Podstawy prawa administracyjnego. Wykłady dla znudzonych

Publikacja przedstawia prawo administracyjne jako zbiór typów idealnych: pojęć, mechanizmów oraz instytucji, które nie tylko regulują działanie administracji, ale przede wszystkim służą obywatelowi. Autor przedstawia kluczowe zagadnienia ukształtowane przez prawniczą myśl administracyjną, które pomagają zrozumieć, czym w istocie jest to prawo administracyjne i jaką rolę odgrywa w relacji między państwem a jednostką. Książka obejmuje siedem wykładów na temat prawa administracyjnego: o swoistości prawa administracyjnego, o prawe administracyjnym w przestrzeni prawnej, o multicentryczności przepisów i norm prawa administracyjnego, o zasadach prawa administracyjnego, o sytuacjach i stosunkach administracyjnoprawnych, o formach działalności administracyjnej oraz o sądowej kontroli administrowania. Publikacja przeznaczona jest dla praktyków – sędziów, prokuratorów, adwokatów, radców prawnych, a także teoretyków prawa i studentów. „(...) Wojciech Jakimowicz prowadzi owe wykłady tak, że stwarza rzeczywiste przesłanki do tego, aby kształtować u czytelnika zarówno nawyk krytycyzmu, jak i nawyk niezależności intelektualnej. Dlatego prof. Wojciech Jakimowicz przekonuje, że prawo, aby mogło uczynić zadość swojej godności, musi opierać się na wiedzy, na umiejętności rozpoznania, a następnie stosowania tego, co dobre i słuszne.” Z recenzji prof. dr. hab. Andrzeja Gomułowicza

Spis treści

Spis treści „Podstawy prawa administracyjnego. Wykłady dla znudzonych” Zawartość Nr strony Wykaz skrótów 11     Wstęp 13     Wykład I Swoistość prawa administracyjnego 19 1. Perspektywa idei prawa administracyjnego 19 2. Administracyjność prawa administracyjnego 26 3. Interes publiczny 37 4. Cel publiczny 43 5. Władztwo administracyjne 48 6. Podmioty prawa administracyjnego 56 6.1. Człowiek i wspólnota publicznoprawna 57 6.2. Organ 63 6.3. Zakład administracyjny 71 6.4. Inne podmioty 75 6.5. Podmiotowość administracyjnoprawna 75 6.5.1. Podmiotowość podmiotów administrowanych 79 6.5.2. Podmiotowość organów administrujących 80 6.5.3. Podmiotowość wspólnot publicznoprawnych in genere 82 6.5.4. Podmiotowość samorządowych wspólnot publicznoprawnych 84 7. Dobro wspólne 92     Wykład II Prawo administracyjne w przestrzeni prawnej 95 1. Prawo in genere 95 2. Prawo publiczne 98 3. Prawo administracyjne na tle innych gałęzi prawa 105 4. Prawo administracyjne jako „konstrukcja nośna” w systemie prawa 112 5. Normy prawa administracyjnego 123 5.1. Wybór koncepcji normy prawnej 123 5.1.1. Normy generalne i indywidualne oraz abstrakcyjne i konkretne 125 5.1.2. Normy -zasady i normy -reguły 126 5.1.3. Normy sankcjonowane i normy sankcjonujące 129 5.1.4. Modyfikacje koncepcji normy prawnej z perspektywy specyfiki prawa administracyjnego 129 5.2. Specyfika norm prawa administracyjnego 131 6. Rodzaje norm prawa administracyjnego 133 6.1. Normy ustrojowe 134 6.2. Normy proceduralne 135 6.3. Normy materialnoprawne (materialne) 136 6.3.1. Normy zadaniowe i zadania publiczne 141 6.3.2. Normy kompetencyjne i kompetencje administracyjne 156 6.4. Normy sankcjonujące i sankcje administracyjne 164 6.5. Normy określające formy działania 171 6.6. Normy indywidualno -konkretne 172     Wykład III Multicentryczność przepisów i norm prawa administracyjnego 175 