Podstawy zapisu konstrukcji

Niniejsza publikacja przeznaczona jest przede wszystkim dla studentów wydziałów mechanicznych uczelni technicznych. Stanowi pomoc dydaktyczną do zajęć projektowych z takich przedmiotów jak: Podstawy Zapisu Konstrukcji, Rysunek Techniczny, Grafika Inżynierska, Podstawy Konstrukcji Maszyn. Z powodzeniem może być wykorzystywana również przez uczniów szkół technicznych. Z założenia ma przyczynić się do utrwalenia wiedzy teoretycznej i nabycia praktycznych umiejętności rozwiązywania zadań i prostych problemów projektowych. Autorzy przygotowali ponad 900 zadań z zakresu zapisu konstrukcji, metod odwzorowań i wymiarowania przedmiotów o dowolnym kształcie, elementów oraz połączeń rozłącznych i nierozłącznych, elementów napędów i napędów, a także zasad sporządzania dokumentacji technicznej. Do każdego zadania autorzy zaproponowali wzorzec rozwiązania. Każda część opracowania poprzedzona jest krótkim wstępem teoretycznym, mającym na celu przypomnienie najważniejszych wiadomości z danej tematyki. Zgromadzony materiał został opracowany w taki sposób, aby możliwe było przydzielenie każdemu uczestnikowi zajęć projektowych niepowtarzającego się zadania.

Spis treści

Przedmowa 11 Część I 15 Podstawowe elementy zapisu konstrukcji oraz wybrane zasady odwzorowywania i wymiarowania przedmiotów 15 1. Podstawowe elementy zapisu konstrukcji 17 1.1. Linie rysunkowe 17 1.2. Formaty arkuszy, pismo rysunkowe i podziałki 20 1.3. Wybrane zasady rzutowania 22 1.3.1. Rzutowanie aksonometryczne 22 1.3.2. Rzutowanie prostokątne Monge’a 26 1.4. Sposoby odwzorowywania przedmiotów 28 1.4.1. Widoki 28 1.4.2. Przekroje 29 1.4.3. Kłady 33 1.4.4. Łączenie sposobów przedstawiania przedmiotów 34 1.5. Główne pojęcia i zasady dotyczące procesu wymiarowania 34 1.5.1. Pojęcia podstawowe 34 1.5.2. Główne zasady i uwagi szczególne dotyczące rozmieszczania linii wymiarowych i wymiarów 36 1.5.3. Wybrane najważniejsze zasady szczególne wymiarowania przedmiotów 37 1.6. Oznaczanie stanu powierzchni przedmiotów 38 1.6.1. Pojęcia podstawowe dotyczące struktury geometrycznej powierzchni, chropowatość powierzchni 38 1.6.2. Oznaczanie stanu chropowatości powierzchni 40 1.7. Podstawowe pojęcia dotyczące tolerancji i pasowań części 43 1.7.1. Wybrane najważniejsze pojęcia dotyczące tolerancji oraz jej oznaczania na rysunkach 43 1.7.2. Ogólne zasady tolerowania wymiarów 44 1.7.3. Podstawowe pojęcia dotyczące pasowania części 46 1.8. Przykład metodycznego rozwiązywania zadania ilustrujący wykorzystanie podstawowych elementów zapisu konstrukcji, metod rzutowania prostokątnego oraz sposobów odwzorowywania i wymiarowania przedmiotu 47 2. Zadania z rozwiązaniami 57 2.1. Uwagi techniczne dotyczące rozwiązywania zadań 57 2.2. Zadania 58 2.2.1. Uzupełnianie linii rysunkowych oraz wymiarowanie przedmiotów na rysunkach 58 2.2.2. Wyznaczanie kolejnych rzutów odwzorowywanych przedmiotów 61 