Opłaty i wybrane roszczenia dotyczące nieruchomości

Opłaty i wybrane roszczenia dotyczące nieruchomości to publikacja, która w sposób kompleksowy i przejrzysty analizuje kwestie związane z poszczególnymi opłatami w ujęciu systematycznym poprzez wskazanie elementów konstrukcyjnych opłat. Opłaty administracyjne oraz roszczenia związane z nieruchomościami odgrywają istotną rolę w procesie inwestycyjnym i są związane z obrotem nieruchomościami. Wysokość poszczególnych danin publicznych bezpośrednio wpływa na rentowność planowanych inwestycji. Autorzy koncentrują się na skutkach ekonomicznych związanych z: wejściem w życie ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, podziałem działki, a także wybudowaniem urządzeń infrastruktury technicznej. Książka łączy zagadnienia ogólne ze studium przypadku, czyli sytuacjami, które nie są zjawiskiem powszechnym jednak mogą potencjalnie wystąpić. Omawia również zagadnienia opłat publicznych i roszczeń dotyczących nieruchomości w kontekście bogatego dorobku orzecznictwa (przywołano około 600 orzeczeń sądów administracyjnych i sądów powszechnych). W opracowaniu znajdziesz m.in.: zagadnienia dotyczące opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości w wyniku wejścia w życie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i instytucji tzw. renty planistycznej, roszczenia przysługujące właścicielowi bądź użytkownikowi wieczystemu z tego tytułu w sytuacji spadku wartości nieruchomości, opłaty wynikające z ustawy o gospodarce nieruchomościami, analizę operatu szacunkowego wartości nieruchomości, który stanowi podstawowy dowód w postępowaniach dotyczących nieruchomości, roszczenia w przypadku decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, zaskarżalność uchwał w sprawie scalenia i podziału nieruchomości, zagadnienia dotyczące opłaty adiacenckiej oraz opłaty z tytułu użytkowania wieczystego. Adresaci: Książka jest przeznaczona dla adwokatów, radców prawnych, sędziów oraz pracowników administracji samorządowej. Będzie cennym źródłem wiedzy dla przedstawicieli nauki oraz osób zainteresowanych tą tematyką.

Spis treści

Wykaz skrótów | str. 13 Wstęp | str. 17 Rozdział I Opłata z tytułu wzrostu wartości nieruchomości w związku z uchwaleniem planu miejscowego albo jego zmianą (renta planistyczna) | str. 19 1. Wprowadzenie | str. 19 1.1. Uwagi terminologiczne | str. 19 1.2. Charakter prawny decyzji określającej opłatę planistyczną | str. 21 1.3. Zastosowanie ustawy o finansach publicznych | str. 25 2. Przesłanki poboru opłaty planistycznej | str. 26 2.1. Uchwalenie lub zmiana miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego | str. 26 2.1.1. Uchwalenie a wejście w życie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego | str. 28 2.1.2. Wejście w życie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego | str. 29 2.1.3. Zmiana miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego a opłata planistyczna | str. 30 2.1.4. Czas obowiązywania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego | str. 31 2.1.5. Zmiana granic gminy a możliwość poboru opłaty planistycznej | str. 33 2.1.6. Objęcie planem miejscowym części nieruchomości | str. 34 2.1.7. Studium a opłata planistyczna | str. 36 2.1.8. Decyzje lokalizacyjne a opłata planistyczna | str. 36 2.1.9. Stawka opłaty planistycznej | str. 42 2.1.10. Zróżnicowanie wysokości stawek | str. 44 2.2. Skutki ekonomiczne uchwalenia lub zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego | str. 44 2.2.1. Spadek wartości nieruchomości | str. 46 2.2.2. Czynniki niemające wpływu na wzrost wartości nieruchomości | str. 47 2.2.3. Wzrost wartości nieruchomości | str. 49 2.2.4. Okoliczności niewpływające na wzrost wartości nieruchomości | str. 49 2.2.5. Związek przyczynowy pomiędzy miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego a wzrostem wartości nieruchomości | str. 51 2.2.6. Faktyczny (potencjalny) sposób wykorzystania nieruchomości | str. 52 2.2.7. Znaczenie studium dla ustalenia wartości nieruchomości | str. 63 2.3. Zbycie nieruchomości | str. 65 2.3.1. Autonomiczność pojęcia | str. 65 2.3.2. Nowelizacja u.p.z.p. z 28.11.2003 r. | str. 69 2.3.3. Zbycie nieruchomości | str. 70 2.3.4. Czasowe aspekty zbycia nieruchomości | str. 74 2.3.5. Przeniesienie przez rolnika