Natychmiastowa wykonalność orzeczeń co do istoty sprawy w procesie cywilnym

\n\nPublikacja przekrojowo opisuje zagadnienia powszechnie występujące w postępowaniu sądowym i egzekucyjnym, a dotyczące natychmiastowej wykonalności orzeczeń co do istoty sprawy: wyroków i nakazów zapłaty. W książce szczegółowo przedstawiono okoliczności decydujące o powstaniu, zawieszeniu i wygaśnięciu natychmiastowej wykonalności orzeczenia. Omówiono przebieg postępowania w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności oraz postępowania restytucyjnego, inicjowanego wnioskiem o zwrot świadczenia lub przywrócenie stanu poprzedniego. Uwzględniono zagadnienia pojawiające się na tle formułowania wniosków o nadanie wyrokowi rygoru natychmiastowej wykonalności, orzekania o rygorze natychmiastowej wykonalności, zaskarżania orzeczenia sądu w przedmiocie rygoru natychmiastowej wykonalności, zabezpieczenia rygoru natychmiastowej wykonalności, zawieszenia i uchylenia rygoru natychmiastowej wykonalności, wstrzymania wykonania natychmiast wykonalnego nakazu zapłaty oraz wpływu tych zdarzeń na postępowanie egzekucyjne. \n\n\n Autorka wykorzystała najnowsze orzecznictwo Sądu Najwyższego, a także wypowiedzi doktryny, a przede wszystkim własne doświadczenia zawodowe jako sędzia sądu okręgowego. \n\n\n „(…) Innym zasługującym na podkreślenie walorem pracy (…) jest bardzo umiejętne poruszanie się pomiędzy problematyką postępowania rozpoznawczego, zabezpieczającego i egzekucyjnego, co pozwoliło w sposób należyty i przydatny dla praktyków przedstawić temat natychmiastowej wykonalności orzeczeń merytorycznych w całej jego złożoności i wielowątkowości, a więc przy uwzględnieniu funkcjonalnych oraz strukturalnych powiązań pomiędzy tymi postępowaniami składającymi się na system postępowania cywilnego”. \n (dr hab. Andrzej Olaś, fragment recenzji)\n\n

Spis treści

Wykaz skrótów | str. 11 Wstęp | str. 15 Rozdział I Wykonalność orzeczeń merytorycznych w procesie cywilnym – ogólna charakterystyka  | str. 21 Wprowadzenie | str. 21 Wyrok i nakaz zapłaty na tle innych orzeczeń w procesie cywilnym | str. 21 2.1. Podział orzeczeń ze względu na przedmiot rozstrzygnięcia (podział orzeczeń na rozstrzygające i nierozstrzygające istoty sprawy) | str. 24 2.2. Charakterystyka orzeczeń rozstrzygających co do istoty sprawy | str. 26 2.2.1. Podział orzeczeń ze względu na postać | str. 26 2.2.2. Podział orzeczeń ze względu na sposób odniesienia się do żądania | str. 29 2.2.3. Podział orzeczeń ze względu na sposób poszukiwania ochrony prawnej | str. 31 2.2.4. Podział orzeczeń ze względu na skutki prawne rozstrzygnięcia | str. 38 Wykonalność na tle innych cech orzeczenia | str. 43 3.1. Wprowadzenie | str. 43 3.2. Wykonalność  | str. 46 3.2.1. Treść orzeczenia jako warunek wykonalności | str. 50 3.2.2. Podział orzeczeń na wykonalne i nieposiadające tej cechy z uwagi na treść rozstrzygnięcia | str. 51 3.2.3. Wykonalność jako walor prawny orzeczenia | str. 53 3.2.4. Wykonalność orzeczenia a uprawnienie do egzekucji | str. 54 3.3. Wykonalność a prawomocność | str. 55 3.4. Wykonalność a skuteczność | str. 56 Granice czasowe wykonalności orzeczenia | str. 58 4.1. Moment powstania wykonalności | str. 58 4.2. Moment wygaśnięcia wykonalności  | str. 59 4.3. Okoliczności, które nie skutkują wygaśnięciem wykonalności  | str. 60 4.4. Okoliczności, które nie skutkują zawieszeniem wykonalności orzeczenia | str. 63 Rozdział II Pojęcie, funkcja i cel natychmiastowej wykonalności orzeczeń merytorycznych w procesie cywilnym | str. 65 Funkcja i cel postępowania cywilnego | str. 65 Pojęcie, funkcja i cel natychmiastowej wykonalności orzeczeń co do istoty sprawy w procesie cywilnym | str. 67 2.1. Pojęcie natychmiastowej wykonalności | str. 67 2.2. Charakter ochrony prawnej realizowanej przez natychmiastową wykonalność orzeczeń | str. 71 2.3. Ocena natychmiastowej wykonalności orzeczeń w aspekcie konstytucyjnym i z uwzględnieniem prawa do rzetelnego procesu sądowego | str. 77 2.3.1. Natychmiastowa wykonalność orzeczeń a konstytucyjne prawo do sądu  | str. 77 2.3.2. Natychmiastowa wykonalność