Pasywne zarządzanie portfelem inwestycyjnym - indeksowe fundusze inwestycyjne i fundusze ETF. Ocena efektywności zarządzania na przykładzie akcyjnych funduszy ETF rynków wschodzących

Niniejsza monografia jest pierwszym w Polsce całościowym opracowaniem poświęconym problematyce pasywnego zarządzania portfelem inwestycyjnym, rozumianego jako taki sposób konstruowania portfela, który ma na celu jak najdokładniejsze odwzorowywanie stóp zwrotu określonego indeksu rynku finansowego. Pasywne zarządzanie jest realizowane przede wszystkim przez indeksowe fundusze inwestycyjne (index funds) oraz fundusze typu ETF (exchange-traded funds). Autor prezentuje dotychczasowy dorobek z zakresu teorii inwestycji finansowych, odnoszący się do zagadnień będących jej przedmiotem, charakteryzuje instytucje finansowe wykorzystujące go w praktyce i szczegółowo analizuje indeksy replikowane przez te podmioty. Przeprowadza również badanie empiryczne, w ramach którego ocenia efektywność zarządzania portfelami inwestycyjnymi akcyjnych funduszy ETF rynków wschodzących posiadających ekspozycję na jeden kraj.

Spis treści

Wstęp 11 Rozdział 1. Znaczenie wybranych zagadnień teorii rynku kapitałowego dla pasywnego zarządzania portfelem inwestycyjnym 27 1.1. Wprowadzenie 27 1.2. Teoria portfela – wybrane zagadnienia 29 1.3. Modele rynku kapitałowego 42 1.3.1. Model jednowskaźnikowy 42 1.3.2. Model CAPM 48 1.4. Hipoteza rynku efektywnego 55 1.4.1. Geneza 56 1.4.2. Podstawowe założenia 61 1.4.3. Formy efektywności informacyjnej 65 1.4.4. Silna forma efektywności rynku 68 1.4.4.1. Charakterystyka i konsekwencje 68 1.4.4.2. Testy silnej formy 73 1.5. Podsumowanie 122 Rozdział 2. Indeksy rynku finansowego 125 2.1. Wprowadzenie 125 2.2. Funkcje indeksów 126 2.2.1. Funkcja informacyjna 128 2.2.2. Funkcja analityczno-decyzyjna 130 2.2.3. Indeksy jako instrument budowy portfeli indeksowych 133 2.2.4. Źródło tworzenia nowych instrumentów finansowych 134 2.2.4.1. Indeksowe instrumenty pochodne 134 2.2.4.2. Inne instrumenty finansowe wykorzystujące indeksy 142 2.3. Branża indeksowa 145 2.3.1. Podmioty zajmujące się tworzeniem indeksów 146 2.3.2. Umowy licencyjne na indeksy 151 2.3.3. Inne rodzaje aktywności branży indeksowej 154 2.4. Indeksy – ujęcie statystyczne 155 2.5. Warunki, jakie powinien spełniać indeks 158 2.6. Kryteria klasyfikacji indeksów 167 2.7. Indeksy rynku akcji 170 2.7.1. Selekcja uczestników indeksu 171 2.7.1.1. Kryteria wstępne 171 2.7.1.2. Stopień pokrycia rynku 173 2.7.1.3. Wielkość spółki 181 2.7.1.4. Przynależność sektorowa spółki 185 2.7.1.5. Styl inwestycyjny spółki 192 2.7.1.6. Temat inwestycyjny 197 2.7.2. Metodologia obliczania indeksów 205 2.7.2.1. Ważenie akcji w portfelu indeksu 205 2.7.2.2. Dochody wynikające z posiadania akcji 229 2.7.2.3. Sposób uśredniania 231 2.7.3. Index Strategy Boxes 232 2.8. Indeksy rynku instrumentów o stałym dochodzie 236 2.8.1. Indeksy obligacji skarbowych 239 2.8.2. Indeksy obligacji nieskarbowych 243 2.8.3. Pozostałe kategorie indeksów rynku instrumentów o stałym dochodzie 249 2.9. Indeksy rynku towarowego 251 2.10. Indeksy innych rynków 264 2.10.1. Indeksy rynku walutowego 266 2.10.2. Indeksy inwestycji alternatywnych 268 2.10.2.1. Indeksy funduszy hedgingowych 269 2.10.2.2. Indeksy zmienności 271 2.10.2.3. Pozostałe rodzaje indeksów