Odpowiedzialność za szkodę na ziemi wyrządzoną ruchem statku powietrznego

W książce omówiono kwestię odpowiedzialności za szkody spowodowane na ziemi przez statki powietrzne, szczegółowo analizując prawo międzynarodowe oraz rozwiązania przyjęte przez poszczególne kraje, w tym przez rząd USA po atakach terrorystycznych z 11 września 2001 r., dotyczące kompensacji szkód, zarówno w postaci śmierci i uszkodzenia ciała oraz rozstroju zdrowia, jak i szkód w mieniu. Zrozumienie, jak system rekompensat funkcjonował w następstwie wydarzeń z 11 września 2001 r., powinno pomoc politykom i zainteresowanym stronom w opracowaniu podstawowych założeń odszkodowawczych w razie przyszłych aktów terroryzmu na taką skalę oraz w zidentyfikowaniu problemów, które należy uwzględnić, przygotowując się na możliwość takiego zdarzenia. Adresaci: Książka jest przeznaczona dla właścicieli firm ubezpieczeniowych, brokerów i agentów ubezpieczeniowych, właścicieli i pracowników linii lotniczych, prezesów portów lotniczych i aeroklubów; zainteresuje również pracowników Polskiej Agencji Żeglugi Powietrznej, pracowników Urzędu Lotnictwa Cywilnego i Departamentu Lotniczego Ministerstwa ds. Transportu.