orzeczeń a zasada równości stron | str. 79 2.4. Funkcja natychmiastowej wykonalności orzeczeń | str. 84 Natychmiastowa wykonalność orzeczeń a instytucje pokrewne | str. 95 3.1. Postępowanie zabezpieczające | str. 95 3.2. Materialnoprawne zabezpieczenia wierzytelności | str. 101 3.3. Natychmiastowa skuteczność | str. 103 Rozdział III Natychmiastowa wykonalność z mocy ustawy | str. 105 Podstawy natychmiastowej wykonalności exlege | str. 105 Kwalifikacja sprawy do rozpoznania w postępowaniu nakazowym i konsekwencje prawne błędnej kwalifikacji | str. 107 Natychmiastowa wykonalność nakazu zapłaty z mocy ustawy | str. 112 3.1. Przesłanki wydania natychmiast wykonalnego nakazu zapłaty | str. 112 3.2. Zakres kognicji sądu w pierwszej fazie postępowania nakazowego opartego na wekslu lub czeku | str. 115 3.3. Moment powstania natychmiastowej wykonalności nakazu zapłaty  | str. 120 3.4. Natychmiastowa wykonalność z mocy ustawy a przepisy o zabezpieczeniu rygoru natychmiastowej wykonalności | str. 122 3.5. Wyłączenia przedmiotowe i podmiotowe | str. 126 3.6. Wstrzymanie wykonania nakazu zapłaty | str. 127 3.6.1. Czasowe granice złożenia wniosku o wstrzymanie wykonania nakazu zapłaty | str. 129 3.6.2. Przesłanki wstrzymania wykonania nakazu zapłaty | str. 130 3.6.3. Zaskarżalność postanowienia w przedmiocie wstrzymania wykonania nakazu zapłaty | str. 132 3.6.4. Wstrzymanie wykonania nakazu zapłaty a utrzymanie w mocy nakazu | str. 134 3.6.5. Wpływ wstrzymania wykonania nakazu zapłaty na postępowanie egzekucyjne | str. 136 3.7. Moment wygaśnięcia natychmiastowej wykonalności nakazu zapłaty | str. 137 3.8. Zbieg tytułu egzekucyjnego z tytułem zabezpieczenia | str. 138 3.8.1. Nakaz zapłaty w postępowaniu nakazowym jako tytuł zabezpieczenia  | str. 138 3.8.2. Wpływ natychmiastowej wykonalności nakazu zapłaty na tytuł zabezpieczenia powstały z mocy prawa  | str. 143 Rozdział IV Natychmiastowa wykonalność na podstawie orzeczenia sądu | str. 147 Wprowadzenie | str. 147 Nadanie wyrokowi rygoru natychmiastowej wykonalności z urzędu | str. 150 2.1. Obligatoryjne nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności z urzędu  | str. 150 2.1.1. Wyrok zasądzający alimenty (art. 333 § 1 pkt 1 k.p.c.) | str. 150 2.1.2. Wyrok zasądzający roszczenie uznane przez pozwanego (art. 333 § 1 pkt 2 k.p.c.)  | str. 162 2.1.3. Wyrok zaoczny uwzględniający powództwo (art. 333 § 1 pkt 3 k.p.c.)  | str. 169 2.1.4. Wyrok zasądzający należność pracownika w sprawach z zakresu prawa pracy (art. 4772 § 1 k.p.c.) | str. 171 2.2. Fakultatywne nadanie wyrokowi rygoru natychmiastowej wykonalności z urzędu (art. 333 § 2 k.p.c.) | str. 178 2.2.1. Wyrok zasądzający należność z weksla, czeku, dokumentu urzędowego lub dokumentu prywatnego, którego prawdziwość nie została zaprzeczona  | str. 179 2.2.2. Wyrok uwzględniający powództwo o naruszenie posiadania | str. 183 Nadanie wyrokowi rygoru natychmiastowej wykonalności na wniosek (art. 333 § 3 k.p.c.) | str. 189 Zbieg podstaw prawnych nadania rygoru natychmiastowej wykonalności | str. 192 Zabezpieczenie jako warunek rygoru natychmiastowej wykonalności | str. 198 Wyłączenia przedmiotowe i podmiotowe rygoru natychmiastowej wykonalności | str. 204 6.1. Wyłączenie orzeczenia rygoru natychmiastowej wykonalności w przypadku groźby niepowetowanej szkody | str. 204 6.2. Wyłączenie orzeczenia rygoru natychmiastowej wykonalności w sprawach przeciwko Skarbowi Państwa  | str. 208 Rozdział V Postępowanie w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności | str. 213 Wszczęcie postępowania w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności | str. 213 1.1. Wszczęcie postępowania z urzędu | str. 213 1.2. Wszczęcie postępowania na wniosek | str. 213 1.3. Relacja postępowania w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności do postępowania rozpoznawczego | str. 217 Orzekanie w przedmiocie rygoru natychmiastowej wykonalności | str. 218 2.1. Właściwość i skład sądu | str. 218 2.2. Postać orzeczenia w przedmiocie rygoru natychmiastowej wykonalności i moment jego wydania | str. 220 2.3. Rodzaje rozstrzygnięć w