art. 229. [Przekupstwo] | str. 616 Art. 230. [Płatna protekcja bierna] | str. 618 Art. 230a. [Płatna protekcja czynna] | str. 621 Art. 231. [Nadużycie uprawnień przez funkcjonariusza] | str. 623 Art. 231a. [Ochrona prawna funkcjonariusza publicznego] | str. 627 Art. 231b. [Obrona konieczna] | str. 628 Rozdział XXX. Przestępstwa przeciwko wymiarowi sprawiedliwości | str. 630 Art. 232. [Wywieranie wpływu na czynności sądu] | str. 630 Art. 233. [Fałszywe zeznania] | str. 632 Art. 234. [Fałszywe oskarżenie] | str. 638 Art. 235. [Tworzenie fałszywych dowodów dla podjęcia ścigania o przestępstwo] | str. 639 Art. 236. [Zatajenie dowodów niewinności osoby podejrzanej] | str. 642 Art. 237. [Złagodzona odpowiedzialność lub odstąpienie] | str. 643 Art. 238. [Fałszywe zawiadomienie o przestępstwie] | str. 644 Art. 239. [Poplecznictwo] | str. 645 Art. 240. [Karalne niezawiadomienie o przestępstwie] | str. 649 Art. 241. [Naruszenie tajemnicy postępowania przygotowawczego lub rozprawy] | str. 651 Art. 242. [Bezprawne samouwolnienie] | str. 654 Art. 243. [Uwolnienie osoby pozbawionej wolności] | str. 656 Art. 244. [Niestosowanie się do orzeczonych środków karnych] | str. 658 Art. 244a. [Niestosowanie się do zakazu wstępu na imprezę masową] | str. 660 Art. 244b. [Niedotrzymywanie obowiązków związanych ze środkiem zabezpieczającym] | str. 661 Art. 244c. [Uchylanie się od wykonania obowiązku naprawienia szkody lub zadośćuczynienia za doznaną krzywdę albo nawiązki] | str. 662 Art. 245. [Przemoc wobec stron postępowania] | str. 663 Art. 246. [Wymuszanie zeznań przez funkcjonariusza publicznego] | str. 665 Art. 247. [Znęcanie się nad osobą pozbawioną wolności] | str. 666 Art. 247a. [Ochrona międzynarodowych trybunałów karnych] | str. 668 Rozdział XXXI. Przestępstwa przeciwko wyborom i referendum | str. 670 Art. 248. [Naruszenia przy przebiegu wyborów] | str. 671 Art. 249. [Zakłócenie przebiegu wyborów] | str. 675 Art. 250. [Bezprawne naruszenie swobody głosowania] | str. 678 Art. 250a. [Łapownictwo wyborcze] | str. 681 Art. 251. [Naruszenie tajności głosowania] | str. 685 Rozdział XXXII. Przestępstwa przeciwko porządkowi publicznemu | str. 687 Art. 252. [Wzięcie zakładnika] | str. 687 Art. 253. (uchylony) | str. 691 Art. 254. [Czynny udział w zbiegowisku] | str. 691 Art. 254a. [Zamach na urządzenia infrastruktury] | str. 694 Art. 255. [Pochwalanie albo nawoływanie do popełnienia przestępstwa] | str. 697 Art. 255a. [Ułatwianie lub przygotowywanie przestępstwa o charakterze terrorystycznym] | str. 699 Art. 256. [Propagowanie totalitaryzmów i nawoływanie do nienawiści] | str. 702 Art. 257. [Napaść z powodu ksenofobii, rasizmu lub nietolerancji religijnej] | str. 706 Art. 258. [Przestępczość zorganizowana. Udział w zorganizowanej grupie przestępczej] | str. 709 Art. 259. [Dobrowolne odstąpienie od udziału w zorganizowanej grupie przestępczej] | str. 711 Art. 259a. [Przekraczanie granicy RP w celu popełnienia przestępstwa o charakterze terrorystycznym] | str. 712 Art. 259b. [Nadzwyczajne złagodzenie kary; warunkowe zawieszenie wykonania kary] | str. 712 Art. 260. [Zakłócenie przebiegu zgromadzenia] | str. 714 Art. 261. [Znieważenie pomnika] | str. 715 Art. 262. [Zbezczeszczenie zwłok] | str. 716 Art. 263. [Wyrób i handel bronią bez zezwolenia] | str. 717 Art. 264. [Nielegalne przekroczenie granicy] | str. 719 Art. 264a. [Umożliwienie nielegalnego pobytu na terytorium RP] | str. 721 Rozdział XXXIII. Przestępstwa przeciwko ochronie informacji | str. 723 Art. 265. [Ujawnianie lub wykorzystanie informacji niejawnych] | str. 723 Art. 266. [Ujawnianie informacji w związku z wykonywaną funkcją] | str. 729 Art. 267. [Bezprawne uzyskanie informacji] | str. 733 Art. 268. [Utrudnianie zapoznania się z informacją] | str. 749 Art. 268a. [Niszczenie danych informatycznych] | str. 754 