Nowe podejście do analizy progu rentowności

Podręczniki akademickie dotyczące analizy progu rentowności najwięcej miejsca poświęcają najprostszemu przypadkowi, czyli gdy mamy do czynienia z produkcją jednoasortymentową. Przy produkcji wieloasortymentowej podaje się tylko gotowe formuły obliczeniowe zaznaczając jedynie, że jest to zagadnienie znacznie trudniejsze ze względu na wymiar matematyczny i interpretacyjny. Celem książki jest przedstawienie teoretyczne i praktyczne analizy progu rentowności w przypadku produkcji wieloasortymentowej.

Spis treści

Wstęp 9 Rozdział 1. Wybrane problemy metodyczne analizy kosztów i wyniku finansowego 13 1.1. Istota pojęcia kosztów w rachunkowości 13 1.2. Zarys rachunku kosztów pełnych i rachunku kosztów zmiennych 15 1.3. Uwagi wstępne dotyczące analizy zmienności kosztów 18 1.4. Pojęcie analizy wrażliwości i miary oceny wrażliwości 21 1.4.1. Analiza zmienności kosztów – uwagi wstępne 24 1.4.2. Związek między elastycznościami różnego rodzaju kosztów 26 1.4.3. Zjawisko „korzyści skali” 30 1.4.4. Współczynnik elastyczności kosztów a wskaźnik zmienności kosztów 34 1.5. Interpretacja wskaźnika elastyczności – propozycja autorska 37 1.5.1. Interpretacja geometryczna elastyczności przeciętnej 37 1.5.2. Interpretacja geometryczna elastyczności funkcji w punkcie 40 1.5.3. Interpretacja ekonomiczna wskaźnika elastyczności kosztów 41 1.6. Uogólnienie wskaźnika dynamiki oraz wskaźnika tempa zmian 46 1.6.1. Interpretacja geometryczna uogólnionego wskaźnika tempa zmian – propozycja autorska 49 1.6.2. Interpretacja ekonomiczna tempa zmiany badanej wielkości ekonomicznej 52 1.7. Odchylenie względne jako narzędzie wspomagające badania analityczne 55 1.7.1. Uwagi wstępne 55 1.7.2. Koncepcja skorygowanego względnego odchylenia kosztów 57 1.8. Próba ilościowego ujęcia zjawiska histerezy (remanencji) kosztów 59 1.9. Metody wyodrębniania kosztów stałych i kosztów zmiennych 64 1.9.1. Metoda księgowa 65 1.9.2. Metoda inżynieryjna 66 1.9.3. Metoda graficzna 68 1.9.4. Metoda odchyleń krańcowych 69 1.9.5. Metoda regresji liniowej 74 Rozdział 2. Próg rentowności produkcji jednorodnej – wybrane zagadnienia 81 2.1. Koncepcja CVP 81 2.2. Charakterystyka analizy progu rentowności 83 2.3. Płaszczyzna badawcza progu rentowności produkcji jednoasortymentowej 87 2.4. Modyfikacja klasycznego ujęcia progu rentowności 88 2.5. Dynamiczna analiza progu rentowności produkcji jednoasortymentowej 91 2.5.1. Ogólne ujęcie problematyki 91 2.5.2. Zagadnienie tempa zmiany zysku operacyjnego 93 2.5.3. Analiza wrażliwości progu rentowności 93 2.5.4. Przykłady liczbowe analizy wrażliwości progu rentowności produkcji jednoasortymentowej 102 2.6. Wykorzystanie elastyczności różnicowej w analizie progu rentowności produkcji jednoasortymentowej 108 2.7. Analiza wrażliwości progu rentowności produkcji jednoasortymentowej w ujęciu procentowym 112 2.8. Wyznaczanie wielkości granicznych 117 2.9. Modyfikacja podstawowej formuły progu rentowności produkcji jednoasortymentowej 119 2.10. Metodyka obliczania progu rentowności ze względu na zysk rezydualny 122 Rozdział 3. Klasyczna analiza progu rentowności produkcji wieloasortymentowej 125 3.1. Przegląd wybranych definicji progu rentowności 125 3.2. Proste podejścia