Nauka administracji

Podręcznik prezentuje oryginalne podejście do wykładu jednego z podstawowych przedmiotów studiów na wydziałach prawa i administracji. Realizacja celów nauki administracji została ukazana przez zastosowanie metody modelowania rzeczywistości administracyjnej i posłużenie się pojęciem - narzędziem w postaci układu administracyjnego. Ujęcie to jest w zasadzie niespotykane w literaturze dostępnej na rynku wydawniczym. W opracowaniu omówiono następujące zagadnienia: istotę administracji publicznej i jej status, formy działania, funkcje oraz kontrolę administracji publicznej, modele układów administracyjnych i ich usprawnianie, teorię zmian w administracji publicznej. Adresaci: Publikacja jest przeznaczona dla studentów i pracowników naukowo-dydaktycznych uczelni wyższych, które w programie studiów mają naukę administracji, a także dla osób zatrudnionych w podmiotach administracji publicznej.

Spis treści

WYKAZ SKRÓTÓW | str. 9 ROZDZIAŁ I ISTOTA ADMINISTRACJI PUBLICZNEJ | str. 11 1. Pojęcie administracji publicznej | str. 11 2. Podmioty administrujące i ich organy | str. 14 3. Organ administracji publicznej i urząd tego organu | str. 18 4. Koncentracja - dekoncentracja i centralizacja - decentralizacja administracji publicznej | str. 22 5. Kompetencja organu administracji publicznej | str. 24 6. System administracji publicznej (więzi między organami) | str. 25 7. Administracja publiczna jako zjawisko. Układ administracyjny | str. 28 Literatura | str. 30 ROZDZIAŁ II STATUS NAUKI ADMINISTRACJI | str. 32 1. Nauki o administracji | str. 32 2. Różnorodność koncepcji nauki administracji | str. 34 3. Nauka administracji jako samoistna dyscyplina naukowa | str. 36 4. Metody badawcze w nauce administracji | str. 37 5. Modelowanie rzeczywistości administracyjnej | str. 41 Literatura | str. 42 ROZDZIAŁ III ZNACZENIE I UDZIAŁ CZŁOWIEKA W WYKONYWANIU ADMINISTRACJI | str. 44 1. Wprowadzenie | str. 44 2. Obszary działania | str. 45 3. Koncepcje ustrojowe służby publicznej - rozwiązania prawne | str. 47 4. Determinanty ustrojowe służby publicznej | str. 50 4.1. Polityka | str. 51 4.2. Doświadczenia historyczne | str. 54 4.3. Postrzeganie prawa | str. 55 4.4. Postawy ludzkie | str. 55 4.5. Czynnik ekonomiczny | str. 56 5. Stosunek do obywatela | str. 57 5.1. Wprowadzenie | str. 57 5.2. Regulacje prawne | str. 58 5.3. Systemy etyczne | str. 59 6. Instytucje wspierające kształcenie kadr urzędniczych | str. 60 7. Pragmatyki urzędnicze - ujęcie aksjologiczno-normatywne | str. 62 7.1. Wprowadzenie | str. 62 7.2. Dobór osób | str. 63 7.3. Nawiązanie stosunku pracy | str. 63 7.4. Instrumenty jakościowe | str. 64 7.5. Definiowanie obowiązków | str. 65 7.6. Uprawnienia | str. 65 7.7. Odpowiedzialność dyscyplinarna | str. 66 8. Korpusy pracownicze | str. 67 8.1. Służba cywilna | str. 74 8.2. Pracownicy urzędów państwowych | str. 75 8.3. Pracownicy samorządowi | str. 76 8.4. Pracownicy Najwyższej Izby Kontroli | str. 77 Literatura | str. 78 ROZDZIAŁ IV PRAWNE FORMY DZIAŁANIA ADMINISTRACJI | str. 79 1. Uwagi wstępne | str. 79 1.1. Problem definicji | str. 81 1.2. Ewolucja prawnych form działania administracji | str. 84 1.3. Problem związania administracji prawem | str. 85 2. Systematyka prawnych form działania administracji | str. 86 3. Rodzaje prawnych form działania administracji | str. 93 3.1. Akty normatywne administracji i akty generalne stosowania prawa | str. 93 3.1.1. Akty normatywne | str. 93 3.1.2. Akty generalne stosowania prawa | str. 95 3.2. Akty administracyjne | str. 95 3.3. Przyrzeczenie administracyjne | str. 99 3.4. Polecenia służbowe | str. 101 3.5. Porozumienia administracyjne | str. 102 3.6. Umowy | str. 105 3.6.1. Umowy cywilnoprawne | str. 106 3.6.2. Umowa publicznoprawna (administracyjna) | str. 108 3.7. Ugody administracyjne | str. 112 3.8. Czynności materialno-techniczne | str. 114 3.9. Działania społeczno-organizatorskie | str. 117 Literatura | str. 118 ROZDZIAŁ V FUNKCJE ADMINISTRACJI PUBLICZNEJ | str. 121 1. Uwagi wstępne | str. 121 2. Typologie funkcji administracji | str. 123 3. Rodzaje funkcji administracji publicznej | str. 126 3.1. Funkcja policyjna (porządkowa) | str. 126 3.2. Funkcja reglamentacyjna | str. 128 3.3. Funkcja nadzorcza | str. 130 3.4. Funkcja administracji świadczącej | str. 131 3.5. Funkcja regulacyjna | str. 133 Literatura | str. 136 ROZDZIAŁ VI KONTROLA ADMINISTRACJI PUBLICZNEJ | str. 138 1. Definiowanie kontroli | str. 138 2. Przedmiot kontroli | str. 141 3. Cechy kontroli | str. 142 4. Formy kontroli | str. 144 5. Klasyfikacje kontroli | str. 146 6. Postępowanie kontrolne | str. 147 7. Kontrola funkcjonalna oraz instytucjonalna | str. 148 8. Organy kontroli zewnętrznej | str. 150 8.1. Najwyższa Izba Kontroli | str. 151 8.2. Sądy administracyjne | str. 152 9. Kontrola społeczna | str. 153 Literatura | str. 154 ROZDZIAŁ VII MODELE UKŁADÓW ADMINISTRACYJNYCH I ICH USPRAWNIANIE | str. 156 1. Układ administracyjny i jego uwarunkowania | str. 156 1.1. Pojęcie układu administracyjnego | str. 156 1.2. Elementy konstrukcyjne układu administracyjnego | str. 157 1.3. Ramy konwencjonalne zachowań osób w układach administracyjnych | str. 159 1.4. Ramy faktyczne zachowań osób w układach administracyjnych | str. 161 1.5. Podstawowe kryteria wyróżniania układów administracyjnych | str. 162 1.5.1. Kryterium podmiotowe | str. 163 1.5.2. Kryterium przedmiotowe | str. 164 1.5.3. Kryterium czasowe | str. 165 1.5.4. Kryterium miejsca w systemie organizacyjnym administracji | str. 165 1.6. Systemowe uwarunkowania układów administracyjnych | str. 166 1.6.1. Systemowe uwarunkowanie aksjologiczne | str. 167 1.6.2. Systemowe uwarunkowanie organizacyjne | str. 168 1.6.3. Systemowe uwarunkowanie normatywne prawne | str. 169 1.6.4. Systemowe uwarunkowania ekonomiczne | str. 170 1.7. Pozasystemowe uwarunkowania układów administracyjnych | str. 171 1.7.1. Pozasystemowe uwarunkowania polityczne | str. 172 1.7.2. Pozasystemowe uwarunkowania kulturowe | str. 173 1.7.3. Pozasystemowe uwarunkowania etyczne | str. 174 1.7.4. Inne pozasystemowe uwarunkowania układów administracyjnych | str. 174 2. Modele administracji publicznej | str. 175 2.1. Model fenomenologiczny | str. 176 2.2. Model aksjologiczny | str. 182 2.3. Model normatywny prawny | str. 186 2.4. Model normatywny etyczny | str. 191 2.5. Model prakseologiczny | str. 194 2.6. Model idealny | str. 197 3. Podstawowe cechy struktury organizacyjnej i funkcjonowania układów administracyjnych | str. 198 3.1. Organizacyjne więzi prawne | str. 198 3.2. Pozaorganizacyjne więzi prawne | str. 201 3.3. Instytucjonalna rozpiętość kierowania | str. 202 3.4. Czynniki potencjalnej rozpiętości kierowania w instytucji | str. 204 3.5. Zasięg kierowania | str. 205 3.6. Pojęcie funkcji organicznych, koniecznych i zbędnych | str. 206 4. Procesy optymalizowania układów administracyjnych | str. 207 4.1. Optymalizacja struktury | str. 207 4.2. Optymalizacja ze względu na wartości i cele | str. 208 4.3. Optymalizacja funkcji | str. 209 4.4. Optymalizacja ze względu na kadry | str. 209 4.5. Optymalizacja ze względu na koszty | str. 210 Literatura | str. 211 ROZDZIAŁ VIII ADMINISTRACJA W DZIAŁANIU - ZAGADNIENIA PODSTAWOWE | str. 212 1. Teoria zmian w administracji | str. 212 2. Administracja jako czynnik zmian społecznych | str. 215 3. Podstawowe zagrożenia dysfunkcji administracji | str. 217 Literatura 219 SKOROWIDZ | str. 221 AUTORZY | str. 227