Międzynarodowe stosunki gospodarcze

Podręcznik obejmuje wiedzę dotyczącą międzynarodowych stosunków gospodarczych. Autorzy zaprezentowali rzeczywiste przeobrażenia, jakim gospodarka światowa podlegała w ostatnich dziesięcioleciach, na tle podstawowych teorii z zakresu ekonomii międzynarodowej. W podręczniku przedstawiono: strukturę współczesnej gospodarki światowej; międzynarodowy handel towarowy i handel usługami; kształtowanie się cen we współczesnym handlu światowym; zagraniczną i międzynarodową politykę handlową; międzynarodowe przepływy kapitałowe we współczesnej gospodarce światowej; międzynarodowy transfer zasobów pracy, technologii, wiedzy naukowo-technicznej i innowacji; konkurencyjność międzynarodową; kurs walutowy i międzynarodowy rynek walutowy; bilans płatniczy; kryzysy walutowe i finansowe; międzynarodową integrację gospodarczą i globalizację we współczesnej gospodarce światowej. Podręcznik jest przeznaczony dla studentów kierunków ekonomicznych wyższych uczelni (w tym międzynarodowych stosunków gospodarczych, ekonomii, zarządzania), a także politologii, europeistyki, dziennikarstwa.

Spis treści

Wstęp Wykaz skrótów Rozdział 1. Współczesna gospodarka światowa — istota i struktura 1.1. Pojęcie gospodarki światowej 1.2. Podmioty współczesnej gospodarki światowej 1.2.1. Przedsiębiorstwa narodowe (krajowe) 1.2.2. Korporacje transnarodowe (międzynarodowe, wielonarodowe) 1.2.3. Gospodarki narodowe 1.2.4. Międzynarodowe ugrupowania integracyjne . 1.2.5. Międzynarodowe organizacje gospodarcze 1.3. Regionalna struktura współczesnej gospodarki światowej 1.4. Gospodarka światowa a gospodarka globalna Rozdział 2. Międzynarodowy handel towarowy 2.1. Przesłanki rozwoju międzynarodowej wymiany towarowej 2.2. Przyczyny zmian we współczesnym międzynarodowym handlu towarowym 2.3. Kierunki przemian w strukturze międzynarodowej wymiany towarowej 2.4. Organizacja i funkcjonowanie międzynarodowych rynków towarowych Rozdział 3. Korzyści z handlu międzynarodowego w świetle teorii 3.1. Teorie przedklasyczne 3.2. Teorie klasyczne i neoklasyczne 3.3. Współczesne teorie handlu międzynarodowego Rozdział 4. Międzynarodowy handel usługami 4.1. Usługi w handlu międzynarodowym — pojęcie i specyfika międzynarodowej wymiany usług 4.2. Struktura współczesnego handlu usługami — kierunki i czynniki zmian Rozdział 5. Kształtowanie się cen we współczesnym handlu światowym 5.1. Pojęcie ceny światowej 5.2. Metody analizy kształtowania się cen w krótkim i długim okresie 5.3. Krótkookresowe zmiany cen na rynku światowym 5.4. Długookresowe zmiany cen na rynku światowym 5.5. Tendencje cen światowych w latach 2008–2010 Rozdział 6. Zagraniczna i międzynarodowa polityka handlowa 6.1. Zagraniczna polityka handlowa — istota, cele i narzędzia 6.2. Liberalizacja handlu międzynarodowego w ramach GATT/WTO 6.3. Współczesna międzynarodowa polityka handlowa Rozdział 7. Międzynarodowe przepływy kapitałowe we współczesnej gospodarce światowej 7.1. Pojęcie, istota i formy międzynarodowych przepływów kapitałowych 7.2. Międzynarodowe przepływy kapitałów ze źródeł prywatnych — rys historyczny 7.3. Znaczenie bezpośrednich inwestycji zagranicznych we współczesnej gospodarce światowej 7.3.1. Pojęcie, istota i determinanty bezpośrednich inwestycji zagranicznych 7.3.2. Rozmiary i struktura międzynarodowych przepływów kapitałowych w formie BIZ po roku 1980 7.3.3. Korporacje transnarodowe w globalnych przepływach BIZ 7.3.4. Rola BIZ w rozwoju gospodarczym krajów rozwijających się 7.4. Międzynarodowe przepływy kapitału w formie inwestycji portfelowych 7.5. Międzynarodowe