Leczenie osobistą pompą insulinową

Publikacja niezbędna w codziennej pracy pielęgniarek, położnych, edukatorów ds. diabetologii. W książce uwzględniono szeroki wachlarz zagadnień dotyczących leczenia ciągłym podskórnym wlewem insuliny. Omówiono między innymi specyfikę kliniczną ostrych powikłań cukrzycy, zasady terapii żywieniowej, a także rolę tradycyjnej samokontroli i systemów ciągłego monitorowania glikemii u pacjentów stosujących osobiste pompy insulinowe. Szczególną uwagę zwrócono na edukację oraz wsparcie psychiczne dla pacjentów i ich rodzin.

Spis treści

Przedmowa 7 1. Interpretacja badań naukowych w diabetologii ze szczególnym uwzględnieniem terapii z użyciem zaawansowanych technologii diabetologicznych – Tomasz Klupa 11 1.1. Wprowadzenie 11 1.2. Mierzalne skutki, czyli punkty końcowe badań klinicznych 12 1.3. Rodzaje badań klinicznych 13 1.3.1. Badania eksperymentalne 13 1.3.2. Badania obserwacyjne 14 1.4. Miary efektu badań klinicznych 16 1.5. Istotność statystyczna 17 1.6. Podsumowanie 18 2. Ciągły podskórny wlew insuliny (CPWI) – charakterystyka metody – Marta Wróbel 19 2.1. Specyfika leczenia ciągłym podskórnym wlewem insuliny 19 2.2. Zalety i wady terapii za pomocą ciągłego podskórnego wlewu insuliny 21 2.3. Różnice między terapią za pomocą wstrzykiwaczy a ciągłymi podskórnymi wlewami insuliny 23 2.4. Preparaty insulin stosowane w ciągłym podskórnym wlewie insuliny 27 2.5. Wskazania i przeciwwskazania do ciągłego podskórnego wlewu insuliny 29 2.6. Kliniczne znaczenie zastosowania osobistych pomp insulinowych w leczeniu cukrzycy u dzieci i młodzieży 30 2.6.1. Zalety stosowania ciągłego podskórnego wlewu insuliny u małych dzieci 31 2.6.2. Zalety stosowania ciągłego podskórnego wlewu insuliny u młodzieży 32 2.6.3. Wady stosowania ciągłego podskórnego wlewu insuliny u dzieci i młodzieży 32 2.7. Kliniczne znaczenie zastosowania osobistych pomp insulinowych u kobiet ciężarnych i planujących ciążę 33 3. Kwalifikacja osób chorych na cukrzycę do leczenia pompą insulinową – Dominika Rokicka 40 3.1. Kwalifikacja dzieci i młodzieży do leczenia osobistą pompą insulinową 41 3.2. Kwalifikacja dorosłych do leczenia osobistą pompą insulinową 41 3.3. Kwalifikacja kobiet ciężarnych do leczenia osobistą pompą insulinową 42 4. Przygotowanie pacjenta do podłączenia ciągłego podskórnego wlewu insuliny – Marta Wróbel 43 4.1. Znaczenie samokontroli w leczeniu ciągłym podskórnym wlewem insuliny 43 4.1.1. Rola samokontroli w leczeniu za pomocą pomp insulinowych 44 4.2. Optymalizacja leczenia z wykorzystaniem urządzeń technicznych 46 4.2.1. Glukometry 46 4.2.1.1. Glukometry współpracujące z pompą insulinową 48 4.2.2. Programy komputerowe 48 4.2.2.1. Programy do archiwizacji i analizy danych z glukometru 48 4.2.2.2. Programy do archiwizacji i analizy danych z pompy lub sensora 51 4.2.2.3. Zalety programów do archiwizacji i analizy danych z pompy 52 4.3. Ciągłe monitorowanie glikemii 52 5. Opcje techniczne współczesnych osobistych pomp insulinowych – Elżbieta Podlaska 55 5.1. Funkcje pomp insulinowych 55 5.1.1. Tryby pracy pompy 55 5.1.2. Rodzaje bolusów 56 5.1.3. Zatrzymanie pompy insulinowej 58 5.1.4. Dawka podstawowa 59 5.1.5. Zestawy infuzyjne 62 5.1.6. Wypełnienie 64 5.2. Szczególne sytuacje podczas leczenia ciągłym podskórnym wlewem insuliny 65 5.2.1. Infolinia 67 6. Żywienie w czasie leczenia ciągłym podskórnym wlewem insuliny – praktyczny aspekt edukacji – Teresa Benbenek-Klupa 68 6.1. Wprowadzenie 68 6.2. Podejście edukatora do żywienia w cukrzycy typu 1 68 6.3. Co pacjent chory na cukrzycę typu 1 powinien wiedzieć o żywieniu i dawkowaniu insuliny? 69 6.4. Jak uczyć pacjenta chorego na cukrzycę typu 1 mądrego spojrzenia na swoje nawyki żywieniowe? 72 6.5. Funkcje pompy ułatwiające dawkowanie insuliny okołoposiłkowej 81 6.5.1. Jak uczyć funkcji kalkulatora bolusa? 81 6.5.2. Kiedy kalkulator bolusa się nie sprawdza? 