własności nieruchomości wchodzących w skład gospodarstwa rolnego na następcę | str. 76 2.3.6. Zbycie części nieruchomości lub udziału w prawie do nieruchomości | str. 78 2.3.7. Sprzedaż | str. 80 2.3.8. Zamiana | str. 81 2.3.9. Aport | str. 83 2.3.10. Przewłaszczenie na zabezpieczenie | str. 88 2.3.11. Darowizna | str. 89 2.3.12. Nabycie fiducjarne | str. 91 2.3.13. Przekazanie nieruchomości | str. 94 2.3.14. Zbycie przedsiębiorstwa | str. 95 2.3.15. Zniesienie współwłasności ułamkowej | str. 97 2.3.16. Datio in solutum | str. 98 2.3.17. Dożywocie | str. 100 2.3.18. Przeniesienie prawa użytkowania wieczystego | str. 101 3. Podmiot zobowiązany do ponoszenia opłaty planistycznej | str. 101 3.1. Właściciel | str. 101 3.2. Użytkownik wieczysty | str. 102 3.3. Współwłasność | str. 103 3.4. Jednostka samorządu terytorialnego i Skarb Państwa jako podmioty zobowiązane do zapłaty renty planistycznej | str. 108 3.5. Przedstawiciel lub organ osoby prawnej jako podmiot zobowiązany | str. 109 3.6. Następstwo prawne | str. 110 3.7. Śmierć właściciela (użytkownika wieczystego) | str. 111 4. Procedura wymiaru opłaty planistycznej | str. 112 4.1. Konsekwencje procesowe stosowania Kodeksu postępowania administracyjnego | str. 114 4.2. Termin wszczęcia postępowania przez organ administracji | str. 115 4.3. Ustalenie wzrostu wartości nieruchomości | str. 120 4.3.1. Charakter prawny operatu szacunkowego | str. 122 4.3.2. Zasady oszacowywania wartości nieruchomości | str. 125 4.3.3. Operat szacunkowy - wymogi formalne | str. 127 4.3.4. Moment sporządzenia operatu | str. 131 4.3.5. Aktualność operatu szacunkowego | str. 134 4.3.6. Aktualizacja operatu szacunkowego | str. 140 4.3.7. Nieruchomości podobne | str. 142 4.3.8. Ustalenie stanu nieruchomości i cen stanowiących podstawę wyceny | str. 145 4.3.9. Ocena operatu oraz jego kwestionowanie przez stronę | str. 152 4.3.10. Ocena operatu przez organizację rzeczoznawców | str. 156 4.4. Kwestionowanie wysokości stawki w postępowaniu o określenie opłaty | str. 158 4.5. Treść decyzji wymierzającej opłatę planistyczną | str. 159 4.6. Decyzja projektująca | str. 162 Rozdział II Opłata adiacencka | str. 169 1. Pojęcie opłaty adiacenckiej | str. 169 2. Charakter prawny opłaty adiacenckiej | str. 170 3. Trzy opłaty adiacenckie, czy jedna opłata adiacencka | str. 172 4. Stosowanie Ordynacji podatkowej | str. 174 5. Opłata adiacencka a przepisy prawa cywilnego | str. 180 6. Prawo czy obowiązek nałożenia opłaty adiacenckiej | str. 182 7. Porozumienie między właścicielem a gminą w sprawie opłaty | str. 190 8. Podmiot opłaty | str. 191 8.1. Wprowadzenie | str. 191 8.2. Współwłasność w częściach ułamkowych| str. 193 8.3. Współwłaściciele łączni jako podmioty opłaty| str. 197 8.4. Zmiana właściciela (użytkownika wieczystego) a podmiot opłaty | str. 198 8.5. Śmierć właściciela (użytkownika wieczystego) nieruchomości | str. 206 9. Przedmiot opłaty adiacenckiej z tytułu podziału nieruchomości | str. 208 9.1. Brak świadczenia wzajemnego gminy | str. 208 9.2. Pojęcie podziału nieruchomości | str. 209 9.3. Podział nieruchomości dokonywany niezależnie od ustaleń planu miejscowego | str. 213 10. Przedmiot opłaty adiacenckiej w związku z budową urządzeń infrastruktury technicznej | str. 214 10.1. Budowa drogi | str. 216 10.2. Wybudowanie urządzeń kanalizacyjnych i wodociągowych | str. 219 11. Termin ustalenia opłaty adiacenckiej | str. 221 11.1. Opłata adiacencka z tytułu wzrostu wartości nieruchomości na skutek podziału | str. 221 11.2. Opłata adiacencka z tytułu wzrostu wartości nieruchomości na skutek wybudowania urządzeń infrastruktury technicznej | str. 224 11.3. Wydanie decyzji a jej doręczenie | str. 226 11.4. Termin wydania decyzji po jej uchyleniu | str. 227 11.5. Stan prawny po 23.08.2017 r. w stosunku do opłaty z tytułu wybudowania urządzeń infrastruktury technicznej | str. 228 12. Uchwała w sprawie stawki procentowej opłaty adiacenckiej | str. 229 12.1. Wysokość stawki procentowej opłaty adiacenckiej | str. 230 12.2. Obowiązywanie uchwały w dniu stworzenia warunków do podłączenia lub dokonania podziału | str. 232 12.3. Zróżnicowanie wysokości stawki | str. 234 12.4. Możliwość uchwalenia stawki procentowej opłaty adiacenckiej w wysokości 0% | str. 237 13. Opłata adiacencka z tytułu