Na okrężnych drogach.

Na okrężnych drogach. Zbiór inspirujących lektur na trasie przez sztukę, język i projektowanie

Wyrusz w literacką podróż po zakrętach historii sztuki, typografii i designu — propozycje niżej prowadzą przez performans i queerową kontrkulturę, historię znaków interpunkcyjnych, praktykę projektowania zorientowanego na użytkownika, klasykę o fotografii oraz refleksje nad architekturą i codziennym designem.

Po jakie produkty jeszcze warto sięgnąć:

1. Odmieńcza rewolucja

   Anarchistyczna, czyli z definicji antytotalitarna, odmieńcza rewolucja okazała się totalna — przekraczała granice tego, co piękne, stosowne, uznane czy bezpieczne. Jej narzędziem był performans rozumiany zarówno jako gatunek sztuki, jak i strategia społeczna, która rozmywała granice między literaturą, teatrem, sztukami wizualnymi, tańcem i życiem. Odmieńczość, utożsamiana tu z queerem, odrzucała kulturowe normy krępujące wyobraźnię i ekspresję. Książka przedstawia fragment historii performansu na Manhattanie — scenę, piwnice, kluby i ulicę — od lat 60. do 90., z wypadami w przeszłość i przyszłość oraz wątkiem polskim; więcej w niej kobiet i teatru niż typowych opowieści o popkulturze. Publikacja ukazuje się w serii „mówi muzeum”.

2. Ciemne typki

   Kropka, przecinek, kreska, znak zapytania, spacja i inne znaki interpunkcyjne i typograficzne mają zaskakającą, często dalekosiężną historię. Keith Houston tropi ich pochodzenie i przemiany — od starożytnego Rzymu (rodowód kratki, znanej dziś jako hashtag) po losy znaku akapitu, który przez wieki zmieniał status, by w końcu zniknąć z powszechnego użytku. Barwnie napisane i pełne ciekawostek, to opowieść o elementach, bez których czytanie i pisanie byłyby znacznie trudniejsze.

3. User Friendly. Jak niewidoczne zasady projektowania zmieniają nasze życie, pracę i rozrywkę

   Projektowanie zorientowane na użytkownika wymaga zrozumienia oczekiwań ludzi oraz odrzucenia mitów o ludzkiej doskonałości. Autorzy opisują historię takiego podejścia, pokazując wpływ wojen, kryzysów i awarii technologicznych na wzornictwo oraz to, jak projektowanie dla osób ze szczególnymi potrzebami doprowadziło do wynalazków, które zmieniły codzienność. Omawiają też tajniki projektowania najnowszych technologii — od pojazdów autonomicznych przez media społecznościowe po sztuczną inteligencję — i zachęcają do krytycznego spojrzenia na innowacje oraz poszukiwania nowych metafor dla relacji ludzi z urządzeniami. Książka zawiera także opis procesu projektowego i listę kamieni milowych w historii dizajnu.

4. O fotografii

   Klasyczna refleksja nad znaczeniem fotografii i jej wpływem na sposób, w jaki postrzegamy świat. Susan Sontag bada związki między fotografią a malarstwem, analizuje relacje fotografa, obiektu i widza oraz zastanawia się, dlaczego rejestrujemy chwile i jak obrazy kształtują emocje i pamięć. Książka prowokuje pytania o to, na ile fotografia jest interpretacją, a na ile odzwierciedleniem rzeczywistości, i pokazuje rolę medium w kształtowaniu kultury i nauk humanistycznych.

5. Gościnne występy. Kawałki o projektowaniu

   Marcin Wicha łączy refleksje o projektowaniu i architekturze z osobistymi opowieściami — spacerami po warszawskim Grochowie, wspomnieniami dawnej szkoły oraz doświadczeniami z pracy grupy Centrala i pobytu w Dessau. Teksty są przystępne, pełne humoru i anegdot, pokazują estetykę i funkcję designu, niepowodzenia projektowe oraz także mniej oczywiste zagadnienia, jak estetyka transparentów. Książka jest adresowana zarówno do studentów nauk humanistycznych, jak i wszystkich zainteresowanych sztuką, architekturą i codziennym projektowaniem.