82 6.6. Podsumowanie 83 7. Ostre powikłania cukrzycy wynikające ze specyfiki leczenia ciągłym podskórnym wlewem insuliny – Dominika Rokicka 86 7.1. Hipoglikemia w czasie leczenia ciągłym podskórnym wlewem insuliny 86 7.1.1. Przyczyny hipoglikemii 86 7.1.2. Zapobieganie hipoglikemii – możliwości wykorzystania funkcji pompy insulinowej 89 7.1.3. Postępowanie w czasie hipoglikemii 91 7.2. Hiperglikemia i kwasica ketonowa w czasie leczenia ciągłym podskórnym wlewem insuliny 93 7.2.1. Przyczyny hiperglikemii 94 7.2.2. Zapobieganie hipoglikemii – możliwości wykorzystania funkcji pompy insulinowej 96 7.2.3. Postępowanie w czasie hiperglikemii 97 7.2.4. Kwasica ketonowa 99 7.2.4.1. Postępowanie w czasie kwasicy ketonowej 103 8. Wskazania do odłączenia pompy insulinowej – Tomasz Klupa 104 8.1. Wprowadzenie 104 8.2. Wskazania do zaprzestania terapii za pomocą osobistej pompy insulinowej a zalecenia Polskiego Towarzystwa Diabetologicznego 105 8.3. Sytuacje szczególne 107 8.3.1. Trwałe pogorszenie sprawności intelektualnej, upośledzenie widzenia, daleko idące pogorszenie możliwości manualnych 107 8.3.2. Choroba psychiczna 108 8.3.3. Intensywne uprawianie sportu kontaktowego 108 8.4. Podsumowanie 108 9. Psychiczne, społeczne, finansowe problemy wynikające z leczenia ciągłym podskórnym wlewem insuliny – Tomasz Klupa 111 9.1. Wprowadzenie 111 9.2. Leczenie ciągłym podskórnym wlewem insuliny a problemy psychiczne 111 9.3. Leczenie ciągłym podskórnym wlewem insuliny a problemy społeczne 113 9.4. Leczenie ciągłym podskórnym wlewem insuliny a problemy finansowe 113 9.5. Podsumowanie 114 10. Szczególne sytuacje powstające podczas leczenia ciągłym podskórnym wlewem insuliny – Alicja Szewczyk 116 10.1. Podrażnienie i infekcje skóry u chorych stosujących ciągły podskórny wlew insuliny – zasady aseptyki, objawy, postępowanie 116 11. Systemy ciągłego monitorowania glikemii pracujące w czasie rzeczywistym – Dorota Zozulińska-Ziółkiewicz, Andrzej Gawrecki 120 11.1. Wprowadzenie 120 11.2. Alarmy progowe hipoglikemii i hiperglikemii 123 11.3. Alarmy predykcyjne (przepowiadające) 127 11.3.1. Postępowanie pacjenta w sytuacji uruchomienia alarmu predykcyjnego niskiej wartości glikemii 127 11.3.2. Postępowanie pacjenta w sytuacji uruchomienia alarmu predykcyjnego wysokiej wartości glikemii 128 11.4. Strzałki trendu zmian glikemii 129 12. Retrospektywne systemy ciągłego monitorowania glikemii – Andrzej Gawrecki, Dorota Zozulińska-Ziółkiewicz 131 12.1. Wprowadzenie 131 12.2. Przygotowanie pacjenta do korzystania z retrospektywnego ciągłego monitorowania glikemii 134 12.3. Zastosowanie retrospektywnego ciągłego monitorowania glikemii w poradni diabetologicznej 134 12.4. Podsumowanie 135 13. Praktyczne aspekty stosowania systemów ciągłego monitorowania glikemii – Teresa Benbenek-Klupa 137 13.1. Wprowadzenie 137 13.2. System ciągłego monitorowania glikemii – najczęściej zadawane pytania 137 13.3. Zakładanie elektrody/nadajnika systemu ciągłego monitorowania glikemii 142 13.4. Edukacja chorego w zakresie ustalania parametrów alarmów systemu ciągłego monitorowania glikemii 145 13.4.1. Alarmy hipoglikemii i hiperglikemii (alarmy progowe) 146 13.4.2. Alarmy predykcyjne (wczesnego ostrzegania, przewidujące) 148 13.4.3. Alarm tempa zmian 150 13.4.4. Hipoblokada 153 13.4.5. Trendy zmian glikemii 153 13.5. Zasady kalibracji 156 13.5.1. Kalibracja – co to jest i dlaczego jest potrzebna 156 13.5.2. Wiarygodność odczytu systemu ciągłego monitorowania glikemii 157 13.6. Praktyczne aspekty codziennego życia z systemem ciągłego monitorowania glikemii 159 13.6.1. Ciągłe monitorowanie glikemii a sport 159 13.6.2. Ciągłe monitorowanie glikemii a kontakt z wodą 160 13.6.3. Ciągłe monitorowanie glikemii a podróże samolotem 160 13.7. Podsumowanie 161 14. Ciągłe monitorowanie glikemii a samokontrola przy użyciu glukometrów – Bogdan Solnica 163 14.1. Glukometr – zasady działania, obsługa i potencjalne źródła błędów pomiaru 163 14.1.1. Zasady działania glukometru 163 14.1.2. Obsługa glukometru 166 14.1.3. Źródła błędów pomiaru 168 14.2. Ciągłe monitorowanie glikemii i pomiary przy użyciu glukometrów jako uzupełniające się metody monitorowania leczenia pacjentów z cukrzycą 170 15. Wsparcie ze strony instytucji i organizacji pozarządowych – Alicja Szewczyk 173 Skorowidz 177