Art. 269. [Uszkodzenie danych informatycznych] | str. 758 Art. 269a. [Zakłócenie systemu komputerowego] | str. 761 Art. 269b. [Wytwarzanie programów komputerowych] | str. 764 Art. 269c. [Kontratyp działania w celu wykrycia błędów w zabezpieczeniach systemów informatycznych] | str. 770 Rozdział XXXIV. Przestępstwa przeciwko wiarygodności dokumentów. | str. 773 Art. 270. [Fałszerstwo materialne] | str. 773 Art. 270a. [Fałszerstwo materialne faktur] | str. 777 Art. 271. [Fałszerstwo intelektualne] | str. 780 Art. 271a. [Fałszerstwo intelektualne faktur] | str. 782 Art. 272. [Wyłudzenie podstępem poświadczenia nieprawdy] | str. 784 Art. 273. [Używanie dokumentów poświadczających nieprawdę – zawierających fałszerstwo intelektualne] | str. 786 Art. 274. [Zbycie dokumentu tożsamości] | str. 787 Art. 275. [Posługiwanie się cudzym dokumentem. Wywóz za granicę] | str. 788 Art. 276. [Niszczenie dokumentu] | str. 790 Art. 277. [Usuwanie znaków granicznych] | str. 792 Art. 277a. [Kwalifikowane fałszerstwa faktur] | str. 793 Art. 277b. [Wysokość grzywny w razie skazania za fałszowanie faktur] | str. 794 Art. 277c. [Nadzwyczajne złagodzenie kary lub odstąpienie od wymierzenia kary wobec sprawcy przestępstwa fałszowania faktur] | str. 795 Art. 277d. [Nadzwyczajne złagodzenie kary wobec sprawcy przestępstwa fałszowania faktur] | str. 797 Rozdział XXXV. Przestępstwa przeciwko mieniu | str. 799 Art. 278. [Kradzież] | str. 799 Art. 278a. (uchylony) | str. 802 Art. 279. [Kradzież z włamaniem] | str. 802 Art. 280. [Rozbój] | str. 804 Art. 281. [Kradzież rozbójnicza] | str. 808 Art. 282. [Wymuszenie rozbójnicze] | str. 809 Art. 283. [Wypadek mniejszej wagi] | str. 811 Art. 284. [Przywłaszczenie] | str. 811 Art. 285. [Uruchomienie impulsów telefonicznych] | str. 813 Art. 286. [Oszustwo] | str. 814 Art. 287. [Oszustwo komputerowe] | str. 816 Art. 288. [Zniszczenie rzeczy] | str. 818 Art. 289. [Zabór pojazdu w celu krótkotrwałego użycia] | str. 820 Art. 290. [Kradzież drzewa z lasu] | str. 821 Art. 291. [Paserstwo umyślne] | str. 822 Art. 292. [Paserstwo nieumyślne] | str. 825 Art. 293. [Paserstwo programu komputerowego] | str. 826 Art. 294. [Obostrzenie odpowiedzialności] | str. 827 Art. 295. [Nadzwyczajne złagodzenie kary. Odstąpienie od ukarania] | str. 829 Rozdział XXXVI. Przestępstwa przeciwko obrotowi gospodarczemu i interesom majątkowym w obrocie cywilnoprawnym  | str. 830 Art. 296. [Niegospodarność] | str. 830 Art. 296a. [Łapownictwo na stanowisku kierowniczym] | str. 836 Art. 296b. (uchylony) | str. 839 Art. 297. [Wyłudzenie kredytu lub innego instrumentu finansowego] | str. 839 Art. 298. [Wyłudzenie odszkodowania] | str. 842 Art. 299. [Pranie brudnych pieniędzy] | str. 844 Art. 300. [Udaremnienie lub uszczuplenie zaspokojenia wierzyciela] | str. 848 Art. 301. [Pokrzywdzenie wierzyciela przenoszeniem składników majątkowych na nową jednostkę albo upadłością] | str. 851 Art. 302. [Faworyzowanie wierzycieli, łapownictwo] | str. 853 Art. 303. [Szkoda majątkowa przy prowadzeniu dokumentacji działalności gospodarczej] | str. 856 Art. 304. [Lichwa] | str. 857 Art. 305. [Zakłócenie przetargu publicznego] | str. 859 Art. 306. [Fałszowanie znaków identyfikacyjnych] | str. 861 Art. 306a. [Cofanie lub inna ingerencja we wskazania licznika przebiegu w pojeździe mechanicznym] | str. 862 Art. 306b. [Obostrzenie odpowiedzialności] | str. 864 Art. 306c. [Zabór tablicy rejestracyjnej pojazdu. Używanie cudzej tablicy rejestracyjnej pojazdu] | str. 864 Art. 307. [Nadzwyczajne złagodzenie lub odstąpienie od wymierzenia kary] | str. 866 Art. 308. [Rozszerzenie odpowiedzialności dłużnika oraz wierzyciela] | str. 866 Art. 309. [Obostrzenie kary grzywny] | str. 867 Rozdział XXXVII. Przestępstwa przeciwko obrotowi pieniędzmi i papierami wartościowymi | str. 868 Art. 310. [Fałszowanie