przedmiocie rygoru natychmiastowej wykonalności | str. 221 2.4. Zakres, w jakim nadawany jest rygor natychmiastowej wykonalności  | str. 222 Zaskarżanie orzeczenia w przedmiocie rygoru natychmiastowej wykonalności | str. 228 3.1. Dopuszczalność środków zaskarżenia | str. 228 3.1.1. Istnienie orzeczenia w przedmiocie rygoru natychmiastowej wykonalności  | str. 229 3.1.2. Środek zaskarżenia właściwy dla orzeczenia w przedmiocie rygoru natychmiastowej wykonalności | str. 230 3.1.3. Legitymacja do zaskarżenia orzeczenia w przedmiocie rygoru natychmiastowej wykonalności  | str. 234 3.1.4. Gravamen (interes prawny) w zaskarżeniu orzeczenia w przedmiocie rygoru natychmiastowej wykonalności | str. 236 3.1.5. Termin do zaskarżenia orzeczenia w przedmiocie rygoru natychmiastowej wykonalności  | str. 237 3.1.6. Wymagania formalne i fiskalne środka zaskarżenia | str. 238 3.2. Właściwość i skład sądu do rozpoznania zażalenia na postanowienie w przedmiocie rygoru natychmiastowej wykonalności | str. 239 3.3. Skutki wniesienia zażalenia na postanowienie o nadaniu wyrokowi rygoru natychmiastowej wykonalności | str. 241 Granice czasowe rygoru natychmiastowej wykonalności | str. 245 4.1. Moment początkowy obowiązywania rygoru natychmiastowej wykonalności | str. 245 4.2. Moment wygaśnięcia rygoru natychmiastowej wykonalności  | str. 246 4.2.1. Uprawomocnienie się wyroku, któremu nadano rygor natychmiastowej wykonalności  | str. 246 4.2.2. Zmiana wyroku opatrzonego rygorem natychmiastowej wykonalności lub postanowienia o natychmiastowej wykonalności wyroku | str. 247 4.2.3. Uchylenie wyroku opatrzonego rygorem natychmiastowej wykonalności lub postanowienia o natychmiastowej wykonalności wyroku | str. 247 4.3. Skutki wygaśnięcia rygoru natychmiastowej wykonalności wyroku dla postępowania egzekucyjnego | str. 255 Zawieszenie rygoru natychmiastowej wykonalności | str. 259 5.1. Dopuszczalność i podstawy zawieszenia rygoru natychmiastowej wykonalności | str. 259 5.2. Termin złożenia wniosku o zawieszenie rygoru natychmiastowej wykonalności | str. 263 5.3. Zawieszenie rygoru natychmiastowej wykonalności a utrzymanie w mocy wyroku zaocznego | str. 265 5.4. Wpływ zawieszenia rygoru natychmiastowej wykonalności na postępowanie egzekucyjne | str. 269 Koszty postępowania w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności | str. 272 Rozdział VI Postępowanie restytucyjne | str. 275 Ogólna charakterystyka postępowania restytucyjnego w procesie cywilnym | str. 275 Restitutio in integrum anatychmiastowa wykonalność orzeczeń merytorycznych | str. 277 Podstawa materialnoprawna roszczenia restytucyjnego i rodzaje restytucji na tle art. 338 § 1 k.p.c. | str. 280 3.1. Podstawa materialnoprawna roszczenia restytucyjnego | str. 280 3.2. Rodzaje restytucji na tle art. 338 § 1 k.p.c.  | str. 288 3.2.1. Zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia | str. 289 3.2.2. Przywrócenie stanu poprzedniego  | str. 289 Postępowanie restytucyjne w związku z wykonaniem natychmiast wykonalnego orzeczenia | str. 290 4.1. Tryb dochodzenia roszczenia restytucyjnego | str. 290 4.2. Wniosek restytucyjny | str. 291 4.2.1. Charakter wniosku restytucyjnego  | str. 291 4.2.2. Wymagania formalne wniosku restytucyjnego | str. 293 4.2.3. Termin złożenia wniosku restytucyjnego | str. 296 4.2.4. Sąd właściwy do rozpoznania wniosku restytucyjnego  | str. 298 4.2.5. Skutki złożenia wniosku restytucyjnego | str. 303 4.3. Strony postępowania restytucyjnego | str. 305 4.3.1. Uprawnienie do złożenia wniosku restytucyjnego | str. 306 4.3.2. Przeciwnik wniosku restytucyjnego | str. 309 4.4. Orzekanie w przedmiocie roszczenia restytucyjnego | str. 310 4.4.1. Moment orzekania o restytucji na podstawie art. 338 § 1 k.p.c.  | str. 310 4.4.2. Przesłanki orzeczenia restytucyjnego | str. 311 4.4.3. Wymagalność roszczenia restytucyjnego | str. 312 4.4.4. Rodzaje i treść rozstrzygnięcia w postępowaniu restytucyjnym  | str. 314 4.5. Środki zaskarżenia orzeczenia restytucyjnego | str. 324 4.6. Restytucja w postępowaniu nakazowym | str. 325 Uwagi końcowe | str. 329 Bibliografia  | str. 337