2.2.3. Odwzorowywanie przedmiotów zilustrowanych w rzutach aksonometrycznych za pomocą rzutów prostokątnych 62 2.2.4. Odwzorowywanie aksonometryczne przedmiotów zilustrowanych za pomocą rzutów prostokątnych 65 2.3. Rozwiązania zadań 70 2.3.1. Uzupełnianie linii rysunkowych oraz wymiarowanie przedmiotów na rysunkach 70 2.3.2. Wyznaczanie kolejnych rzutów odwzorowywanych przedmiotów 77 2.3.3. Odwzorowywanie przedmiotów zilustrowanych w rzutach aksonometrycznych za pomocą rzutów prostokątnych 79 2.3.4. Odwzorowywanie aksonometryczne przedmiotów zilustrowanych za pomocą rzutów prostokątnych 85 Część II 89 Odwzorowywanie i wymiarowanie wybranych łączników i połączeń rozłącznych: gwintowych, klinowych, wpustowych, wielowypustowych, kołkowych, sworzniowych oraz sprężystych 89 3. Odwzorowywanie i przedstawianie łączników i połączeń rozłącznych 91 3.1. Łączniki i połączenia gwintowe 91 3.1.1. Linia i powierzchnia śrubowa oraz gwint 91 3.1.2. Uproszczone przedstawianie gwintów 94 3.1.3. Uproszczone przedstawianie najczęściej stosowanych łbów śrub i nakrętek 95 3.1.4. Przedstawianie połączeń gwintowych 97 3.1.5. Wymiarowanie łączników gwintowych 98 3.1.6. Wymiarowanie śrub z łbem czworokątnym i sześciokątnym oraz nakrętek o podobnym kształcie 100 3.1.7. Wybrane uwagi dotyczące projektowania i rysowania łączników i połączeń gwintowych 101 3.1.8. Przykład metodycznego rozwiązywania zadania ilustrującego projektowanie i rysowanie łączników i połączeń gwintowych 104 3.2. Elementy i połączenia wpustowe i klinowe 106 3.2.1. Rodzaje oraz wymiarowanie wpustów i rowków 106 3.2.2. Rodzaje oraz wymiarowanie klinów i rowków klinowych 108 3.3. Elementy i połączenia wielowypustowe i wielokarbowe 110 3.3.1. Ogólne zasady dokładnego i uproszczonego odwzorowywania elementów i połączeń wielowypustowych i wielokarbowych 110 3.3.2. Wymiarowanie wielowypustów 112 3.4. Elementy oraz połączenia kołkowe i sworzniowe 113 3.4.1. Ogólne zasady dokładnego i uproszczonego odwzorowywania kołków i połączeń kołkowych 113 3.4.2. Ogólne zasady przedstawiania i wymiarowania sworzni oraz połączeń sworzniowych 115 3.5. Podstawowe zasady odwzorowywania i wymiarowania łączników sprężystych 118 3.5.1. Ogólne zasady odwzorowywania sprężyn najczęściej stosowanych w budowie maszyn 118 3.5.2. Rysunki wykonawcze sprężyn 120 4. Zadania z rozwiązaniami 123 4.1. Zadania 123 4.1.1. Rysowanie i wymiarowanie łączników gwintowych 123 4.1.2. Odwzorowywanie połączeń gwintowych 138 4.1.3. Odwzorowywanie elementów i połączeń wpustowych, wielowypustowych, klinowych, kołkowych i sworzniowych 141 4.1.4. Elementy i połączenia sprężyste 150 4.2. Rozwiązania 159 4.2.1. Rysowanie i wymiarowanie łączników gwintowych 159 4.2.2. Odwzorowywanie połączeń gwintowych 173 4.2.3. Odwzorowywanie elementów i połączeń wpustowych, wielowypustowych, klinowych, kołkowych i sworzniowych 178 4.2.4. Elementy i połączenia sprężyste 190 