Spis treści

Wykaz skrótów | str. 11 Wstęp | str. 15 Część I Odpowiedzialność osoby eksploatującej statek powietrzny z tytułu tzw. ryzyka ogólnego Rozdział 1 Odpowiedzialność osoby eksploatującej statek powietrzny z tytułu tzw. ryzyka ogólnego w prawie międzynarodowym | str. 25 1.1. Historia tworzenia systemu rzymskiego | str. 25 1.2. System rzymski - ogólna charakterystyka | str. 28 1.2.1. Konwencja rzymska z 1933 r. | str. 28 1.2.2. Protokół brukselski z 1938 r. | str. 38 1.2.3. Konwencja rzymska z 1952 r. | str. 39 1.2.3.1. Zakres przedmiotowy zastosowania konwencji | str. 41 1.2.3.2. Zakres podmiotowy zastosowania konwencji | str. 47 1.2.3.3. Problematyka odpowiedzialności cywilnej | str. 55 1.2.3.4. Ubezpieczenie odpowiedzialności cywilnej | str. 68 1.2.4. Jurysdykcja | str. 70 1.2.4.1. Forum rei i forum delicti | str. 70 1.2.4.2. Forum delicti jako jedyne forum | str. 70 1.2.4.2.1. Forum actoris? | str. 74 1.2.4.3. Przedawnienie roszczeń | str. 76 1.2.5. Protokół montrealski z 1978 r. | str. 76 1.3. Próba oceny systemu rzymskiego | str. 81 1.4. Propozycja ILA | str. 86 1.5. Próby modernizacji systemu rzymskiego (2001-2008) | str. 87 1.6. Konwencja o kompensacji szkód wyrządzonych osobom trzecim przez statki powietrzne z 2009 r. - ogólna charakterystyka | str. 92 1.6.1. Zakres zastosowania | str. 92 1.6.2. Odpowiedzialność eksploatującego statek powietrzny | str. 97 1.6.2.1. Podmiot odpowiedzialny | str. 97 1.6.2.2. Zasada odpowiedzialności | str. 99 1.6.2.3. Przesłanki odpowiedzialności | str. 102 1.6.2.4. Pierwszeństwo w wypłacie odszkodowań | str. 109 1.6.2.5. Odpowiedzialność kilku podmiotów | str. 110 1.6.2.6. Przesłanki zwalniające z odpowiedzialności | str. 110 1.6.2.7. Wypłata zaliczek | str. 110 1.6.3. Ubezpieczenie odpowiedzialności cywilnej | str. 111 1.6.4. Pozostałe postanowienia konwencji | str. 112 Rozdział 2 Odpowiedzialność osoby eksploatującej statek powietrzny z tytułu tzw. ryzyka ogólnego w systemach prawnych niektórych państw | str. 114 2.1. Odpowiedzialność osoby eksploatującej statek powietrzny w prawie polskim | str. 114 2.1.1. Wprowadzenie | str. 114 2.2. Odpowiedzialność osoby eksploatującej statek powietrzny w rozporządzeniu Prezydenta Rzeczpospolitej Polskiej o prawie lotniczem z 1928 r. | str. 115 2.3. Odpowiedzialność osoby eksploatującej statek powietrzny w ustawie - Prawo lotnicze z 1962 r. | str. 120 2.4. Odpowiedzialność osoby eksploatującej statek powietrzny w ustawie - Prawo lotnicze z 2002 r. | str. 122 2.4.1. Wprowadzenie | str. 122 2.4.2. Zakres przedmiotowy ustawy | str. 124 2.4.3. Zakres podmiotowy ustawy | str. 125 2.4.4. Zasada odpowiedzialności | str. 129 2.4.5. Przesłanki odpowiedzialności | str. 131 2.4.6. Okoliczności egzoneracyjne | str. 135 2.4.7. Odpowiedzialność na zasadzie winy (zderzenie statków powietrznych oraz przewóz z grzeczności) | str. 136 2.4.8. Relacja między regulacjami kodeksu cywilnego a ustawy z 2002 r. | str. 137 2.5. Ubezpieczenie odpowiedzialności cywilnej | str. 143 2.6. Odpowiedzialność osoby eksploatującej statek powietrzny za szkody wyrządzone osobom trzecim wskutek ruchu statku powietrznego na przykładzie poszczególnych państw | str. 145 Podsumowanie części I | str. 155 Część II Odpowiedzialność za szkodę wyrządzoną osobom trzecim tzw. aktami bezprawnej ingerencji Rozdział 1 Odpowiedzialność za szkodę wyrządzoną osobom trzecim tzw. aktami bezprawnej ingerencji w prawie międzynarodowym | str. 161 1.1. Akty bezprawnej ingerencji | str. 161 1.2. Zagadnienie terroryzmu | str. 164 1.3. Wyrównanie szkód wyrządzonych osobom trzecim wskutek aktów bezprawnej ingerencji w prawie międzynarodowym - konwencja montrealska z 2009 r. | str. 170 1.3.1. Przyczyny i proces tworzenia konwencji montrealskiej z 2009 r. | str. 170 1.4. Konwencja montrealska unlawful interference z 2009 r. - ogólna charakterystyka | str. 174 1.4.1. Zakres zastosowania | str. 174 1.4.2. Trzystopniowy system kompensacji szkód | str. 176 1.4.2.1. Odpowiedzialność eksploatującego statek powietrzny (pierwszy pułap) | str. 176 1.4.2.2. Międzynarodowy Fundusz Kompensacyjny Lotnictwa Cywilnego (drugi pułap) | str. 178 1.4.2.3. Wilful misconduct eksploatującego statek powietrzny (trzeci pułap) | str. 190 1.4.2.4. Zasada solidarności państw (solidarity of the states) | str. 196 1.4.3. Przesłanki zwalniające z odpowiedzialności | str. 198 1.4.4. Pierwszeństwo w wypłacie odszkodowań | str. 198 1.4.5. Roszczenia regresowe | str. 199 1.4.6. Pozostałe postanowienia | str. 200 1.4.7. Próba oceny przepisów konwencji montrealskiej unlawful interference. Propozycje rozwiązań | str. 202 1.5. Odpowiedzialność państwa: problem bez rozwiązania? | str. 210 1.6. Alternatywne propozycje rozwiązań na szczeblu międzynarodowym | str. 216 1.6.1. Propozycja Ince & Co | str. 216 1.6.2. Propozycja zmodyfikowania reżimu odpowiedzialności za szkody jądrowe | str. 217 1.6.3. Propozycja zmodyfikowania reżimu odpowiedzialności za szkody spowodowane zanieczyszczeniem morza olejami | str. 221 1.6.4. Ochrona praw poszkodowanych na podstawie Europejskiej Konwencji Praw Człowieka | str. 225 Rozdział 2 Odpowiedzialność za szkodę wyrządzoną osobom trzecim tzw. aktami bezprawnej ingerencji w systemach prawnych niektórych państw | str. 227 2.1. Wyrównanie szkód spowodowanych przez akty terroryzmu - rozwiązania przyjęte przez poszczególne państwa | str. 227 2.1.1. Wprowadzenie | str. 227 2.1.2. Rozwiązania legislacyjne w zakresie kompensacji szkód | str. 232 2.1.3. Specjalne regulacje w prawie lotniczym | str. 242 2.1.4. Specjalne systemy kompensacji dla ofiar przestępstw | str. 248 2.1.5. Specjalne programy ubezpieczeń na wypadek terroryzmu | str. 258 2.2. Odpowiedzialność za szkody spowodowane wskutek aktów bezprawnej ingerencji w prawie polskim | str. 274 2.3. W poszukiwaniu nowych rozwiązań | str. 282 Rozdział 3 Odpowiedzialność za szkodę wyrządzoną osobom trzecim atakami terrorystycznymi z 11 września 2001 r. | str. 285 3.1. Wprowadzenie | str. 285 3.2. Następstwa zamachu z 11 września 2001 r. | str. 288 3.2.1. Następstwa gospodarcze | str. 288 3.2.2. Następstwa dla podmiotów związanych z lotnictwem | str. 289 3.2.3. Następstwa dla przewoźników lotniczych | str. 289 3.2.4. Następstwa w ubezpieczeniach lotniczych | str. 292 3.2.5. Następstwa w polityce międzynarodowej | str. 295 3.2.6. Zmiany w prawie | str. 296 3.3. Kompensacja szkód powstałych na skutek ataku terrorystycznego z 11 września 2001 r. | str. 298 3.3.1. Kompensacja szkód przez Victims Compensation Fund | str. 298 3.3.1.1. Air Transport Safety and System Stabilization Act (ATSSSA) | str. 298 3.3.1.2. September 11th Victim Compensation Fund | str. 300 3.3.1.3. Zadroga Act z 2010 r. | str. 315 3.3.2. Odpowiedzialność osoby eksploatującej statek powietrzny za szkody wyrządzone osobom trzecim wskutek ruchu statku powietrznego w prawie amerykańskim | str. 320 3.3.2.4. Zasady ogólne | str. 320 3.3.2.5. Sądowe dochodzenie roszczeń wynikających z ataków z 11 września 2001 r. | str. 330 3.4. Fundusz czy sąd? Wnioski | str. 346 Podsumowanie części II | str. 350 Zakończenie | str. 357 Bibliografia | str. 361