Ochrona sygnalistów. Komentarz

W komentarzu omówiono nowo uchwaloną ustawę o ochronie sygnalistów, której przepisy mają istotny wpływ na funkcjonowanie zarówno sektora prywatnego, jak i instytucji publicznych. Publikacja zawiera szczegółowe omówienie aspektu podmiotowego ustawy, analizę obszarów, w których możliwe jest zgłaszanie nieprawidłowości (m.in. kwestii ochrony środowiska, zdrowia publicznego, bezpieczeństwa systemów teleinfor matycznych), obowiązków pracodawców, procedur zgłaszania nieprawidłowości, a także mechanizmów ochrony sygnalistów oraz sankcji za ich naruszenie. Książka została napisana przez interdyscyplinarny zespół autorów, wśród których są pracownicy naukowi, sędziowie, radcy prawni, adwokaci, specjaliści compliance, a także menedżerowie. Autorzy nie tylko analizują treść ustawy, lecz także omawiają jej kontekst historyczny i uwarunkowania społeczne. Dokonują analizy orzecznictwa i podają przykłady z praktyki.Opracowanie jest źródłem wiedzy zarówno dla prawników świadczących usługi podmiotom ze sfery prawa prywatnego (w tym in-house’om), jak i dla specjalistów compliance, ekspertów z zakresu HR oraz audytu wewnętrznego. Zainteresuje pracowników szeroko rozumianego sektora publicznego, w tym organów naczelnych i centralnych oraz samorządu terytorialnego. Będzie pomocne każdemu, kto zajmuje się zgłaszaniem nieprawidłowości – whistlebowlingiem. „Wysoko należy ocenić warstwę merytoryczną Komentarza. Jego Autorzy postawili sobie za cel wykorzystanie w prowadzonych rozważaniach (w możliwie obszernym ujęciu) dorobku doktryny oraz (na ile było to możliwe) także judykatury. Można uznać, że wskazany cel zrealizowali. W wielu kwestiach przedstawili również własne poglądy i postulaty, co zdecydowanie podnosi walory opracowania. (…) Komentarz jest bez wątpienia przydatny, zwłaszcza dla praktyki obrotu prawnego, gromadząc w jednym miejscu właściwie wszystko, co dotyczy ochrony prawnej sygnalistów. Komentarz jest też potrzebny nauce, jako istotny wkład w dyskusję nad kształtem ustawy o ochronie sygnalistów.” dr hab. Jan Piątkowski, prof. UMK (fragment recenzji)

