Podręcznik elektrokardiografii

Jest to znakomity podręcznik dla internistów oraz lekarzy przygotowujących się do specjalizacji z chorób wewnętrznych i kardiologii. Przedstawiono w nim podstawowe zagadnienia związane z badaniem EKG, zmiany elektrokardiograficzne obserwowane w różnych stanach chorobowych, a także elektrokardiograficzne próby czynnościowe. Opisano też inne metody oceny czynności elektrycznej serca, wpływ leków na elektrokardiogram oraz diagnostyczną stymulację serca. W obecnym wydaniu wprowadzono nowy rozdział dotyczący rokowniczej wartości EKG.

Spis treści

1. Podstawy fizyczne elektrokardiografii 11 Wstęp 11 Ogólny opis krzywej elektrokardiograficznej 12 Zjawiska elektryczne w izolowanym włóknie mięśnia sercowego 13 Powstawanie i przewodzenie bodźców w mięśniu sercowym 16 Automatyzm, pobudliwość i warunki przewodzenia bodźców 16 Podstawowe wiadomości o budowie i czynności układu bodźcoprzewodzącego 18 Związek między krzywą EKG a zjawiskami elektrycznymi zachodzącymi w sercu 24 Ocena pola elektrycznego serca 25 Układy odprowadzeń standardowych 28 Oznaczanie osi elektrycznej 31 Oznaczanie gradientu komorowego 33 Układy odprowadzeń ortogonalnych 35 Zasady oceny wektokardiogramu 38 Piśmiennictwo 39 2. Rejestracja elektrokardiogramu 42 Odprowadzenia elektrokardiograficzne 42 Odprowadzenia rutynowe 42 Odprowadzenia dodatkowe 44 Odprowadzenia przełykowe 45 Technika wykonania zapisu 46 Badanie rutynowe 46 Metody długotrwałej rejestracji elektrokardiogramu 47 Rejestracja czasu 48 Skala napięcia 49 Błędy techniczne 50 Piśmiennictwo 52 3. Ocena morfologiczna elektrokardiogramu 54 Załamek P 54 Odcinek PQ 55 Odstęp PQ 56 Zespół QRS 58 Oś elektryczna serca 61 Ocena położenia serca w klatce piersiowej na podstawie elektrokardiogramu 65 Punkt łączący J 67 Odcinek ST 67 Załamek T 70 Odstęp QT 73 Załamek U 76 Piśmiennictwo 77 4. Inne metody oceny czynności elektrycznej serca 79 Zmienność rytmu serca 79 Analiza czasowa 79 Analiza częstotliwościowa 81 Inne metody oceny zmienności rytmu serca 82 Podstawy fizjologiczne zmienności rytmu serca 83 Znaczenie kliniczne zmienności rytmu serca 86 Elektrogramy wewnątrzsercowe 88 Elektrokardiogram uśredniony 93 Naprzemienność załamków T 96 Piśmiennictwo 98 5. Zaburzenia rytmu serca 101 Mechanizmy zaburzeń rytmu 101 Zaburzenia fizjologicznego automatyzmu serca 101 Automatyzm patologiczny 103 Aktywność wyzwalana 103 Zaburzenia przewodzenia 105 Reentry 107 Ukształtowanie zatokowych i pozazatokowych pobudzeń serca 110 Nieprawidłowy tor przewodzenia śródkomorowego pobudzeń nadkomorowych 113 Różnicowanie pobudzeń nadkomorowych o nieprawidłowym torze przewodzenia z pobudzeniami pochodzenia komorowego 117 Klasyfikacja zaburzeń rytmu 119 Zaburzenia rytmu zatokowego 119 Przyspieszony rytm zatokowy 120 Zwolniony rytm zatokowy 121 Niemiarowość zatokowa 122 Zatokowe wędrowanie rozrusznika 123 Zahamowanie zatokowe 124 Blok zatokowo-przedsionkowy 125 Pobudzenia przedwczesne 128 Pobudzenia przedwczesne przedsionkowe 129 Pobudzenia przedwczesne z łącza przedsionkowo-komorowego 131 Pobudzenia przedwczesne komorowe 133 Pobudzenia nawrotne 137 Czynne rytmy pozazatokowe 140 Częstoskurcz przedsionkowy 141 Chaotyczny rytm przedsionków 142 Częstoskurcz nawrotny z węzła przedsionkowo-komorowego 143 Częstoskurcze z łącza przedsionkowo-komorowego 