Oralność i piśmienność

Dzieło Onga jest jednym z kamieni węgielnych w zakresie problematyki oralności i piśmienności, ujętej w wymiarze antropologicznym i teoretycznoliterackim. Przedstawia podstawową charakterystykę literackiej oralności, rozpatruje znaczenie pisma dla przekształceń świadomości, rolę druku, zmianę kulturowej orientacji ze słyszenia na widzenie. Uwzględnia problematykę narracji, budowy fabuły i postaci w literaturze ustnej i pisanej. Odnosi się do głównych kierunków metodologicznych w literaturoznawstwie dwudziestowiecznym, od strukturalizmu i amerykańskiej Nowej Krytyki, poprzez teorię aktów mowy i jej teoretycznoliterackie konsekwencje po dekonstrukcjonizm. Słowem - prezentuje komplet zagadnień z dziedziny oralności i piśmienności, ta jak zostały one ujęte u początków badań nad tą problematyką. (Z recenzji Małgorzaty Czermińskiej) Praca nad nową edycją tekstu naukowego może stanowić źródło satysfakcji. Radość sprawia konstatacja, że potrzeba wznowienia książki wynikła stąd, że wydanie wcześniejsze zostało zaczytane, zniknęło z obiegu, a więc obudziło zainteresowanie; w tym przypadku na pewno ponad oczekiwania sceptyków. Zarazem to szczęsna okazja, by poprawić wyłowione błędy, których, jak mówią, ustrzec się niepodobna w żadnym ludzkim wytworze. (Józefa Japola, Nowe wydanie – uwagi tłumacza ********* Orality and Literacy. The Technologizing of the Word Translated A key publication concerning the theory of orality and literacy, one of the most important conceptions to emerge in cultural studies in the second half of the 20th century. It presents the fundamental characteristics of literary orality in its anthropological and theoretical sense. It discusses the importance of writing for changes in thought, the role of print and the transition from the world of sound to the world of sight. It considers the issue of narrative, the plot structure and the characters in oral and written literature. It refers to the main methodological trends in 20th century literary studies, from structuralism and New Criticism, through speech act theory and its literary consequences to deconstruction. ********* Walter Jackson Ong (1912-2003) – amerykański jezuita, profesor Saint Louis University, przywiązany do duchowości swego zakonu i katolicyzmu (Hopkins, the Self, and God, 1986), a równocześnie pasjonat wielu dziedzin wiedzy i niezwykły erudyta, wydawca ("Knowledge and the Future of Man", 1968; "Fighting for Life", 1981). Jego publikacje książkowe i liczne artykuły są wpisywane w nurt ramistyczny ("Ramus, Method, and the Decay of Dialogue", 1958), religijny ("Frontiers in American Catholicism", 1957; "The Presence of the Word", 1967), kulturoznawczy ("In the Human Grain", 1967; "Rhetoric, Romance, and Technology", 1971) i komunikacyjny ("Interfaces of the Word", 1977). Ale Ong nie daje się kwalifikować, o czym świadczą tomy "Faith and Contexts" (1992-1999), "An Ong Reader" (2002). Chociaż mocno zapracowany, bywał turystą górskim, wędkarzem, niekiedy organistą i... ogrodnikiem odpowiedzialnym (z własnej woli) za los wszystkich przepięknych roślin zgromadzonych na rozległym patio na XIII piętrze klasztoru jezuitów w Saint Louis w stanie Missouri.