1. Pojęcie multicentryczności prawa 175 2. Normatywna koncepcja źródeł prawa Zygmunta Ziembińskiego 176 3. Administracyjne koncepcje źródeł prawa 181 4. Konsekwencje przyjętej koncepcji źródeł prawa 184 4.1. Pojęcie aktu normatywnego 187 4.2. Konstytucyjnie zorganizowany katalog źródeł prawa 189 4.2.1. Zamknięty katalog źródeł prawa powszechnie obowiązującego 189 4.2.2. Otwarty katalog źródeł prawa wewnętrznego 212 4.3. Pozakonstytucyjne akty normatywne 216 4.3.1. Akty wewnętrzne 216 4.3.2. Przepisy administracyjne 220 4.4. Problem aktów generalnych 222 4.5. Problem aktów planowania 226 4.6. Niezorganizowane źródła prawa 228 4.6.1. Niezorganizowane źródła prawa w szerokim znaczeniu 228 4.6.2. Niezorganizowane źródła prawa w ścisłym znaczeniu 231 5. Katalog i cechy źródeł prawa administracyjnego 238 6. Koncepcja multicentrycznych norm prawa administracyjnego i ich wykładni 240     Wykład IV Zasady prawa administracyjnego 249 1. Polskie koncepcje zasad prawa 249 2. Pojęcie zasad prawa administracyjnego 252 3. Zasady ogólne prawa administracyjnego 254 3.1. Zasada dobra wspólnego 256 3.2. Zasada demokratycznego państwa prawnego urzeczywistniającego zasady sprawiedliwości społecznej 259 3.2.1. Zasada państwa prawnego 260 3.2.2. Zasada sprawiedliwości społecznej 311 3.3. Zasady prawa ustrojowego 327 3.3.1. Zasada pomocniczości (subsydiarności) 327 3.3.2. Zasada zespolenia 331 3.3.3. Zasady koncentracji i dekoncentracji 334 3.3.4. Zasady centralizacji i decentralizacji 335 3.4. Zasady prawa proceduralnego 337 3.5. Zasady prawa materialnego 337     Wykład V Sytuacje i stosunki administracyjnoprawne 339 1. Sytuacja prawna 339 2. Sytuacja administracyjnoprawna 341 3. Obowiązek i odpowiedzialność 343 4. Sytuacje jednostki i wspólnoty publicznoprawnej względem siebie 349 4.1. Interes faktyczny 351 4.2. Interes prawny 352 4.3. Ochrona interesów indywidualnych 360 4.3.1. Ochrona interesu faktycznego 361 4.3.2. Ochrona interesu prawnego 365 4.4. Publiczne prawa podmiotowe 371 4.4.1. Perspektywa konstrukcji formalnej w ujęciu statycznym 373 4.4.2. Perspektywa konstrukcji formalnej w ujęciu dynamicznym 388 4.4.3. Perspektywa idei publicznych praw podmiotowych 390 4.4.4. Propozycja definicji publicznych praw podmiotowych 401 5. Sytuacje prawne organów administrujących 401 5.1. Sytuacje wyodrębnione według kryterium treści kompetencji administracyjnej 404 5.1.1. Kompetencje do stanowienia prawa 404 5.1.2. Kompetencje do stosowania prawa 406 5.1.3. Kompetencje związane 411 5.1.4. Kompetencje dyskrecjonalne 414 5.1.5. Kompetencje do milczenia 434 5.2. Sytuacje wyodrębnione według kryterium przedmiotu kompetencji administracyjnej 436 6. Stosunek administracyjnoprawny 437 6.1. Stosunek prawny in genere 438 6.2. Cechy stosunku administracyjnoprawnego 438 6.2.1. Podstawy prawne stosunku administracyjnoprawnego 440 6.2.2. Podstawy faktyczne stosunku administracyjnoprawnego 443 6.2.3. Przedmiot stosunku administracyjnoprawnego 444 6.2.4. Podmioty stosunku administracyjnoprawnego 446 6.2.5. Treść stosunku administracyjnoprawnego 449 6.3. Rodzaje stosunków administracyjnoprawnych 452     Wykład VI Formy działalności administracyjnej 455 1. Określenie form działalności administracyjnej 455 1.1. Prawna perspektywa form działalności administracyjnej – działania prawne i faktyczne 456 1.2. Formy