metodyczne do istoty progu rentowności 127 3.3. Koncepcja „produktu umownego” w ujęciu literaturowym 132 3.4. Struktura sprzedaży a próg rentowności 139 3.5. Egzemplifikacja podstawowego twierdzenia rachunku progu rentowności 143 3.6. Segmentowa analiza progu rentowności 149 3.7. Zastosowanie segmentowej analizy progu rentowności 151 3.8. Analiza wrażliwości progu rentowności produkcji wieloasortymentowej 154 Rozdział 4. Wieloaspektowe ujęcie analizy progu rentowności produkcji wieloasortymentowej 157 4.1. Teoretyczne podstawy pojęcia progu rentowności 157 4.2. Próg rentowności według rachunku wektorowego w przestrzeni n-wymiarowej 168 4.3. Próg rentowności w świetle teorii wymiarów 171 4.3.1. Kilka uwag wstępnych 171 4.3.2. Jednostki pomiaru formuł obliczeniowych progu rentowności 172 4.4. Dodatkowe uwagi związane z progiem rentowności 176 4.5. Próg rentowności w świetle pojęcia relacji równoważności 178 4.6. Egzemplifikacja przedstawionych metod wyodrębniania progu rentowności produkcji wieloasortymentowej 182 4.7. Charakterystyka koncepcji szacowania przedziałowego progu rentowności 190 4.7.1. Kilka uwag wstępnych 190 4.7.2. Metoda graficzna w oczach niektórych ekonomistów 191 4.7.3. Podstawy teoretyczne metody szacowania przedziałowego progu rentowności 192 4.7.4. Praktyczne wykorzystanie koncepcji szacowania przedziałowego 196 4.8. Koncepcja miernika siły dochodowej przedsiębiorstwa a próg rentowności 201 4.8.1. Kilka uwag wstępnych 201 4.8.2. Dynamiczne ujęcie siły dochodowej przedsiębiorstwa 202 4.8.3. Wzorcowy układ wskaźników dynamiki jako narzędzie wstępnej analizy siły dochodowej przedsiębiorstwa 203 4.8.4. Siła dochodowa przedsiębiorstwa w świetle analizy piramidalnej 205 4.8.5. Analiza prospektywna oparta na modelu siły dochodowej przedsiębiorstwa 208 4.9. Nowa koncepcja dynamicznej analizy progu rentowności 211 4.9.1. Analiza wpływu oceny poziomu progu rentowności na zmianę progu rentowności 211 4.9.2. Metodyka efektywnego wyboru progu rentowności w ujęciu wektorowym oraz wyznaczanie wielkości granicznych 218 Rozdział 5. Analiza macierzowa progu rentowności produkcji wieloasortymentowej 227 5.1. Istota nowego podejścia do analizy progu rentowności 227 5.2. Ujęcie macierzowe globalnej (skumulowanej) marży pokrycia 229 5.2.1. Zdefiniowanie macierzy związanych z progiem rentowności 229 5.2.2. Dodatkowa dygresja matematyczna – iloczyn wewnętrzny Frobeniusa 230 5.2.3. Analiza poziomego (podażowego) zróżnicowania ilościowego progu rentowności 231 5.2.4. Analiza pionowego (popytowego) zróżnicowania ilościowego progu rentowności 234 5.2.5. Dwuwymiarowa statyczna analiza progu rentowności 237 5.2.6. Uogólnienie metody przeciętnej marży pokrycia 239 5.2.7. Prezentacja tablicowa podejścia macierzowego do analizy progu rentowności 241 5.3. Egzemplifikacja dwuwymiarowej statycznej analizy progu rentowności 243 5.4. Wielkości graniczne jako wyznaczniki progu rentowności 257 5.5. Próba uogólnienia koncepcji dynamicznej analizy progu rentowności 263 5.5.1. Dynamiczne podejście do analizy progu rentowności – istota 263 5.5.2. Analiza dynamiki zmian odchyleń od progu rentowności 265 5.5.3. Dynamiczna analiza progu rentowności w ujęciu macierzowym 266 Zakończenie 275 Bibliografia 279 Indeks 288