przepływy kapitału w formie pozostałych inwestycji Rozdział 8. Migracja zasobów pracy w skali międzynarodowej 8.1. Pojęcie międzynarodowej migracji 8.2. Przyczyny i skutki migracji 8.3. Bariery migracji 8.4. Główne kierunki międzynarodowej migracji ekonomicznej po II wojnie światowej Rozdział 9. Międzynarodowy transfer technologii, wiedzy naukowo-technicznej i innowacji 9.1. Technologia i myśl naukowo-techniczna jako przedmiot transferu w skali międzynarodowej 9.2. Innowacje — istota i cechy 9.3. Kluczowe tendencje w dziedzinie technologii, nauki i innowacji Rozdział 10. Konkurencyjność międzynarodowa 10.1. Istota konkurencyjności międzynarodowej 10.2. Konkurencyjność międzynarodowa przedsiębiorstw 10.3. Konkurencyjność międzynarodowa na poziomie mezoekonomicznym 10.4. Konkurencyjność międzynarodowa gospodarek narodowych 10.5. Konkurencyjność na poziomie mega ekonomicznym Rozdział 11. Kurs walutowy i międzynarodowy rynek walutowy 11.1. Pojęcie i rodzaje kursów walutowych 11.2. Determinanty zmian kursów walutowych 11.3. Wymienialność walut 11.4. Międzynarodowy rynek walutowy Rozdział 12. Przeobrażenia współczesnego międzynarodowego systemu walutowego 12.1. Pojęcie i ewolucja międzynarodowego systemu walutowego 12.2. Waluty rezerwowe 12.3. Rozwój współpracy walutowej w ujęciu regionalnym 12.3.1. Pojęcie unii monetarnej i teoria optymalnego obszaru walutowego 12.3.2. Unia gospodarcza i walutowa państw Unii Europejskiej 12.3.2.1. Geneza współpracy walutowej w Europie Zachodniej 12.3.2.2. Ustanowienie wspólnej waluty 12.3.2.3. Warunki i perspektywy rozszerzenia strefy euro 12.3.3. Wschodniokaraibska Unia Walutowa 12.3.4. Strefa franka CFA 12.3.5. Wspólny Obszar Monetarny (strefa randa) 12.3.6. Perspektywy utworzenia unii walutowej przez Radę Państw Zatoki Rozdział 13. Bilans płatniczy i problem jego równowagi 13.1. Istota i struktura bilansu płatniczego 13.2. Problem równowagi bilansu płatniczego 13.3. Przywracanie równowagi bilansu płatniczego 13.4. Równowaga płatnicza na świecie Rozdział 14. Kryzysy walutowe i finansowe w gospodarce światowej 14.1. Pojęcie kryzysów walutowych i finansowych 14.2. Mechanizmy powstawania kryzysów walutowych 14.3. Kryzysy walutowo-finansowe w krajach o rynkach wschodzących na przełomie XX i XXI wieku 14.4. Globalny kryzys finansowy lat 2007–2009 Rozdział 15. Międzynarodowa integracja gospodarcza i jej znaczeniedla gospodarki światowej 15.1. Regionalna integracja ekonomiczna a konkurencyjność 15.2. Ewolucja modelu integracji na przykładzie integracji europejskiej 15.3. Światowa ekspansja Unii Europejskiej Rozdział 16. Globalizacja we współczesnej gospodarce światowej i jej skutki 16.1. Geneza, pojęcie i definicja globalizacji 16.2. Efekty globalizacji 16.3. Rola państwa w globalizującej się gospodarce światowej Rozdział 17. Problemy globalne współczesnego świata . 17.1. Pojęcie i cechy problemów globalnych 17.2. Wyczerpywanie się surowców naturalnych 17.3. Ekologiczne następstwa działalności gospodarczej człowieka 17.4. Problemy demograficzne współczesnego świata 17.5. Głód jako problem globalny 17.6. Zadłużenie zagraniczne — przyczyny i skutki ANEKSY Międzynarodowe organizacje wywierające największy wpływ na współczesnągospodarkę światową i jej funcjonowanie Aneks A. Układ Ogólny w sprawie Taryf Celnych i Handlu/Światowa Organizacja Handlu (GATT/WTO) Aneks B. Międzynarodowy Fundusz Walutowy (MFW) Aneks C. Grupa Banku Światowego Aneks D. Regionalne banki rozwoju Aneks E. Organizacja Współpracy Gospodarczej i Rozwoju (OECD) Aneks F. Organizacja Krajów Eksportujących Ropę Naftową (OPEC) Bibliografia