Spis treści

Nowe wydanie – uwagi tłumacza 9 Od tłumacza 17 Podziękowania 27 Wprowadzenie 29 1. Oralność języka 33 Myślenie człowieka piśmiennego a przeszłość oralna 33 Powiedzieliście „literatura oralna”? 41 2. Odkrycie pierwotnych kultur oralnych 49 Początki poznawania tradycji oralnej 49 Kwestia homerycka 50 Odkrycie Milmana Parry’ego 53 Kontynuacja badań 62 3. Nieco o psychodynamice oralności 69 Siła i działanie słowa dźwiękowego 69 Wiem to, co mogę przywołać: mnemonika i formuły 72 Kolejne cechy charakteryzujące myśl i wyrażenie oralne 75 (a) Addytywność zamiast upodrzędnienia 76 (b) Nagromadzenie zamiast analizy 78 (c) Redundancja lub obfitość 79 (d) Zachowawczość czy tradycjonalizm 81 (e) Blisko ludzkiego świata 83 (f) Zabarwienie agonistyczne 85 (g) Empatia i zaangażowanie zamiast dystansu obiektywizującego 88 (h) Homeostaza 89 (i) Sytuacja zamiast abstrakcji 92 Zapamiętywanie oralne 103 Werbomotoryczny sposób bycia 117 Role noetyczne „ciężkiej” postaci heroicznej oraz dziwności 120 Wnętrze dźwięku 121 Oralność, społeczność a sacrum 125 Słowo nie jest znakiem 127 4. Pismo przekształca świadomość 131 Nowy świat dyskursu autonomicznego 131 Platon, pismo i komputery 132 Pismo jest technologią 135 Czym jest „pismo” lub „zapis”? 138 Wiele zapisów i tylko jeden alfabet 140 Narodziny piśmienności 149 Od pamięci do pisanych dokumentów 154 Nad dynamiką tekstowości 160 Dystans, precyzja, grafolekt i wielki słownik 163 Retoryka i miejsca – zależności 170 Języki wyuczone – zależności 175 Trwałość oralności 178 5. Druk, przestrzeń i zamknięcie 181 Dominacja słyszenia ustępuje dominacji widzenia 181 Przestrzeń i znaczenie 188 (a) Skorowidze 188 (b) Książki, spisy treści, nagłówki 192 (c) Powierzchnia znacząca 192 (d) Przestrzeń typografi czna 194 Skutki rozproszone 197 Druk i zamknięcie: intertekstowość 199 Posttypografia: elektronika 204 6. Pamięć oralna, przebieg opowieści, tworzenie postaci 209 Prymat przebiegu opowieści 209 Opowieść a kultury oralne 210 Pamięć oralna a linia fabuły 212 Zamknięcie fabuły: od dziennika podróży do kryminału 220 Postać „pełna”, pismo i druk 224 7. Kilka tez 231 Historia literatury 232 Nowa Krytyka i formalizm 237 Strukturalizm 242 Tekstowcy i dekonstrukcjoniści 243 Teoria aktów mowy oraz – reakcji czytelnika 249 Nauki społeczne, fi lozofi a, studia biblijne 251 Oralność, pismo a człowieczeństwo 254 „Media” a komunikowanie się ludzi 256 Ku wnętrzu: świadomość a tekst 259 Bibliografia 263 Indeks osobowo-rzeczowy 279

Warto wiedzieć o książce Oralność i piśmienność. Słowo poddane technologii

Walter Jackson Ong – pionier interdyscyplinarnych badań nad oralnością i piśmiennością

Walter Jackson Ong to postać, która zrewolucjonizowała sposób, w jaki postrzegamy oralność i piśmienność. Jego interdyscyplinarne podejście łączy w sobie elementy antropologii, psychologii oraz literaturoznawstwa, co czyni jego pracę kamieniem węgielnym badań nad tymi zagadnieniami. Ong nie tylko analizuje różnice pomiędzy kulturami oralnymi a piśmiennymi, ale również zadaje fundamentalne pytania dotyczące wpływu technologii na ludzką świadomość. Dzięki jego badaniom możemy lepiej zrozumieć, jak sposób wyrażania myśli kształtuje naszą rzeczywistość i jakie konsekwencje niesie ze sobą przejście od tradycji ustnej do piśmiennej.

Ong wnikliwie bada terminologię stosowaną w literaturoznawstwie, kwestionując utarte pojęcia oraz pokazując, jak technologia pisma wpływa na nasze postrzeganie świata. Jego prace stanowią nie tylko ważny krok w kierunku zrozumienia mechanizmów oralnych, ale także otwierają nowe horyzonty badań interdyscyplinarnych, które zyskują na znaczeniu w dzisiejszym świecie.

