Nadzór i kontrola finansów jednostek samorządu terytorialnego

Publikacja stanowi analizę systemu nadzoru i kontroli jednostek samorządu terytorialnego przez Regionalne Izby Obrachunkowe (RIO) w sprawach finansowych. Przedstawiono w niej m.in. takie zagadnienia jak: • organizację i zasady działania regionalnych izb obrachunkowych w zakresie nadzoru nad JST; • funkcje, cele i środki nadzoru; • przesłanki podjęcia czynności nadzorczych; • warunki, tryb i zasady kontroli; • zaskarżanie rozstrzygnięć nadzorczych RIO – dopuszczalność wniesienia skargi, wymogi formalne, formułowanie zarzutów skargi kasacyjnej. Publikacja będzie pomocna dla pracowników jednostek samorządu terytorialnego podczas postępowań nadzorczych i kontrolnych. Pozwoli zrozumieć misję i zasady funkcjonowania RIO, jak również w sposób właściwy reprezentować własne interesy – szczególnie finansowe – na różnych płaszczyznach współpracy z tym podmiotem. Książka przeznaczona jest dla skarbników, pracowników działów finansowo-księgowych jednostek samorządu terytorialnego oraz osób wchodzących w skład organów stanowiących i wykonawczych tych jednostek, a także adwokatów i radców prawnych.

Spis treści

Wykaz skrótów | str. 9 Wstęp | str. 11 Rozdział 1 Kontrola i nadzór – analiza pojęć | str. 15 1.1. Uwagi wstępne | str. 15 1.2. Nadzór i kontrola w JST | str. 16 1.3. Nadzór | str. 27 1.4. Pojęcie nadzoru | str. 29 1.5. Nadzór nad samorządem | str. 31 1.6. Funkcje i cele nadzoru | str. 33 1.7. Środki nadzoru | str. 35 1.8. Specyfika nadzoru RIO | str. 40 1.9. Kontrola | str. 45 1.10. Kryteria kontroli | str. 47 1.11. Środki kontroli | str. 49 1.12. Kontrola i nadzór – podobieństwa i różnice | str. 53 1.13. Podsumowanie | str. 59 Rozdział 2 Regionalne izby obrachunkowe jako część administracji publicznej w Polsce | str. 61 2.1. Uwagi wstępne | str. 61 2.2. Specyfika organizacji RIO | str. 62 2.3. Zasada domniemania kompetencji nadzorczych | str. 66 2.4. Dylematy dotyczące rozgraniczenia właściwości nadzorczych RIO i wojewodów | str. 68 2.5. Sprawy finansowe jako przedmiot nadzoru RIO | str. 72 2.6. Podsumowanie | str. 81 Rozdział 3 Organizacja i zasady działania regionalnych izb obrachunkowych w zakresie nadzoru nad JST | str. 85 3.1. Uwagi wstępne | str. 85 3.2. Kolegium RIO | str. 86 3.3. Charakter członkostwa w kolegium RIO | str. 87 3.4. Charakter pracy w ramach kolegium RIO | str. 95 3.5. Niezawisłość członków kolegium RIO | str. 96 3.6. Wyłączne kompetencje kolegium RIO | str. 100 3.7. Posiedzenia kolegium izby | str. 101 3.8. Tryb pracy kolegium | str. 104 3.9. Raporty, analizy i opinie składów orzekających RIO | str. 106 3.10. Podsumowanie | str. 111 Rozdział 4 Działania nadzorcze RIO w ramach systemu organów władzy publicznej | str. 113 4.1. Uwagi wstępne | str. 113 4.2. Czynności nadzorcze RIO | str. 113 4.3. Przesłanki podjęcia czynności nadzorczych | str. 118 4.4. Postępowanie wyjaśniające | str. 122 4.5. Postępowanie nadzorcze przed kolegium RIO | str. 128 4.6. Istotne naruszenie prawa | str. 138 4.7. Nieistotne naruszenie prawa i pozostałe konsekwencje postępowania nadzorczego | str. 145 4.8. Szczególny tryb nadzorczy | str. 149 4.9. Zastępcze ustalenie budżetu jako środek nadzoru | str. 159 4.10. Podsumowanie | str. 168 Rozdział 5 Działalność kontrolna i instruktażowo-szkoleniowa RIO | str. 175 5.1. Działalność kontrolna | str. 175 5.2. Warunki, tryb i zasady kontroli RIO | str. 177 5.3. Wystąpienie pokontrolne, zalecenia i zastrzeżenia | str. 180 5.4. Działalność informacyjna, instruktażowa  i szkoleniowa | str. 184 5.5. Charakter i zakres działalności informacyjnej, instruktażowej oraz szkoleniowej RIO | str. 186 5.6. Instruktaż i wyjaśnienia przepisów prawa | str. 189 5.7. Faktyczny zakres działalności informacyjnej, instruktażowej oraz szkoleniowej RIO | str. 191 5.8. Działalność szkoleniowa | str. 192 Rozdział 6 Działalność opiniodawcza | str. 195 6.1. Uwagi wstępne | str. 195 6.2. Charakter prawny opinii | str. 197 6.3. Kontrowersje dotyczące działalności opiniodawczej RIO | str. 206 6.4. Kryteria formalne opinii RIO | str. 208 6.5. Opinie negatywne | str. 210 6.6. Odwołanie od opinii | str. 211 6.7. Analiza poszczególnych rodzajów opinii wydawanych przez RIO | str. 217 6.7.1. Opinie dotyczące budżetu JST | str. 217 6.7.2. Opinie RIO o deficycie | str. 223 6.7.3. Opinia o informacji z przebiegu wykonania budżetu JST | str. 230 6.7.4. Opinie RIO w zakresie możliwości spłaty zaciąganych zobowiązań finansowych | str. 238 6.8. Podsumowanie | str. 250 Rozdział 7 Pozostałe zagadnienia związane z działalnością RIO | str. 253 7.1. Rola RIO w procesie absolutorium budżetowego JST | str. 253 7.2. Raport o stanie gospodarki finansowej jednostki | str. 255 7.3. Postępowanie naprawcze | str. 256 7.4. Zastępcze ustalenie budżetu przez RIO | str. 258 7.5. Wytyczne wydawane przez Krajową Radę Regionalnych Izb Obrachunkowych | str. 259 7.6. Rozpatrywanie skarg przez RIO | str. 260 7.7. Rozpatrywanie spraw dotyczących powiadomień regionalnej izby obrachunkowej przez skarbnika (głównego księgowego budżetu) o przypadkach dokonania kontrasygnaty na pisemne polecenie zwierzchnika | str. 261 Rozdział 8 Zaskarżanie rozstrzygnięć nadzorczych RIO | str. 263 8.1. Skarga do sądu na rozstrzygnięcie nadzorcze | str. 264 8.2. Dopuszczalność wniesienia skargi | str. 265 8.3. Termin na wniesienie skargi | str. 266 8.4. Organ właściwy do wniesienia skargi | str. 267 8.5. Wymogi formalne skargi | str. 267 8.6. Zarzuty skargi | str. 268 8.7. Formułowanie zarzutów skargi kasacyjnej | str. 269 8.8. Postępowanie sądowoadministracyjne dotyczące rozstrzygnięć nadzorczych RIO | str. 271 Bibliografia | str. 273 Orzecznictwo | str. 285