Pomoc dla?dzieci z ADHD

Jak wspierać dziecko z ADHD - skutecznie, z empatią i bez poczucia bezradności? ADHD nie jest „złym zachowaniem", lecz sposobem działania mózgu. Ta książka pokazuje,jak je zrozumieć i jak pomóc dziecku rozwijać się mimo trudności - w domu, szkole i codziennych relacjach. Autorzy, twórcy programu New Forest Parenting Programme (NFPP), prowadzą rodziców krok po kroku przez sześciostopniowy, sprawdzony naukowo proces wspierania dziecka z ADHD. Czytelnik zaczyna od poznania natury zaburzenia, mocnych stron dziecka i wpływu własnego stylu rodzicielskiego, by następnie przejść do konkretnych działań. Dowiaduje się: • jak kierować do dziecka jasne komunikaty, które wywołają oczekiwaną reakcję, • jak rozwijać koncentrację poprzez zabawę, rutynę i strukturę, • jak radzić sobie z emocjami i zachowaniem w domu i poza nim, • jak korzystać z nagród, wyboru, uważności i metod sensorycznych, • jak wspierać dziecko w przyszłości i zadbać o siebie jako rodzica. Czytelnik nabywa gotowe umiejętności oraz otrzymuje zadania, scenariusze ćwiczeń, listy kontrolne, a także narzędzia do pracy z dzieckiem o różnej wrażliwości i temperamencie. Program można dopasować do swojej rodziny także wtedy, gdy rodzic sam doświadcza objawów ADHD. To nie jest kolejna teoria, ale praktyczny przewodnik dla tych, którzy chcą działać. Pomaga zrozumieć, zamiast oceniać; wspiera rozwój, zamiast tłumić trudności; uczy, jak budować relację zamiast konfliktu. Dla rodziców, opiekunów i specjalistów, którzy szukają sprawdzonych rozwiązań, a nie cudownych recept. *** Fundacja Jim Tłumaczenie niniejszej książki powstało z inicjatywy Fundacji Jim, której misją jest tworzenie lepszego świata dla osób neuroatypowych - autystycznych, z ADHD i innymi stanami. Fundacja kreuje przestrzeń, w której każdy człowiek może realizować swój potencjał. Każdego roku wystawia ponad tysiąc diagnoz, edukuje kilkaset dzieci we własnych przedszkolach i szkołach, prowadzi szkolenia i konferencje dla specjalistów. Poprawia również sytuację osób neuroatypowych dzięki wpływaniu na regulacje prawne i organizowaniu kampanii społecznych.