Część III 201 Odwzorowywanie i wymiarowanie wybranych połączeń nierozłącznych: spawanych, zgrzewanych i nitowanych 201 5. Połączenia nierozłączne 203 5.1. Wybrane rodzaje złączy spawanych 203 5.1.1. Odwzorowywanie złączy spawanych 203 5.1.2. Wymiarowanie wybranych złączy spawanych 207 5.2. Wybrane przykłady złączy zgrzewanych 208 5.2.1. Odwzorowywanie złączy zgrzewanych 208 5.2.2. Wymiarowanie złączy zgrzewanych 211 5.3. Wybrane przykłady odwzorowywania nitów i połączeń nitowanych 212 6. Zadania z rozwiązaniami 215 6.1. Zadania 215 6.1.1. Rysowanie i wymiarowanie połączeń spawanych 215 6.1.2. Odwzorowywanie i wymiarowanie połączeń zgrzewanych 220 6.1.3. Odwzorowywanie i wymiarowanie połączeń nitowanych 221 6.2. Rozwiązania 228 6.2.1. Rysowanie i wymiarowanie połączeń spawanych 228 6.2.2. Odwzorowywanie i wymiarowanie połączeń zgrzewanych 233 6.2.3. Odwzorowywanie i wymiarowanie połączeń nitowanych 235 Część IV 243 Odwzorowywanie i wymiarowanie wybranych elementów napędów i napędów: zębatych, łańcuchowych i pasowych 243 7. Odwzorowywanie elementów napędów i napędów 245 7.1. Podstawowe parametry kół zębatych 245 7.1.1. Parametry kół zębatych walcowych 245 7.1.2. Parametry kół zębatych stożkowych 248 7.2. Uproszczone odwzorowywanie i wymiarowanie kół i przekładni zębatych 249 7.2.1. Odwzorowywanie i wymiarowanie kół zębatych walcowych 249 7.2.2. Odwzorowywanie i wymiarowanie kół zębatych stożkowych 251 7.2.3. Odwzorowywanie i wymiarowanie kół zębatych przekładni ślimakowych 252 7.2.4. Odwzorowywanie i wymiarowanie przekładni zębatych 254 7.3. Odwzorowywanie i wymiarowanie kół łańcuchowych i pasowych 256 7.3.1. Odwzorowywanie i wymiarowanie kół łańcuchowych 256 7.3.2. Odwzorowywanie i wymiarowanie kół pasowych 257 7.4. Odwzorowywanie pozostałych elementów napędów 258 7.4.1. Wybrane przykłady odwzorowywania i wymiarowania wałów 258 7.4.2. Wybrane zagadnienia dotyczące odwzorowywania łożysk 259 7.4.3. Wybrane przykłady odwzorowywania uszczelnień wałów 259 7.4.4. Odwzorowywanie wybranych elementów zabezpieczających i ustalających 260 7.5. Przykład metodycznego odwzorowania i wymiarowania koła zębatego 261 8. Zadania z rozwiązaniami 265 8.1. Zadania 265 8.1.1. Odwzorowywanie i wymiarowanie kół zębatych 265 8.1.2. Odwzorowywanie przekładni zębatych 270 8.1.3. Odwzorowywanie i wymiarowanie wałów maszynowych 273 8.2. Rozwiązania 274 8.2.1. Odwzorowywanie i wymiarowanie kół zębatych 274 8.2.2. Odwzorowywanie przekładni zębatych 280 8.2.3. Odwzorowywanie i wymiarowanie wałów maszynowych 282 Część V 285 Sporządzanie dokumentacji technicznej. Projekt wstępny, rysunki wykonawcze i złożeniowe 285 9. Podstawowe wiadomości dotyczące sporządzania rysunków złożeniowych 287 9.1. Główne zasady sporządzania rysunków złożeniowych 287 9.2. Oznaczanie części na rysunkach i sporządzanie ich specyfikacji 288 10. Zadania z rozwiązaniami 291 10.1. Zadania 291 10.2. Rozwiązania 296