145 Napadowy częstoskurcz komorowy 146 Nawracający jednokształtny częstoskurcz komorowy 149 Przyspieszony rytm komorowy 149 Częstoskurcz komorowy typu torsade de pointes 150 Częstoskurcz dwukierunkowy 151 Współrytm – rytm parasystoliczny 152 Trzepotanie przedsionków 155 Migotanie przedsionków 157 Trzepotanie i migotanie komór 159 Pobudzenia i rytmy zastępcze 160 Zatrzymanie czynności elektrycznej przedsionków 162 Zatrzymanie czynności elektrycznej komór 163 Złożone zaburzenia rytmu 163 Rozkojarzenie przedsionkowo-komorowe 163 Interferencyjne rozkojarzenie przedsionkowo-komorowe 164 Rozkojarzenie przedsionkowo-komorowe z blokiem 165 Zespół tachykardia-bradykardia 166 Piśmiennictwo 167 6. Zaburzenia przewodzenia 170 Bloki przedsionkowo-komorowe 170 Blok przedsionkowo-komorowy I° 170 Blok przedsionkowo-komorowy II° 173 Blok przedsionkowo-komorowy typu Wenckebacha (typu Mobitza I) 173 Blok przedsionkowo-komorowy typu Mobitza (typu Mobitza II) 174 Blok przedsionkowo-komorowy 2:1 175 Zaawansowany blok przedsionkowo-komorowy 177 Blok przedsionkowo-komorowy III° 178 Zaburzenia przewodzenia śródkomorowego 180 Bloki odnóg pęczka Hisa 181 Blok prawej odnogi 182 Niezupełny blok prawej odnogi 184 Blok lewej odnogi 186 Niezupełny blok lewej odnogi 188 Blok wiązek lewej odnogi 189 Blok przedniej wiązki lewej odnogi 190 Blok tylnej wiązki lewej odnogi 192 Blok wiązki przegrodowej 193 Bloki wielowiązkowe 194 Inne formy zaburzeń przewodzenia śródkomorowego 195 Zaburzenia przewodzenia śródprzedsionkowego 198 Piśmiennictwo 198 7. Arytmogenne zespoły elektrokardiograficzne 200 Zespół preekscytacji 200 Zespół typowej preekscytacji 201 Odmiany zespołu preekscytacji 206 Zaburzenia rytmu serca w zespole preekscytacji 207 Napadowy częstoskurcz przedsionkowo-komorowy 207 Migotanie przedsionków 211 Zespół długiego QT 213 Wrodzony zespół długiego QT 213 Nabyty zespół długiego QT 216 Zespół krótkiego QT 217 Zespół Brugadów 217 Piśmiennictwo 219 8. Sztuczna stymulacja serca 221 Metody sztucznej stymulacji serca 221 Obraz elektrokardiograficzny w czasie sztucznej stymulacji 222 Typy sztucznych rozruszników 224 Rozpoznawanie sposobu sztucznej stymulacji na podstawie elektrokardiogramu 230 Elektrokardiograficzna ocena przebiegu sztucznej stymulacji serca 234 Zaburzenia rytmu serca w czasie prawidłowej stymulacji 235 Zaburzenia stymulacji 237 Wpływ zewnętrznego masażu serca na obraz elektrokardiograficzny 242 Piśmiennictwo 243 9. Przerost mięśnia sercowego 245 Patogeneza cech przerostu komór w obrazie elektrokardiograficznym 245 Przerost lewej komory 246 Przerost prawej komory 249 Patogeneza cech przerostu przedsionków w obrazie elektrokardiograficznym 252 P mitrale 253 P pulmonale 254 Piśmiennictwo 255 10. Zaburzenia ukrwienia mięśnia sercowego 257 Unaczynienie serca 257 Mechanizm powstawania zmian elektrokardiograficznych w przebiegu niedokrwienia mięśnia sercowego 259 Przemieszczenie odcinka ST 259 Zmiany kształtu załamka T i dyspersja odstępów QT 262 Zmiany procesu depolaryzacji 263 Zawał serca 264 Kryteria diagnostyczne nieprawidłowego załamka Q 264 Ewolucja zawału 265 Rozpoznawanie umiejscowienia zawału 267 Rozpoznawanie miejsca zamknięcia tętnicy wieńcowej na podstawie EKG 276 Różnicowanie nieprawidłowych załamków Q 277 Rozpoznawanie zawału u osób ze zmienionym torem przewodzenia śródkomorowego . 