Odpowiedzialność dyscyplinarna nauczycieli akademickich

Od każdego człowieka oczekuje się postępowania zgodnego z prawem i etyką. Szczególne i dodatkowe wymagania dotyczące przestrzegania prawa oraz kierowania się etyką są stawiane przed pracownikami i nieraz surowo od nich egzekwowane zwłaszcza w szeroko rozumianym sektorze publicznym (w urzędach państwowych i samorządowych, jak również w zawodach tak zwanego zaufania publicznego, takich jak na przykład lekarze, adwokaci, notariusze). Tym bardziej nauczyciele jako osoby mające wpływ na kształtowanie charakterów oraz postaw życiowych młodych obywateli w państwie – a nauczyciele akademiccy jako wychowawcy przyszłych elit – powinni cechować się nie tylko gruntownym wykształceniem, wiedzą specjalistyczną oraz umiejętnością prowadzenia badań naukowych i zdolnościami dydaktycznymi, lecz także wysoką etyką. Prezentowana publikacja jest pierwszym monograficznym opracowaniem tej jakże ważnej problematyki skierowanym przede wszystkim do praktyków stosujących przepisy dotyczące odpowiedzialności dyscyplinarnej nauczycieli akademickich. Autor ma nadzieję, że książka będzie przydatna wielu osobom przy stosowaniu przepisów ustawy o szkolnictwie wyższym oraz rozporządzenia wykonawczego do tej ustawy w przedmiotowym zakresie, bowiem postępowania dyscyplinarne w sprawach nauczycieli akademickich prowadzone są często nie tylko nie przez procesualistów karnych, ale nawet przez osoby, które w ogóle nie posiadają wykształcenia prawniczego. Głównym założeniem tej monografii było więc przedstawienie odpowiedzialności dyscyplinarnej nauczycieli akademickich w sposób naukowy, a zarazem jak najbardziej praktyczny. Autor publikacji naukowo, badawczo, dydaktycznie oraz praktycznie zajmuje się prawem i procesem karnym już od blisko trzydziestu lat. Odbył aplikację sądową w systemie trzyletnim zakończoną zdanym egzaminem sędziowskim w roku 2005. Jest adwokatem, autorem opinii prawnych w różnych procedurach dyscyplinarnych różnych zawodów zaufania publicznego oraz biegłym ad hoc w zakresie prawa obcego powoływanym przez sądy powszechne oraz Ministerstwo Sprawiedliwości. Przez trzy kolejne kadencje, w latach 2012-2024, pełnił zaszczytną funkcję rzecznika dyscyplinarnego do spraw nauczycieli akademickich Uniwersytetu Łódzkiego.

Spis treści

Wykaz skrótów 7 Wstęp 9 Rozdział 1 Podstawy odpowiedzialności oraz kary dyscyplinarne 13 1.1. Podstawy odpowiedzialności dyscyplinarnej nauczycieli akademickich 16 1.2. Kary dyscyplinarne 21 Rozdział 2 Zasada tzw. odpowiedniego stosowania przepisów kodeksu postępowania karnego 35 2.1. Odpowiednie stosowanie przepisów kodeksu postępowania karnego jako zasada w ustawach i procedurach dyscyplinarnych 38 2.2. Naczelne zasady procesu karnego odpowiednio stosowane w postępowaniu dyscyplinarnym w sprawach nauczycieli akademickich 44 Rozdział 3 Organy oraz strony postępowania dyscyplinarnego 59 3.1. Organy postępowania dyscyplinarnego 59 3.2. Strony postępowania dyscyplinarnego 69 Rozdział 4 Przebieg postępowania 75 4.1. Mediacja w sprawie dotyczącej nauczyciela akademickiego 76 4.2. Wszczęcie postępowania w sprawie dyscyplinarnej 82 4.3. Postępowanie wyjaśniające w sprawie dyscyplinarnej 90 4.4. Postępowanie dyscyplinarne pierwszoinstancyjne 122 4.5. Postępowanie dyscyplinarne odwoławcze 149 Rozdział 5 Postępowanie wykonawcze oraz wznowienie postępowania dyscyplinarnego 159 5.1. Postępowanie wykonawcze w sprawie dyscyplinarnej 159 5.2. Wznowienie postępowania dyscyplinarnego 163 Bibliografia 175 Aneks 183 Dział VII, rozdział 1 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Odpowiedzialność dyscyplinarna. Odpowiedzialność dyscyplinarna nauczycieli akademickich) 183 Rozporządzenie Ministra Edukacji i Nauki z dnia 8 czerwca 2022 r. w sprawie szczegółowego trybu prowadzenia mediacji, postępowania wyjaśniającego i postępowania dyscyplinarnego w sprawach odpowiedzialności dyscyplinarnej nauczycieli akademickich, a także sposobu wykonywania kar dyscyplinarnych i ich zatarcia 199