wzrostu wartości nieruchomości na skutek scalenia i podziału | str. 238 13.1. Istota scalenia i podziału nieruchomości | str. 238 13.2. Zaskarżalność uchwał w sprawie scalenia i podziału nieruchomości | str. 241 13.3. Konsekwencje ekonomiczne podziału i scalenia | str. 243 13.4. Wysokość opłaty adiacenckiej z tytułu podziału i scalenia | str. 243 13.5. Tryb ustalenia opłaty adiacenckiej z tytułu podziału i scalenia | str. 245 13.6. Podmiot zobowiązany do uiszczenia opłaty adiacenckiej z tytułu podziału i scalenia | str. 245 13.7. Określenie wartości nieruchomości | str. 248 13.8. Termin uiszczenia opłaty adiacenckiej z tytułu scalenia i podziału | str. 248 13.9. Rozliczenie opłaty z tytułu scalenia i podziału | str. 250 Rozdział III Opłaty z tytułu użytkowania wieczystego | str. 251 1. Charakter prawny opłaty | str. 251 2. Podmiot zobowiązany | str. 257 3. Wysokość opłaty (bonifikaty) | str. 263 3.1. Wartość nieruchomości | str. 263 3.2. Wysokość stawki procentowej opłaty z tytułu użytkowania wieczystego | str. 265 3.3. Wysokość stawki pierwszej opłaty z tytułu użytkowania wieczystego | str. 266 3.4. Wysokość stawek procentowych opłat rocznych z tytułu użytkowania wieczystego | str. 267 3.4.1. Nieruchomości gruntowe oddane na cele obronności i bezpieczeństwa państwa, w tym ochrony przeciwpożarowej | str. 267 3.4.2. Nieruchomości gruntowe pod budowę obiektów sakralnych wraz z budynkami towarzyszącymi, plebanii w parafiach diecezjalnych i zakonnych, archiwów i muzeów diecezjalnych, seminariów duchownych, domów zakonnych oraz siedzib naczelnych władz kościołów i związków wyznaniowych | str. 271 3.4.3. Nieruchomości gruntowe na działalność charytatywną oraz na niezarobkową działalność: opiekuńczą, kulturalną, leczniczą, oświatową, wychowawczą, naukową lub badawczo-rozwojową | str. 272 3.4.4. Nieruchomości gruntowe oddane na cele rolne | str. 273 3.4.5. Nieruchomości gruntowe oddane na cele mieszkaniowe, na realizację urządzeń infrastruktury technicznej i innych celów publicznych oraz działalność sportową - 1% ceny | str. 273 3.4.6. Nieruchomości gruntowe na działalność turystyczną - 2% ceny | str. 275 3.4.7. Pozostałe nieruchomości gruntowe - 3% ceny | str. 275 3.5. Bonifikaty | str. 276 4. Zmiana wysokości opłaty (wartość, stawka, procedura) | str. 279 4.1. Zmiana stawki procentowej opłaty | str. 280 4.2. Zmiana stawki w trybie przepisów przejściowych (art. 221 u.g.n.) | str. 284 4.3. Zmiana wartości nieruchomości | str. 286 4.3.1. Zaliczenie nakładów | str. 286 5. Procedura aktualizacji (zmiany) opłaty | str. 289 5.1. Charakter postępowania aktualizującego opłatę roczną | str. 289 5.2. Procedura przed organami administracji | str. 291 5.2.1. Podmiot uprawniony do wszczęcia postępowania aktualizacyjnego | str. 291 5.2.2. Częstotliwość wypowiedzenia | str. 292 5.2.3. Forma wypowiedzenia | str. 293 5.2.4. Aktualizacja opłaty przez użytkownika wieczystego | str. 294 5.2.5. Zakwestionowanie zasadności wypowiedzenia | str. 295 5.3. Zakończenie sprawy przed samorządowym kolegium odwoławczym | str. 297 5.3.1. Ugoda | str. 297 5.3.2. Rozstrzygnięcia w sytuacji braku zawarcia ugody | str. 297 5.3.3. Odpowiednie stosowanie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego | str. 298 5.4. Skarga na bezczynność lub przewlekłość postępowania | str. 299 5.5. Stosowanie trybów nadzwyczajnych postępowania administracyjnego | str. 300 5.6. Zaskarżenie orzeczenia samorządowego kolegium odwoławczego - sprzeciw | str. 302 5.7. Procedura przed sądem | str. 302 Rozdział IV Roszczenia związane z wejściem w życie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego | str. 311 1. Wprowadzenie | str. 311 2. Konsekwencje ekonomiczne wejścia w życie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego | str. 313 3. Roszczenia | str. 321 3.1. Odszkodowanie | str. 322 3.2. Wykup nieruchomości | str. 323 3.3. Odszkodowanie uzupełniające | str. 326 3.4. Wysokość odszkodowania | str. 327 4. Podmioty uprawnione | str. 328 5. Termin dochodzenia roszczenia | str. 330 6. Procedura dochodzenia roszczeń | str. 336 7. Realizacja roszczeń właściciela (użytkownika wieczystego) | str. 338 8. Roszczenia w przypadku decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu | str. 339 Wykaz orzecznictwa | str. 343 Literatura | str. 359