działalności administracyjnej z perspektywy treści i przedmiotu kompetencji administracyjnych 458 1.3. Formy działalności administracyjnej z perspektywy adresata działań podejmowanych w ramach kompetencji administracyjnych 460 2. Akty i czynności 461 3. Akt administracyjny 464 3.1. Akt administracyjny (decyzja administracyjna) w rozumieniu materialnym 466 3.2. Akt administracyjny (decyzja administracyjna) w rozumieniu formalnym 469 3.3. Rodzaje aktów administracyjnych 471 3.3.1. Akty konstytutywne i deklaratoryjne 472 3.3.2. Akty zależne i niezależne od woli jednostki 473 3.3.3. Akty związane i swobodne 474 3.3.4. Akty pozytywne i negatywne dla jednostki 475 3.3.5. Akty zobowiązujące i uprawniające 475 3.3.6. Akty określające sytuacje prawne jednostek i akty określające status rzeczy 476 3.3.7. Akty (decyzje) ostateczne i nieostateczne, prawomocne i nieprawomocne 478 3.3.8. Akty „dwustronne” 479 3.4. Moc wiążąca aktu administracyjnego 481 3.5. Wadliwość aktu administracyjnego 484 4. Działania faktyczne 490 4.1. Działania społeczno -organizatorskie 490 4.2. Działania i czynności materialno -techniczne 491 4.2.1. Zewnętrzne czynności i działania materialno -techniczne 491 4.2.2. Wewnętrzne czynności materialno -techniczne 497 4.3. Zaświadczenia (poświadczenia) 498 5. Umowa 498 5.1. Umowa cywilnoprawna 499 5.2. Umowa administracyjna (publicznoprawna) 500 6. Porozumienie administracyjne 502     Wykład VII Sądowa kontrola administrowania 505 1. Założenia sądowej kontroli administrowania 506 2. Idea i rodowód sądownictwa administracyjnego 512 3. Istota sądownictwa administracyjnego 514 3.1. Charakter sądowej kontroli administrowania 515 3.2. Spór przed sądem kontrolującym administrowanie 518 3.3. Wymiar sprawiedliwości 519 3.4. Sądowoadministracyjny wymiar sprawiedliwości 520 4. Modele sądownictwa administracyjnego 522 4.1. Modele wyodrębniane według kryterium sposobu określenia przedmiotu kontroli 523 4.2. Modele wyodrębniane według kryterium przedmiotu ochrony i charakteru kompetencji orzeczniczych sądów administracyjnych 524 5. Problem merytorycznego orzekania w ramach sądowoadministracyjnego wymiaru sprawiedliwości 528 6. Polskie sądownictwo administracyjne 533 6.1. Podmioty 533 6.1.1. Sądy administracyjne 534 6.1.2. Skarżący 534 6.1.3. Uczestnik postępowania 536 6.1.4. Organ 537 6.2. Zakres przedmiotowy kontroli sądowoadministracyjnej 537 6.2.1. Decyzje administracyjne 538 6.2.2. Postanowienia administracyjne 538 6.2.3. Inne akty lub czynności z zakresu administracji publicznej 539 6.2.4. Interpretacje i opinie podatkowe 539 6.2.5. Akty prawa miejscowego 540 6.2.6. Inne niż akty prawa miejscowego akty samorządowe w sprawach z zakresu administracji publicznej 540 6.2.7. Akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego 541 6.2.8. Bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania 542 6.2.9. Inne formy działania 543 6.3. Przedmiot i granice rozpoznania 543 6.4. Kompetencje sądów administracyjnych 544 6.4.1. Kompetencja ogólna sądu administracyjnego 545 6.4.2. Kompetencje do oddalenia skargi 548 6.4.3. Kompetencje kasacyjne 549 6.4.4. Tak zwane kompetencje merytoryczne 550 6.4.5. Kompetencje do rozstrzygania sporów kompetencyjnych i sporów o właściwość 555 6.4.6. Kompetencje do podejmowania uchwał 556     Zakończenie 559     Bibliografia 561