Organizacje w czasach cyberzagrożeń 6.0. Wpływ AI na bezpieczeństwo informacyjne i odporność operacyjną

Monografia rozwija nowatorskie spojrzenie na bezpieczeństwo organizacyjne, proponując podejście integrujące technologię, prawo, zarządzanie i wiedzę użytkowników. Jest to podejście, które wpisuje się w interdyscyplinarny charakter nauk o bezpieczeństwie i jednocześnie odpowiada na bieżące potrzeby sektora przemysłowego. W monografii nie tylko dokonano analizy zagrożeń i regulacji, ale przede wszystkim wskazano, jak organizacje mogą budować modele odporności adekwatne do wyzwań XXI wieku. Kolejne części monografii przybliżają, jak ewolucja przemysłu wpływa na charakter zagrożeń, w jaki sposób systemy AI generują nowe podatności, jaką rolę odgrywa świadomość społeczna oraz jak budować odporność organizacyjną w erze systemów autonomicznych. W rozdziale pierwszym czytelnik zostanie wprowadzony w zjawisko przemysłowej transformacji oraz genezę cyberzagrożeń 6.0, w rozdziale drugim przedstawiono technologiczne aspekty zagrożeń, w rozdziale trzecim skupiono się na świadomości społecznej, w rozdziale czwartym na modelach przeciwdziałania zagrożeniom, natomiast w rozdziale piątym ukazano scenariusze przyszłości i kierunki rozwoju bezpieczeństwa w przemyśle w perspektywie Industry 6.0. Taka struktura monografii umożliwia całościowe, wielowymiarowe spojrzenie na zagadnienie bezpieczeństwa w erze sztucznej inteligencji. Monografia stanowi oryginalny i samodzielny wkład w rozwój dyscypliny nauk o bezpieczeństwie, zarówno w wymiarze teoretycznym, jak i metodologicznym oraz aplikacyjnym. Jej nowatorstwo polega na całościowym i systemowym ujęciu bezpieczeństwa informacyjnego w organizacjach przemysłowych funkcjonujących w warunkach transformacji określanej mianem Przemysłu 6.0, z uwzględnieniem roli sztucznej inteligencji jako czynnika generującego jakościowo nowe kategorie zagrożeń oraz znaczenia świadomości społecznej jako kluczowej determinanty skuteczności systemów bezpieczeństwa. Wprowadzenie pojęcia „cyberzagrożenia 6.0”, połączenie perspektywy technologicznej i społecznej oraz spójne osadzenie rozważań w paradygmacie bezpieczeństwa sprawiają, że opracowanie ma charakter wartościowy i inspirujący. Jego znaczenie wykracza poza aktualny stan badań, tworząc solidne podstawy do dalszego rozwoju tej problematyki. W dotychczasowych analizach brakuje ujęć, które traktowałyby bezpieczeństwo organizacyjne jako zjawisko socjotechniczne, wynikające z interakcji pomiędzy technologią, strukturą organizacyjną i człowiekiem jako podmiotem interpretującym informacje i podejmującym decyzje. Niniejsza monografia wypełnia tę lukę, przesuwając punkt ciężkości analizy z samej infrastruktury technicznej na mechanizmy poznawcze, kulturowe i organizacyjne, które w praktyce decydują o odporności organizacji na zagrożenia generowane przez systemy sztucznej inteligencji.

Spis treści

Wstęp ROZDZIAŁ 1. Cyfrowa transformacja organizacji: od Industry 4.0 do 6.0 1.1. Ewolucja przemysłu jako fundament współczesnych systemów bezpieczeństwa w erze AI 1.2. Transformacja informacji i jej znaczenie dla bezpieczeństwa organizacyjnego w erze Przemysłu 6.0 1.3. Rola sztucznej inteligencji w procesach przemysłowych 1.4. Wpływ transformacji cyfrowej na powstawanie nowych kategorii zagrożeń 1.5. Informatyzacja procesów a złożoność systemów bezpieczeństwa 1.6. Ryzyka wynikające z integracji człowiek–AI w środowisku przemysłowym 1.7. Koncepcja cyberzagrożeń 6.0 jako nowa kategoria ryzyka operacyjnego 1.8. Znaczenie informacji jako zasobu strategicznego przemysłu Podsumowanie ROZDZIAŁ 2. Bezpieczeństwo technologiczne w organizacjach przemysłowych: nowe ryzyka generowane przez AI 2.1. Charakterystyka zagrożeń wynikających z działania algorytmów sztucznej inteligencji 2.2. Incydenty operacyjne i reputacyjne wywołane przez systemy generatywne 2.3. Ataki na modele AI: manipulacje danymi i treściami 2.4. Modele zagrożeń w erze systemów autonomicznych 2.5. Rola danych przedsiębiorstwa jako wektora nowych cyberataków 2.6. Krytyczne obszary funkcjonowania przemysłu podatne na zagrożenia AI 2.7. Znaczenie transparentności technologicznej w ograniczaniu ryzyka Podsumowanie ROZDZIAŁ 3. Świadomość społeczna pracowników i interesariuszy jako bariera bezpieczeństwa technologicznego 3.1. Społeczny wymiar bezpieczeństwa: percepcja zagrożeń technologicznych 3.2. Zaufanie wobec algorytmów w kontekście operacyjności i bezpieczeństwa 3.3. Zjawiska błędnych założeń i mitów w postrzeganiu AI 3.4. Świadomość informacyjna a podatność na dezinformację generowaną przez AI 3.5. Kompetencje cyfrowe pracowników jako element systemu ochrony Podsumowanie ROZDZIAŁ 4. Modele przeciwdziałania zagrożeniom: integracja technologii, kontroli i społecznej świadomości bezpieczeństwa 4.1. Systemowe podejście do zarządzania zagrożeniami AI 4.2. Technologiczne metody ograniczania błędów generatywnych 4.3. Mechanizmy monitoringu treści i danych w systemach AI 4.4. Human oversight jako element kontroli ryzyka 4.5. Rola organizacyjnej infrastruktury informacji w przeciwdziałaniu incydentom 4.6. Przemysłowe scenariusze reagowania na incydenty wywołane przez AI Podsumowanie ROZDZIAŁ 5. Przyszłość bezpieczeństwa w przemyśle: scenariusze świadomości społecznej i odporności technologicznej w Industry 6.0 5.1. Trendy rozwojowe AI mające wpływ na bezpieczeństwo przyszłości 5.2. Nowe modele współpracy ludzie–AI w zaawansowanych systemach przemysłowych 5.3. Scenariusze ryzyka w świecie Industry 5.0 5.4. Przyszłe kompetencje społeczne i techniczne niezbędne dla bezpieczeństwa 5.5. Organizacje odporne informacyjnie jako fundament gospodarki cyfrowej 5.6. Systemowe ujęcie świadomości społecznej jako filaru odporności przemysłowej 5.7. Wnioski strategiczne: przemysł – między autonomią technologiczną a odpowiedzialnością społeczną Podsumowanie Zakończenie Bibliografia Spis rysunków Spis tabel