Myśl oddana. Walter Friedrich Otto i historia wiedzy duchowej

Tekst podejmuje dyskusję wokół centralnej tezy dzieła Waltera Friedricha Otta, która brzmi: bogowie greccy istnieli. Nie odrzucając z góry tej myśli jako irracjonalnej, autor stawia trzy powiązane ze sobą pytania: W jakiej perspektywie i w świetle jakiej argumentacji wywody niemieckiego filologa o bogach jako prafenomenach objawiających się Grekom byłyby bliższe prawdy na temat starogreckiego świata? Jakie zwrotne konsekwencje miałoby to dla naszego „racjonalnego” myślenia o świecie, wyznaczanego przez współczesne nauki historyczne i ich dorobek? Jakiego rodzaju alternatywną wiedzę i poznanie ucieleśnia dyskurs Otta? Autor stara się odpowiedzieć na te pytania w kilku krokach. W pierwszym, na bazie pojęcia „zdolności negatywnej” Johna Keatsa, wykreśla pewną ogólną postawę podmiotową, która pozwala poważnie rozważyć tezę Otta o istnieniu greckich bogów. W kroku drugim, odwołując się do filozofii Martina Heideggera, próbuje ukazać założenia i granice poznania naukowego, które utrudniają temu poznaniu czy wręcz uniemożliwiają mu wzięcie pod uwagę inności badanego świata. Następnie rekonstruuje obecną w dziele Otta wizję doświadczenia starogreckiego, której niezbywalnym elementem jest myśl o uobecnionej w nim boskości. W czwartym i piątym kroku zastanawia się, na ile obrana przez niemieckiego filologa droga poznawcza zbliża go do tego doświadczenia. W tym celu autor, wykorzystując perspektywę archeologii wiedzy Michela Foucault, przygląda się specyfice dyskursu Otta, a przede wszystkim funkcjom występujących w nim ekfraz oraz wypowiedzi autoreferencyjnych, odczytywanych w trybie tzw. lektury immanentnej. W konkluzji argumentuje, że omawiana myśl należy do tradycji wiedzy duchowej.

Spis treści

Wprowadzenie Negative capability Założenia i granice poznania naukowego Doświadczenie greckie Myśl oddana: archeologia ekfrazy Myśl oddana: lektura immanentna Wiedza duchowa Przypisy Bibliografia Summary