pieniędzy i innych środków płatniczych albo dokumentów równoznacznych] | str. 868 Art. 311. [Oszustwo kapitałowe] | str. 873 Art. 312. [Puszczenie w obieg fałszywych pieniędzy i innych środków płatniczych, dokumentów płatniczych, albo dokumentów równoważnych] | str. 875 Art. 313. [Fałszowanie urzędowego znaku wartościowego] | str. 877 Art. 314. [Fałszowanie znaku urzędowego] | str. 879 Art. 315. [Fałszowanie zalegalizowanego narzędzia pomiarowego lub probierczego] | str. 880 Art. 316. [Specjalna regulacja przepadku przedmiotów] | str. 881 Część wojskowa Rozdział XXXVIII. Przepisy ogólne dotyczące żołnierzy | str. 883 Art. 317. [Zastosowanie ustawy o obronie Ojczyzny wobec żołnierzy] | str. 884 Art. 318. [Kontratyp rozkazu wojskowego] | str. 885 Art. 319. [Kontratyp ostatecznej potrzeby wojskowej] | str. 885 Art. 320. [Odpowiedzialność karna w przypadku niezdolności do służby wojskowej] | str. 886 Art. 321. [Odpowiedzialność małoletniego] | str. 886 Art. 322. [Areszt wojskowy] | str. 886 Art. 323. [Ograniczenie wolności] | str. 887 Art. 324. [Środki karne] | str. 888 Art. 325. (uchylony) | str. 888 Art. 326. [Wydalenie ze służby wojskowej] | str. 888 Art. 327–328. (uchylone) | str. 888 Art. 329. [Możliwość wymierzenia kary aresztu wojskowego] | str. 889 Art. 330. [Wybór kary. Zamiana na ograniczenie wolności] | str. 889 Art. 331. [Stosowanie kar dyscyplinarnych] | str. 889 Art. 332. [Zbieg przestępstw a orzekanie środków karnych] | str. 889 Art. 333. [Warunkowe umorzenie postępowania] | str. 890 Art. 334. [Obowiązki. Dozór] | str. 890 Art. 335. [Zawieszenie wykonania kary] | str. 890 Art. 336. [Odroczenie wykonania kary. Zwolnienie z odbycia kary] | str. 890 Art. 337. [Warunki zatarcia skazania] | str. 891 Rozdział XXXIX. Przestępstwa przeciwko obowiązkowi pełnienia służby wojskowej | str. 892 Art. 338. [Samowolne opuszczenie jednostki] | str. 892 Art. 339. [Dezercja] | str. 893 Art. 340. [Nadzwyczajne złagodzenie kary] | str. 894 Art. 341. [Odmowa pełnienia służby] | str. 894 Art. 342. [Samookaleczenie. Wprowadzenie w błąd organu wojskowego] | str. 895 Rozdział XL. Przestępstwa przeciwko zasadom dyscypliny wojskowej | str. 897 Art. 343. [Bezprawna odmowa wykonania rozkazu] | str. 897 Art. 344. [Niewykonanie rozkazu polecającego popełnienie przestępstwa] | str. 900 Art. 345. [Napaść na przełożonego] | str. 900 Art. 346. [Przemoc lub groźba bezprawna wobec przełożonego] | str. 901 Art. 347. [Znieważenie przełożonego] | str. 902 Art. 348. [Odpowiednie stosowanie wobec innych żołnierzy] | str. 903 Art. 349. [Odpowiednie stosowanie wobec żołnierzy państw sprzymierzonych] | str. 903 Rozdział XLI. Przestępstwa przeciwko zasadom postępowania z podwładnymi | str. 904 Art. 350. [Poniżenie podwładnego] | str. 904 Art. 351. [Naruszenie nietykalności cielesnej podwładnego] | str. 905 Art. 352. [Znęcanie się nad podwładnym] | str. 905 Art. 353. [Odpowiednie stosowanie wobec młodszego stopniem] | str. 906 Rozdział XLII. Przestępstwa przeciwko zasadom obchodzenia się z uzbrojeniem i uzbrojonym sprzętem wojskowym | str. 907 Art. 354. [Nieostrożne używanie środków walki] | str. 907 Art. 355. [Spowodowanie wypadku komunikacyjnego przez żołnierza] | str. 908 Rozdział XLIII. Przestępstwa przeciwko zasadom pełnienia służby | str. 910 Art. 356. [Naruszenie regulaminu] | str. 910 Art. 357. [Stan nietrzeźwości lub odurzenia w służbie] | str. 911 Rozdział XLIV. Przestępstwa przeciwko mieniu wojskowemu | str. 912 Art. 358. [Samowolne dysponowanie środkami walki] | str. 912 Art. 359. [Utrata środków walki] | str. 913 Art. 360. [Uszkodzenie środków walki] | str. 913 Art. 361. [Samowolne użycie statku] | str. 914 Art. 362. [Samowolne użycie pojazdu mechanicznego] | str. 914 Art. 363. [Samowolne rozporządzenie wyposażeniem] | str. 915 Bibliografia | str. 917 O Autorach | str. 931