Spis treści

Wstęp do polskiego wydania 11 Podziękowania 15 Część 1. Czym jest ADHD i jak możemy sobie z nim radzić? 17 Rozdział 1. Wprowadzenie 19 Zrozumieć ADHD: jakie są jego objawy? 21 Teorie: dlaczego dzieci mają ADHD? 25 Mózg dzieci z ADHD 26 Trudności neuropsychologiczne w ADHD 27 Problemy towarzyszące ADHD 30 Temperamentalnie wrażliwe dzieci z ADHD 31 Mocne strony dzieci z ADHD 37 Rozdział 2. Wychowywanie dziecka z ADHD 37 Jak ważne jest indywidualne podejście w wychowaniu? 37 Co wpływa na twoje rodzicielstwo? 38 Rodzice z ADHD 39 Co możesz zrobić, aby pomóc dziecku? 39 Zrozumieć zachowanie: Program Rodzicielski New Forest (New Forest Parenting Programme – NFPP) 43 Personalizacja programu do potrzeb twojej rodziny 51 Podsumowanie 51 Rozdział 3. Przygotowanie do programu 53 Dalsze rozważania 53 Style uczenia się 54 Dieta 55 Problemy ze snem 57 Sześcioetapowy program wychowawczy 59 Bibliografia 62 Część 2. Sześcioetapowy program pomocy dziecku z ADHD 65 Wprowadzenie 67 Od czego zacząć? 67 Rodzice z objawami ADHD 68 Krok 1. Jak objawia się ADHD u twojego dziecka? 71 Przegląd umiejętności w kroku pierwszym 71 Przegląd zadań w kroku pierwszym 72 Zadania wstępne: przygotuj się 73 Umiejętność 1. Nawiązywanie kontaktu wzrokowego 76 Umiejętność 2. Przyciąganie uwagi dziecka przed sformułowaniem prośby czy polecenia 77 Umiejętność 3. Słuchanie dziecka i budowanie jego umiejętności słuchania 79 Umiejętność 4. „Wyłapuj pozytywy”: zauważanie i chwalenie dobrych rzeczy, które robi twoje dziecko 80 Umiejętność 5. Uświadomienie sobie, że dziecko naśladuje rodzica – odbicie lustrzane 82 Umiejętność 6. Zauważanie tego, co dziecko potrafi zrobić 83 Umiejętność 7. Zwracanie się do dziecka z szacunkiem 83 Zadania do wykonania w kroku pierwszym 84 Podsumowanie i przegląd 84 Krok 2. Strategie pomagające dzieciom z ADHD 89 Przegląd umiejętności w kroku drugim 89 Rzeczy, o których należy pamiętać (kiedy zmieniasz swoje podejście) 90 Przegląd zadań w kroku drugim 90 Przemyślenia na temat kroku pierwszego 91 Umiejętność 1. Budowanie „rusztowania” (scaffolding) 92 Umiejętność 2. Identyfikowanie i wykorzystywanie okazji do nauki 93 Umiejętność 3. Słyszalność – bycie w zasięgu słuchu dziecka (earshotting) 94 Umiejętność 4. Wprowadzanie stałej rutyny 94 Umiejętność 5. Wyznaczanie jasnych granic zachowania i ustalanie zasad domowych 97 Umiejętność 6. Używanie strategii odliczania i budowanie tolerancji na odraczanie 99 Umiejętność 7. Przekazywanie jasnych komunikatów (wykorzystywanie kontaktu wzrokowego) 102 Umiejętność 8. Używanie krótkich zdań 103 Umiejętność 9. Dawanie wyboru 103 Umiejętność 10. Unikanie konfrontacji i kłótni 104 Umiejętność 11. Zachowywanie spokoju 105 Umiejętność 12. Uspokajanie dziecka 107 Zadanie: zabawy wspomagające rozwój koncentracji i uwagi 108 Zadania do wykonania w kroku drugim 110 Podsumowanie i przegląd 111 Ocena umiejętności twojego dziecka 113 Krok 3. Wspomaganie uwagi dziecka poprzez zabawę 119 Przegląd umiejętności w kroku trzecim 119 Przegląd zadań w kroku trzecim 119 Jak poradziłeś sobie z dwoma poprzednimi krokami? 120 Umiejętność 1. Większa świadomość na temat znaczenia zabawy 121 Umiejętność 2. Korzystanie z gier i zabaw trenujących uwagę 132 Umiejętność 3. Motywowanie do aktywnego słuchania 138 Umiejętność 4. Używanie słów „my” i „ja” oraz modyfikacja tonu głosu 139 Umiejętność 5. Rozmawianie o emocjach i rozwijanie języka dziecka 140 Umiejętność 6. Dawanie dziecku wyboru – ponowna refleksja 141 Zadania przewidziane w kroku trzecim 141 Podsumowanie i przegląd 142 Krok 4. Poprawa komunikacji u dziecka 147 Przegląd umiejętności w kroku czwartym 147 Przegląd zadań w kroku czwartym 148 Umiejętność 1. Rozwijanie umiejętności językowych dziecka poprzez zabawę 148 Umiejętność 2. Praca z głosem 149 Umiejętność 3. Ustalanie jasnych celów 150 Umiejętność 4. Przewidywanie 151 Umiejętność 5. Radzenie sobie z wybuchami trudnych emocji i stosowanie technik odwracania uwagi 152 Umiejętność 6. Czas wyciszenia 153 Umiejętność 7. Izolacja 156 Umiejętność 8. Sygnalizowanie zadań i zmian 159 Umiejętność 9. Radzenie sobie z odraczaniem 159 Umiejętność 10. Mówienie o uczuciach i ich okazywanie 160 Zadania przewidziane w kroku czwartym 162 Podsumowanie i przegląd 163 Krok 5. Wspieranie dziecka z ADHD poza domem 167 Przegląd umiejętności w kroku piątym 167 Przegląd zadań w kroku piątym 168 Lista kontrolna dla rodziców 168 Umiejętność 1. Słuchanie, dzielenie się uczuciami, wzajemny szacunek i negocjacje 170 Umiejętność 2. Częstsze stosowanie minutników w codziennych sytuacjach 172 Umiejętność 3. Uspokajanie dziecka poza domem 173 Umiejętność 4. Więcej o słuchaniu – pokazywanie innym dobrych stron dziecka 175 Umiejętność 5. Powtarzanie próśb i poleceń 176 Umiejętność 6. Opieranie się na zasadach domowych w środowisku zewnętrznym 177 Umiejętność 7. Stosowanie nagród 180 Umiejętność 8. Wykorzystywanie okazji do pogłębionej nauki 180 Umiejętność 9. Opowiadanie historii z życia wziętych 181 Umiejętność 10. Rozwijanie uważności (mindfulness) 184 Umiejętność 11. Budowanie świadomości sensorycznej 185 Zadania w kroku piątym 185 Rodzice z objawami ADHD 186 Podsumowanie i przegląd 186 Krok 6. Plan na przyszłość 191 Przegląd umiejętności w kroku szóstym 191 Przegląd zadań w kroku szóstym 191 Wprowadzenie do kroku szóstego 192 Umiejętność 1. Jak radzić sobie w trudnych chwilach 192 Umiejętność 2. Szukanie pomocy, gdy jej potrzebujesz 194 Zadania przewidziane w kroku szóstym 194 Zasoby 203 Scenariusze do ćwiczeń 203 Ćwiczenia uważności z dzieckiem 206 Arkusz oceny 210 Lista kontrolna dla rodziców 212 Ostatnia uwaga 214