Nowoczesność w polonistycznej eduk@cji

Cechą dzisiejszej humanistycznej edukacji powinien się stać polisemiczny wymiar interpretacji współczesnych zjawisk. Szkolnej polonistyce powinny towarzyszyć pluralizm i synkretyzm, a także wyważone proporcje między ekspansywną cyberkulturą a tradycją, która ciągle jeszcze jest fundamentem wiedzy. Jestem za edukacją, która pojmuje istotę poezji, ma świadomość sztuki i właściwie rozpoznaje nowe formy nowoczesności. W takim oto rozumieniu niniejszy tom – będący wielopłaszczyznową, interdyscyplinarną dyskusją, dialogiem wielowymiarowym – scala rozproszone, przywraca pojęciu nowoczesności wymiar pozytywnego, konstruktywnego, twórczego i kreatywnego działania.

Ze Wstępu prof. dr hab. Anny Pilch

Niniejszy tom przynosi wiele istotnych dla edukacji polonistycznej – czy szerzej: humanistycznej – spostrzeżeń, od zorientowanych antropologicznie, w których pojawia się refleksja nad miejscem oraz rolą szkoły (dawniej i dziś) w doświadczeniu kolejnych pokoleń i epok, po zagadnienia związane z formami i treściami kształcenia, zarówno literackiego, jak i językowego.

Z recenzji dr hab. Elżbiety Wichrowskiej, prof. UW

Spis treści

Wprowadzenie 9 CZĘŚĆ I. PYTANIA O NOWOCZESNOŚĆ I TRADYCJĘ 17 Barbara Myrdzik, Tradycja i nowoczesność – proces czy opozycja? Refleksje na marginesie czytania tekstów kultury 19 Włodzimierz Paszyński, Staroświecka nowoczesność – o potrzebie konserwatyzmu we współczesnej szkole 27 Dorota Heck, O potrzebie (mitu) tradycji w historii literatury 33 CZĘŚĆ II. PROBLEMY I PERSPEKTYWY NOWOCZESNEJ SZKOŁY 43 Marta Rusek, Szkoła jako miejsce antropologiczne. Świadectwa literackie 45 Stanisław Bortnowski, Nowoczesna lekcja – co to właściwie znaczy? 57 Martyna Bala-Chrupek, O zaletach i wadach e-podręcznika w nauczaniu polonistycznym 67 Ewa Bem-Wiśniewska, Program matury międzynarodowej jako wyzwanie dla nauczyciela polonisty 77 Maria Kwiatkowska-Ratajczak, Innowacyjność kształcenia dydaktycznego doktorantów – problemy i perspektywy 87 CZĘŚĆ III. KSZTAŁCENIE LITERACKIE W NOWOCZESNEJ SZKOLE 99 Grzegorz Leszczyński, Zestaw lektur: fabryka analfabetów 101 Marcin Cieński, Nowoczesne (szkolne) ujęcie literatury oświecenia. Między perspektywą europejską a polską: o konsekwencjach wyboru dominanty 119 Ewa Paczoska, Dziewiętnastowieczność i modernizm w dydaktyce szkolnej 127 Andrzej Zieniewicz, Dwudziestowieczność jako zagadnienie dydaktyczne 135 Jarosław Klejnocki, Dwa słowa o (nie)obecności poezji lingwistycznej w szkole 145 Krzysztof Biedrzyck, Stanisław Barańczak – nowoczesny 149 Anna Włodarczyk, Pluralizm etyki interpretacji tekstu literackiego – ponowoczesne kategorie interpretacyjne 157 CZĘŚĆ IV. KSZTAŁCENIE JĘZYKOWE W NOWOCZESNEJ SZKOLE 173 Jadwiga Kowalikowa, W poszukiwaniu wykładników nowoczesności w kształceniu językowym, metodologii ich badania i metodyki wprowadzania w obręb procesów dydaktycznych 175 Wojciech Strokowski, Jak unowocześnić szkolne nauczanie składni? Refleksje metodologiczno-metodyczne 187 Renata Przybylska, Język polski w aspekcie kulturoznawczym w nauczaniu akademickim 203 CZĘŚĆ V. NOWE MEDIA W NOWOCZESNEJ SZKOLE 209 Andrzej Hejmej, Transpozycje intermedialne i literatura nowoczesna 211 Joanna Budkiewicz-Żeberska, Magdalena Trysińska, Aksjologia świata dziecięcego, czyli o potrzebie edukacji medialnej w nowoczesnej szkole 221 Katarzyna Maciejak, Językowe wyznaczniki kodu ograniczonego w programach dla dzieci (na przykładzie polskiej wersji filmu animowanego Niesamowity świat Gumballa) 241 Anna Janus-Sitarz, Po co googleinteligentowi literatura, czyli o nowej roli lektury szkolnej 261 Witold Bobiński, Przyszłość jest filmem 269