Technologia pisma jako siła przekształcająca ludzką świadomość

Rola pisma i druku w kształtowaniu ludzkiej świadomości to temat, który Ong zgłębia z niezwykłą pasją. W jego analizach wyraźnie widać, jak zmiana orientacji kulturowej z słuchania na widzenie wpływa na sposób, w jaki myślimy i postrzegamy otaczający nas świat. Pismo jako technologia nie tylko dokumentuje myśli, ale także je przekształca, prowadząc do głębszej refleksji i zmiany w sposobie komunikacji. Z każdym nowym wynalazkiem, od pierwszych zapisków po nowoczesny druk, nasze myślenie ewoluuje, a Ong dostrzega ten proces w kontekście szerokich przemian kulturowych.

Jego prace ukazują, że technologia pisma nie jest jedynie narzędziem, ale fundamentalnym czynnikiem kształtującym myśli i idee. To właśnie dzięki niej możemy obserwować, jak kultura się rozwija, jak różnorodne formy wyrazu wpływają na nasze zrozumienie świata i jak nasze myślenie adaptuje się do zmieniającego się kontekstu komunikacyjnego.

Od ustnej narracji do druku – ewolucja kulturowej percepcji słowa w książce Oralność i piśmienność. Słowo poddane technologii

Ewolucja od kultury oralnej do piśmiennej to fascynujący temat, który Ong przedstawia z pasją i precyzją. W jego analizach dostrzegamy, jak wynalazek druku odmienił nie tylko sposób, w jaki opowiadamy historie, ale również samą narrację i budowę fabuły. Ong bada, jak narracje ustne, pełne rytmu i powtórzeń, ustąpiły miejsca bardziej złożonym formom literackim, które kształtują nasze rozumienie literatury.

Książka Onga nie tylko opisuje te przemiany, ale także zachęca do refleksji nad tym, jak piśmienność wpływa na kulturę i sposób, w jaki postrzegamy słowo. Zmiany te są kluczowe dla zrozumienia, jak technologia druku wpłynęła na rozwój myśli ludzkiej i jak wciąż kształtuje nasze interakcje w dzisiejszym świecie.

Jak książka Oralność i piśmienność. Słowo poddane technologii wzbogaca edukację i rozumienie kultury pisma

Książka Onga to niezwykle wartościowy zasób, który wzbogaca naszą edukację oraz zrozumienie kultury pisma. Dzięki niej czytelnicy mają okazję zgłębić mechanizmy kulturowe, które rządzą naszym myśleniem i komunikacją. Ong ukazuje, jak literatura, zarówno ustna, jak i pisana, może inspirować do dalszych badań i refleksji nad rolą słowa w społeczeństwie.

Dzięki jego pracy możemy lepiej zrozumieć, jak piśmienność kształtuje społeczeństwo i jakie są jej edukacyjne korzyści. Książka staje się nie tylko źródłem wiedzy, ale również inspiracją do głębszego zastanowienia się nad tym, jak technologia wpływa na nasze życie i jak możemy wykorzystać te mechanizmy do rozwoju osobistego i kulturowego.

Terminologia i metodologia – krytyczne podejście Waltera Jacksona Onga do badania oralności

Ong nie boi się kwestionować przyjętej terminologii i metodologii badań nad oralnością. Jego krytyczne podejście do pojęcia „literatura oralna” oraz analiza używanych terminów pokazują, jak bardzo nasze postrzeganie jest determinowane przez technologię pisma. Ong zręcznie wskazuje na problemy i nieścisłości w dotychczasowych badaniach, co czyni jego prace istotnym głosem w dyskusji na temat oralności.

W swojej książce Ong nie tylko analizuje, ale również proponuje nowe kierunki badań, które mogą przyczynić się do lepszego zrozumienia kultury oralnej. Jego prace są nie tylko teoretycznym zapleczem, ale także inspiracją dla przyszłych pokoleń badaczy, którzy pragną zgłębiać tajniki oralności i piśmienności w kontekście współczesnych wyzwań.

Zachęcamy do odkrycia tej wyjątkowej książki, która łączy w sobie pasję do nauki z głęboką refleksją nad naszym kulturowym dziedzictwem. To pozycja, która z pewnością wzbogaci Twoje zrozumienie nie tylko literatury, ale także całej ludzkiej cywilizacji.