Metoda Vojty

Terapeutyczna metoda Vojty polega na wywołaniu u dziecka kompleksów ruchowych w postaci odruchowego obrotu lub odruchowego pełzania. W terapii tej stosuje się stymulację określonych stref na ciele dziecka. Stymulacja ta ma na celu uruchomienie właściwej matrycy ruchu (lokomocji), którą każdy człowiek ma zapisaną w mózgu. Te wzorce ruchu (przykładowo: przewracania się na brzuch, raczkowania czy chodzenia) po prostu uruchamiają się w nas samoczynnie w określonym wieku i sytuacji. Metoda ta zwana również uruchomieniem odruchów, jest stosowana głównie profilaktycznie i leczniczo w dziecięcych neurologicznych zaburzeniach ruchowych oraz ortopedycznych wadach postawy. Poza systematycznymi wizytami u terapeuty terapię przeprowadzają głównie rodzice w domu. W poradniku, poza opisem metody, przedstawiono praktyczne ćwiczenia i wskazówki do ich prowadzenia.

Spis treści

Przedmowa 9 Rozdział 1. Sylwetka profesora Vaclava Vojty 11 Rozdział 2. Podstawy teoretyczne metody Vojty 17 Warunek pierwszy: prawidłowe automatyczne sterowanie postawą ciała, czyli tzw. reaktywność posturalna 21 Warunek drugi: mechanizmy podporowo-wyprostne dotyczące organu osiowego (głowa i tułów) oraz stawów kluczowych z pracą mięśni przeciwko sile grawitacji 23 Warunek trzeci: celowa fazowa motoryka 24 Rozdział 3. Podstawy motorycznego rozwoju dziecka 29 Najważniejsze wzorce postawy motoryki spontanicznej dziecka 33 Wzorzec postawy noworodka w ułożeniu na brzuchu ... 33 Wzorzec postawy niemowlęcia na 6. tydzień życia w ułożeniu na brzuchu 35 Wzorzec postawy niemowlęcia na koniec 3. miesiąca życia w leżeniu na brzuchu 37 Wzorzec postawy noworodka w pozycji na plecach 39 Wzorzec postawy niemowlęcia na 6. tydzień życia w pozycji na plecach 41 Wzorzec postawy niemowlęcia na koniec 3. miesiąca życia w pozycji na plecach 42 Wzorzec postawy niemowlęcia na 4.-5. miesiąc życia w pozycji na brzuchu 44 Wzorce postawy dziecka na 7.-8. miesiąc życia 51 Rozdział 4. Podstawowe objawy zaburzeń w 1. roku życia .... 61 Porady fizjoterapeuty 66 Rozdział 5. Diagnostyka neurokinezjologiczna i terapeutyczna według Vojty 69 Etapy badania neurokinezjologicznego według Vojty 72 1. Ocena motoryki spontanicznej 72 2. Badanie reakcji ułożeniowych 77 3. Badanie tzw. odruchów prymitywnych 8 Rozdział 6. Praktyczne podstawy metody Vojty 89 Częstotliwość sesji terapeutycznych 92 Wzorzec odruchowego pełzania 93 Pozycja wyjściowa odruchowego pełzania 93 Strefy wyzwalania 97 Ramię twarzowe 100 Noga potyliczna 100 Noga twarzowa 101 Ramię potyliczne 101 Strefy na tułowiu i obręczach 102 Strona twarzowa obręczy barkowej 102 Strona twarzowa obręczy biodrowej 103 Strona potyliczna obręczy barkowej 103 Strona potyliczna obręczy biodrowej 104 Co to są mechanizmy uniku? 105 Najważniejsze reakcje z planowanego ruchu wzorca odruchowego pełzania 106 Przykłady analogicznych gier mięśniowych występujących w odruchowym pełzaniu jako wzorce częściowe z motoryki człowieka 109 Odruchowy obrót 111 Przykłady analogicznych gier mięśniowych występujących w odruchowym obrocie jako wzorce częściowe z motoryki człowieka 116 Rozdział 7. Odpowiedzi na najczęściej zadawane pytania dotyczące terapii metodą Vojty 121 1. Czy terapia metodą Vojty jest bolesna? 121 2. Jak często prowadzi się terapię metodą Vojty? 122 3. Czy terapię prowadzi się na czas? 122 4. Czy padaczka jest przeciwwskazaniem do terapii metodą Vojty? 123 5. Dlaczego terapię metodą Vojty traktuje się jako mającą zastosowanie tylko dla najmłodszych dzieci? 123 6. W jakim stroju ćwiczy się metodą Vojty? 123 7. Czy rodzice są w stanie nauczyć się prowadzenia prawidłowo terapii metodą Vojty? 124 8. Kto jest uprawniony do prowadzenia terapii metodą Vojty? 124 9. Czy mogę zrobić krzywdę dziecku w trakcie terapii? ... 124 10. Czy odruchowe pełzanie uczy pełzania? 125 11. Gdzie można uzyskać więcej informacji na temat metody Vojty? 125 12. Jakie są wskazania do terapii metodą Vojty? 125 13. Jakie są przeciwwskazania do terapii? 126 Piśmiennictwo 127