Od mózgu do umysłu

Znakomite wprowadzenie do neuronauki, prezentujące aktualny stan wiedzy na temat pracy mózgu, opisujące sposób, w jaki narząd ten odbiera i przetwarza docierające do niego informacje. Lektura obowiązkowa dla studentów psychologii, biologii i medycyny. Świetnie napisana, opatrzona licznymi ilustracjami książka ta jest doskonałym źródłem informacji również dla studentów i badaczy z innych dziedzin niż psychologia kognitywna i neurobiologia, takich jak filozofia, informatyka i teoria poznania. Porywające przedstawienie nieustannej i w większości nieuświadamianej aktywności mózgu i jego umysłowej esencji - fascynujące także dla wszystkich czytelników zainteresowanych procesami myślenia, emocji i percepcji oraz poszukujących odpowiedzi na pytanie, do jakiego stopnia świat naszego mózgu jest światem rzeczywistym. Wewnątrz mojej głowy znajduje się niezwykłe urządzenie, które wyręcza mnie w codziennych obowiązkach. Jest jeszcze lepsze od zmywarki do naczyń czy kalkulatora, bo uwalnia mnie od żmudnej konieczności ciągłego rozpoznawania otaczających mnie przedmiotów, a nawet od potrzeby nieustannego kontrolowania własnych ruchów. To mój mózg. Dzięki niemu mogę skoncentrować się na sprawach naprawdę istotnych: nawiązywaniu nowych przyjaźni i wymianie myśli. Rzecz jasna, mózg nie tylko oszczędza mi uciążliwej pracy. Tworzy "ja", które zostaje umieszczone w świecie społecznym. Sprawia, że mogę dzielić się życiem umysłowym z przyjaciółmi, dzięki czemu razem mamy szansę stworzyć coś, do czego nie byłoby zdolne żadne z nas z osobna. Niniejsza książka wyjaśnia, jak mózg dokonuje tych magicznych sztuczek. (Z Przedmowy) Anna i Marek Binderowie zostali laureatami Nagrody im. Kuryłowiczów. An excellent introduction to neuroscience, presenting the current knowledge about the brain work, describing how this organ receives and processes incoming information. The book, brilliantly written, with numerous illustrations, is compulsory reading for students and researchers in psychology, biology, medicine, philosophy, computer science and cognitive theory. It will also be fascinating for all the readers interested in mental processes, emotions and perceptions, and seeking the answers to the question about the extent to which the world of our brain is real.

Spis treści

Wykaz skrótów 8 Przedmowa 9 Podziękowania 11 Prolog. Prawdziwi naukowcy nie badają umysłu 13 Lęk psychologa przed przyjęciami 13 Nauka twarda i nauka miękka 15 Nauka twarda – obiektywna, nauka miękka – subiektywna 16 Czy wielka nauka może uratować naukę miękką? 18 Pomiar aktywności umysłowej 21 Jak umysłowe może wyłonić się z fizycznego? 27 Potrafię czytać w twoich myślach 28 Jak mózg tworzy świat 28 Część I. Rozszyfrowywanie złudzeń mózgu 1. Podpowiedzi od uszkodzonego mózgu 33 Uzmysławianie sobie świata fizycznego 33 Umysł a mózg 34 Kiedy mózg nie wie 36 Kiedy mózg wie, ale nic nie mówi 39 Kiedy mózg kłamie 41 W jaki sposób mózg tworzy fałszywą wiedzę 43 Jak sprawić, by mózg cię okłamywał 46 Sprawdzanie realności naszych doświadczeń 48 Skąd wiemy, co jest realne? 49 2. Co normalny mózg mówi nam o świecie 52 Złudzenia świadomości 52 Nasz skryty mózg 56 Nasz przekłamujący mózg 59 Nasz twórczy mózg 62 3. Co mózg mówi nam o naszych ciałach 72 Uprzywilejowany dostęp? 72 Gdzie leży granica? 72 Nie wiemy, co robimy 74 Kto sprawuje kontrolę? 76 Mój mózg może doskonale działać beze mnie 78 Fantomy w mózgu 80 Ze mną wszystko w porządku 84 Kto to robi? 85 Gdzie jest „ty”? 87 Część II. Jak mózg to robi 4. Przewidywanie przyszłości 95 Wzorce nagrody i kary 95 Jak mózg zakorzenia nas w świecie, a potem nas w nim ukrywa 110 Poczucie kontroli 114 Kiedy system zawodzi 117 Niewidzialny protagonista w centrum świata 119 5. Nasza percepcja świata to fantazja, która pokrywa się z rzeczywistością 121 Dzięki pracy mózgu percepcja świata fizycznego jest łatwa 121 Rewolucja informacyjna 122 Co naprawdę umieją inteligentne maszyny? 126 Problem z teorią informacji 127 Pastor Thomas Bayes 129 Idealny obserwator bayesowski 133 Jak mózg bayesowski może tworzyć modele świata 134 Czy w pokoju jest nosorożec? 135 Skąd pochodzi wiedza wstępna? 137 Jak działanie mówi nam coś o świecie 139 Treścią percepcji nie jest świat, lecz stworzony przez mózg model świata 141 Kolor jest w mózgu, nie w świecie 143 Percepcja to fantazja, która pokrywa się z rzeczywistością 144 Nie jesteśmy niewolnikami naszych zmysłów 144 Skąd zatem wiemy, co jest rzeczywiste? 145 Wyobraźnia jest okropnie nudna 146 6. Jak mózgi modelują umysły 148 Ruch biologiczny: jak poruszają się istoty żywe 149 Jak ruch może zdradzać zamiary 150 Naśladowanie 153 Naśladowanie: spostrzeganie celów innych ludzi 154 Ludzie i roboty 156 Empatia 158 Poczucie bycia sprawcą 160 Problem z uprzywilejowanym dostępem 164 Iluzje bycia sprawcą 165 Halucynacje na temat innych sprawców 166 Część III. Kultura i mózg 7 Wspólnota umysłów – jak mózg tworzy kulturę Problem przekładu 171 Znaczenia i cele 173 Problem odwrotny 174 Wiedza a priori a uprzedzenia 175 Co on zrobi za chwilę? 176 Inni ludzie są zaraźliwi 177 Komunikacja to coś więcej niż mówienie 178 Nauczanie to nie tylko pokazywanie wzoru do naśladowania 179 Domykanie pętli 181 Trzonki do wideł: Dwóch Ronniech domyka pętlę (w końcu) 182 Pełne domknięcie pętli 183 Wiedzą można się dzielić 183 Wiedza to władza 185 Prawda 187 Epilog. Ja i mój mózg 192 Chris Frith i ja 192 Poszukiwanie woli w mózgu 193 Gdzie jest góra w kontroli odgórnej? 194 Homunkulus 196 To nie jest książka o świadomości 197 Dlaczego ludzie są tacy mili (jeżeli traktuje się ich sprawiedliwie)? 197 Nawet złudzenie ma swoją funkcję 199 Świadectwa 202 Źródła ilustracji i cytatów 225 Indeks haseł 232 Indeks nazwisk 239