280 Inne zmiany elektrokardiograficzne w zawale serca 283 Tętniak pozawałowy 286 Zawał przedsionka 286 Cechy skutecznej reperfuzji 287 Inne formy zaburzeń ukrwienia mięśnia sercowego 289 Stabilna dławica piersiowa 289 Niestabilna choroba wieńcowa 292 Dławica piersiowa Prinzmetala 292 Piśmiennictwo 293 11. Zmiany elektrokardiograficzne w różnych zespołach chorobowych 298 Ostre zapalenie osierdzia 298 Zaciskające zapalenie osierdzia 300 Zapalenie mięśnia sercowego 301 Zmiany elektrokardiograficzne w wadach serca 303 Ubytek przegrody międzyprzedsionkowej typu ostium secundum 303 Ubytek przegrody międzyprzedsionkowej typu ostium primum 304 Ubytek przegrody międzykomorowej 305 Przetrwały przewód tętniczy Botalla 306 Zespół Eisenmengera 306 Zespół Fallota 308 Anomalia Ebsteina 308 Skorygowane przełożenie wielkich naczyń 309 Zwężenie ujścia pnia płucnego 309 Zwężenie lewego ujścia żylnego 310 Niedomykalność zastawki dwudzielnej 311 Wypadanie płatka mitralnego 311 Zwężenie lewego ujścia tętniczego 313 Niedomykalność zastawki tętnicy głównej 314 Wady zastawki trójdzielnej 315 Prawostronne położenie serca 315 Zespół serca płucnego 316 Ostre serce płucne 316 Przewlekłe serce płucne 317 Kardiomiopatie 319 Choroby tkanki łącznej 322 Rany i nowotwory serca 323 Nadczynność tarczycy 324 Niedoczynność tarczycy 325 Zaburzenia elektrolitowe 325 Hiperkaliemia 326 Hipokaliemia 327 Hiperkalcemia 328 Hipokalcemia 328 Wpływ układu autonomicznego na elektrokardiogram 329 Hipersympatykotonia 330 Wzmożona aktywność beta-adrenergiczna 330 Wzmożona aktywność alfa-adrenergiczna 332 Hiperwagotonia 333 Ostre naczyniopochodne uszkodzenie mózgu 334 Uszkodzenie rdzenia kręgowego 335 Guz chromochłonny 335 Zespół wczesnej repolaryzacji 337 Hipotermia 339 Hipertermia 340 Niedokrwistość 340 Rażenie prądem elektrycznym 340 Elektrokardiogram u osób z przeszczepionym sercem 341 Piśmiennictwo 343 12. Wpływ leków na elektrokardiogram 347 Glikozydy naparstnicy 347 Leki antyarytmiczne 349 Leki psychotropowe 352 Leki cytostatyczne 353 Piśmiennictwo 354 13. Elektrokardiograficzna próba wysiłkowa 355 Technika badania 356 Diagnostyczna próba wysiłkowa 362 Wskazania 364 Ocena wyniku badania 366 Przyczyny fałszywie dodatnich wyników próby wysiłkowej 369 Przyczyny fałszywie ujemnych wyników próby wysiłkowej 369 Prognostyczna próba wysiłkowa 370 Piśmiennictwo 372 14. Inne próby czynnościowe 374 Próba z dobutaminą 374 Próba z ergonowiną 375 Próba z atropiną 376 Próba z adenozyną 377 Masaż zatoki tętnicy szyjnej 378 Próba pochyleniowa 378 Piśmiennictwo 379 15. Diagnostyczna stymulacja serca 381 Stymulacja przedsionkowa 381 Test szybkiej stymulacji w diagnostyce choroby wieńcowej 381 Testy stymulacji w diagnostyce choroby węzła zatokowego 383 Czas przewodzenia zatokowo-przedsionkowego 383 Czas powrotu rytmu zatokowego 385 Testy stymulacji przedsionkowej w diagnostyce zaburzeń przewodzenia przedsionkowo-komorowego 387 Obliczanie okresów refrakcji 387 Ocena przewodzenia przedsionkowo-komorowego 389 Diagnostyczna stymulacja komorowa 390 Ocena przewodzenia komorowo-przedsionkowego 390 Programowana stymulacja komór w diagnostyce częstoskurczu komorowego 392 Ocena skuteczności leczenia antyarytmicznego metodą programowanej stymulacji komór 394 Piśmiennictwo 395 Skorowidz 397