Spis treści

Spis treści O Autorach  | str. 5 Wstęp  | str. 13 Wykaz skrótów  | str. 15 Ustawa z dnia 14 czerwca 2024 r. o ochronie sygnalistów Rozdział 1. Przepisy ogólne | str. 21 Art. 1. [Przedmiot regulacji] | str. 21 Art. 2. [Definicje] | str. 29 Art. 3. [Naruszenie prawa – definicja] | str. 43 Art. 4. [Sygnalista – definicja] | str. 142 Art. 5. [Informacje i naruszenia prawa wyłączone spod przepisów  ustawy; podmioty właściwe w zakresie przyjmowania zgłoszeń  zewnętrznych dotyczących naruszenia prawa  przez służby specjalne] | str. 155 Art. 6. [Warunki objęcia sygnalisty ochroną] | str. 162 Art. 7. [Anonimowe zgłoszenie naruszenia prawa] | str. 169 Art. 8. [Ujawnienie danych osobowych sygnalisty; zasady przetwarzania  danych osobowych w związku z przyjęciem zgłoszenia lub podjęciem działań następczych] | str. 172 Art. 9. [Przepisy ustawy a prawa pracowników do konsultacji ze  związkami zawodowymi, prawo do zrzeszania się i o zawierania  układów zbiorowych] | str. 175 Art. 10. [Relacja między przepisami ustawy a przepisami  odrębnych aktów prawnych] | str. 178 Rozdział 2. Zakaz działań odwetowych i środki ochrony | str. 190 Art. 11. [Zakaz podejmowania działań odwetowych wobec sygnalisty] | str. 190 Art. 12. [Zakaz podejmowania działań odwetowych w przypadku  pracy świadczonej na podstawie stosunku pracy] | str. 192 Art. 13. [Zakaz podejmowania działań odwetowych w przypadku  pracy lub usług świadczonych na podstawie innych  stosunków prawnych] | str. 196 Art. 14. [Odszkodowanie należne sygnaliście] | str. 197 Art. 15. [Odszkodowanie lub zadośćuczynienie  należne od sygnalisty] | str. 198 Art. 16. [Dokonanie zgłoszenia lub ujawnienia publicznego  jako podstawa odpowiedzialności sygnalisty] | str. 205 Art. 17. [Niedopuszczalność zrzeczenia się praw przysługujących  sygnaliście] | str. 223 Art. 18. [Wyłączenie postanowień układów zbiorowych pracy,  porozumień zbiorowych, regulaminów i statutów wyłączających lub ograniczających uprawnienia sygnalistów] | str. 224 Art. 19. [Nieważność postanowień umów i innych aktów będących  podstawą świadczenia pracy, wyłączających  lub ograniczających uprawnienia sygnalisty] | str. 226 Art. 20. [Nieważność postanowień innych umów i aktów wyłączających  lub ograniczających uprawnienia sygnalisty] | str. 228 Art. 21. [Stosowanie przepisów rozdziału do osoby lub jednostki  pomagającej w dokonaniu zgłoszenia  lub powiązanej z sygnalistą] | str. 231 Art. 22. [Stosowanie przepisów rozdziału do przypadków zgłoszeń  dokonanych do instytucji, organów lub jednostek UE] | str. 235 Rozdział 3. Zgłoszenia wewnętrzne | str. 237 Art. 23. [Podmioty objęte przepisami rozdziału] | str. 237 Art. 24. [Ustalenie procedury zgłoszeń wewnętrznych] | str. 243 Art. 25. [Treść procedury zgłoszeń wewnętrznych] | str. 252 Art. 26. [Sposoby przekazywania zgłoszeń wewnętrznych] | str. 266 Art. 27. [Obowiązek zapewnienia ochrony poufności  tożsamości sygnalisty] | str. 271 Art. 28. [Umowa w sprawie upoważnienia podmiotu zewnętrznego  do przyjmowania zgłoszeń wewnętrznych; ustalenie wspólnej  procedury zgłoszeń wewnętrznych obejmującej kilka  podmiotów] | str. 275 Art. 29. [Rejestr zgłoszeń wewnętrznych] | str. 284 Rozdział 4. Zgłoszenia zewnętrzne | str. 288 Art. 30. [Dokonanie zgłoszenia zewnętrznego] | str. 288 Art. 31. [Kompetencje Rzecznika Praw Obywatelskich w ramach  procedury przyjmowania zgłoszeń zewnętrznych] | str. 293 Art. 32. [Wstępna weryfikacja zgłoszenia zewnętrznego; przekazanie  zgłoszenia zewnętrznego do właściwego  organu publicznego] | str. 297 Art. 33. [Ustalenie przez organ publiczny procedury zgłoszeń  zewnętrznych] | str. 300 Art. 34. [Zadania organu publicznego w ramach procedury zgłoszeń   zewnętrznych] | str. 302 Art. 35. [Podanie przez sygnalistę adresu do kontaktu] | str. 309 Art. 36. [Sposoby dokonywania zgłoszeń zewnętrznych] | str. 310 Art. 37. [Przesłanie sygnaliście potwierdzenia przyjęcia  zgłoszenia zewnętrznego] | str. 314 Art. 38. [Wydanie zaświadczenia potwierdzającego ochronę przysługującą sygnaliście] | str. 315 Art. 39. [Przesłanie przez sygnalistę wyjaśnień lub dodatkowych  informacji] | str. 320 Art. 40. [Pozostawienie zgłoszenia zewnętrznego bez rozpoznania] | str. 323 Art. 41. [Informacja zwrotna przekazywana sygnaliście] | str. 325 Art. 42. [Kanały komunikacji wykorzystywane przez Rzecznika  Praw Obywatelskich oraz organ publiczny do przyjmowania  zgłoszeń zewnętrznych] | str. 326 Art. 43. [Ochrona poufności tożsamości sygnalisty] | str. 328 Art. 44. [Upoważnienie do przyjmowania zgłoszeń zewnętrznych,  dokonywania ich wstępnej weryfikacji  oraz informowania sygnalisty] | str. 329 Art. 45. [Rejestr zgłoszeń zewnętrznych prowadzony przez Rzecznika Praw Obywatelskich] | str. 334 Art. 46. [Rejestr zgłoszeń zewnętrznych prowadzony przez organ  publiczny] | str. 338 Art. 47. [Obowiązki sprawozdawcze organów publicznych  i Rzecznika Praw Obywatelskich] | str. 340 Art. 48. [Informacje dla sygnalistów umieszczane na stronach  w BIP organów publicznych i Rzecznika Praw Obywatelskich] | str. 343 Art. 49. [Przegląd procedury przyjmowania zgłoszeń zewnętrznych] | str. 345 Art. 50. [Uzupełniające stosowanie przepisów Kodeksu postępowania  administracyjnego] | str. 346 Rozdział 5. Ujawnienie publiczne | str. 357 Art. 51. [Warunki objęcia ochroną sygnalisty dokonującego  ujawnienia publicznego] | str. 357 Art. 52. [Ocena odpowiedniości działania następczego] | str. 361 Art. 53. [Wyłączenie stosowania przepisów w przypadku przekazania  informacji o naruszeniu prawa bezpośrednio do prasy] | str. 361 Rozdział 6. Przepisy karne | str. 362 Art. 54. [Uniemożliwianie lub utrudnianie dokonania zgłoszenia] | str. 362 Art. 55. [Podejmowanie działań odwetowych] | str. 370 Art. 56. [Ujawnienie tożsamości sygnalisty, osoby pomagającej  w dokonaniu zgłoszenia lub osoby powiązanej z sygnalistą] | str. 379 Art. 57. [Dokonanie zgłoszenia lub ujawnienia publicznego pomimo  wiedzy o braku naruszenia prawa] | str. 383 Art. 58. [Naruszenie obowiązku ustanowienia procedury  zgłoszeń wewnętrznych] | str. 385 Art. 59. [Tryb orzekania] | str. 385 Rozdział 7. Przepisy zmieniające, dostosowujące i przepis końcowy | str. 392 Art. 60.  [Zadania RPO] | str. 392 Art. 61.  [Nieodpłatna pomoc prawna]  | str. 392 Art. 62.  [Sprawozdania organów i RPO]  | str. 393 Art. 63.  [Sprawozdanie RPO]  | str. 393 Art. 64.  [Wejście w życie] | str. 394 Bibliografia  | str. 397