inwestycji alternatywnych 273 2.11. Indeksy alokacji aktywów 274 2.12. Indeksy strategii 279 2.12.1. Indeksy lewarowane 281 2.12.2. Indeksy odwrotne 284 2.12.3. Inne rodzaje indeksów strategii 287 2.13. Podsumowanie 288 Rozdział 3. Indeksowe fundusze inwestycyjne 291 3.1. Wprowadzenie 291 3.2. Idea funkcjonowania indeksowego funduszu inwestycyjnego 292 3.3. Dywersyfikacja portfela inwestycyjnego 295 3.4. Koszty uczestnictwa 305 3.5. Transparentność 317 3.6. Rozwój rynku funduszy indeksowych na świecie 329 3.6.1. Fundusze indeksowe w Stanach Zjednoczonych 331 3.6.2. Fundusze indeksowe w Europie 341 3.7. Fundusze indeksowe w Polsce 349 3.8. Podsumowanie 353 Rozdział 4. Fundusze ETF 355 4.1. Wprowadzenie 355 4.2. Istota funduszu ETF 356 4.3. Kreacja, obrót i wycena tytułów uczestnictwa 360 4.4. Płynność 371 4.5. Struktura funduszu (replikacja indeksu) 393 4.5.1. Replikacja fizyczna 394 4.5.1.1. Pełna replikacja 394 4.5.1.2. Niepełna replikacja 397 4.5.1.3. Pożyczanie papierów wartościowych 400 4.5.2. Replikacja syntetyczna 409 4.5.2.1. Niefinansowany model swapu 410 4.5.2.2. Finansowany model swapu 416 4.5.2.3. Zalety i wady replikacji syntetycznej 420 4.5.3. Metody replikacji stosowane przez fundusze ETF na świecie 424 4.6. Koszty uczestnictwa 429 4.7. Przejrzystość 447 4.7.1. Forma i zakres informacji o funduszu ETF 450 4.7.2. Wytyczne ESMA 457 4.8. Rynek funduszy ETF na świecie 462 4.8.1. Geneza i rozwój funduszy ETF w latach 1990–2011 462 4.8.2. Stan obecny 476 4.9. Rynek funduszy ETF w Polsce 484 4.10. Podsumowanie 490 Rozdział 5. Ocena efektywności zarządzania akcyjnymi funduszami ETF rynków wschodzących posiadającymi ekspozycję na jeden kraj 493 5.1. Wprowadzenie 493 5.2. Miary oceny efektywności zarządzania indeksowymi portfelami inwestycyjnymi 496 5.2.1. Błąd odwzorowania (tracking error) 498 5.2.1.1. Przyczyny występowania 500 5.2.1.2. Metody obliczania 506 5.2.1.3. Wyniki badań empirycznych 512 5.2.2. Różnica odwzorowania (tracking difference) 517 5.2.2.1. Metody obliczania 518 5.2.2.2. Wyniki badań empirycznych 519 5.2.3. Całkowita ujemna różnica odwzorowania i maksymalna ujemna różnica odwzorowania 522 5.2.4. Średnia ujemna różnica odwzorowania 525 5.2.5. Wskaźniki ujemnych różnic odwzorowania w trendzie wzrostowym i spadkowym 526 5.2.6. Współczynnik korelacji stóp zwrotu 529 5.2.7. Współczynnik determinacji 531 5.3. Badanie efektywności zarządzania portfelem inwestycyjnym funduszu Lyxor ETF WIG20 i akcyjnych funduszy ETF posiadających ekspozycję na rynki wschodzące 532 5.3.1. Generalne założenia badania i weryfikowane hipotezy 533 5.3.2. Fundusz Lyxor ETF WIG20 538 5.3.2.1. Historia wprowadzenia funduszu na polski rynek finansowy 538 5.3.2.2. Podstawowe informacje o funduszu i indeksie WIG20 541 5.3.2.3. Aktywa i polityka inwestycyjna w latach 2010–2012 547 5.3.2.4. Aktywność inwestorów w latach 2010–2012 551 5.3.2.5. Wyniki inwestycyjne w latach 2010–2012 556 5.3.3. Akcyjne fundusze ETF rynków wschodzących z ekspozycją na jeden kraj 560 5.3.3.1. Inwestowanie indeksowe na rynkach wschodzących 560 5.3.3.2. Fundusze ETF inwestujące na rynkach akcji poszczególnych emerging markets 568 5.3.4. Wyniki badań 586 5.3.5. Podsumowanie wyników badań 599 Zakończenie 603 Bibliografia 611 Spis tabel, wykresów, rysunków i schematów 629 Summary 633 Od Redakcji 635