Postawy personelu medycznego wobec zarządzania szpitalem

Problematyka zarządzania w służbie zdrowia jest stale aktualnym tematem naszej gorącej, narodowej i społecznej dyskusji. Ciągle słyszy się krytykę zarówno całej służby zdrowia, jak i wielu jednostek świadczących usługi medyczne. Podjęcie badań nad zarządzaniem szpitalami i publikacja ich wyników są więc bardzo przydatne i pomocne. Dobre zarządzanie to nadzieja na dobre leczenie. Warto przeczytać rzetelny raport z tych badań. Prof. dr hab. Zbigniew Nęcki, Uniwersytet Jagielloński Zespół autorski przygotował, przeprowadził i opracował obszerny projekt badawczy poświęcony zapotrzebowaniu na wiedzę menedżerską wśród personelu medycznego. Przygotowana publikacja zawiera znaczną część ustaleń wynikających z tych badań, dodajmy badań aktualnych, bo z ubiegłego roku. Równocześnie badawczy charakter tego przedsięwzięcia wpłynął na sposób opracowania tekstu. Ma on w dużej mierze cechy empirycznego zestawienia wyników. Może to być bardzo pomocne dla osób zainteresowanych, bo pozwala na uzyskanie konkretnych informacji o postawach personelu medycznego wobec tematyki zarządzania szpitalami.

Z recenzji wydawniczej dra hab. Wojciecha Maliszewskiego

Ta publikacja jest adresowana do wszystkich osób, które obecnie uczestniczą w procesach zarządzania szpitalami bądź mają takie zamiary. Tych pracowników szpitali, którzy nie pełnią funkcji zarządczych, również warto zachęcić do lektury tej monografi i – przybliża ona bowiem całokształt postaw wobec zarządzania szpitalami wśród pracowników medycznych. Aby szpitale dobrze wykonywały swą główną funkcję leczniczą, muszą być dobrze zarządzane. Książka będzie pomocna w szkoleniach personelu medycznego, kształceniu studentów medycyny i pielęgniarstwa, a także przydatna dla wszystkich osób, które zajmują się zarządzaniem w służbie zdrowia. Warto sprawdzić, jak to wygląda w rzeczywistości. W imieniu autorów zapraszam do lektury!

Prof. dr hab. Jan Stępniewski, Uniwersytet Paryż XIII i Zespół do Badań nad Zarządzaniem Szpitalami „Avicenna” w Instytucie Ekonomii i Zarządzania Uniwersytetu Jagiellońskiego

Spis treści

Przedmowa (L. Paradowski) 9 Wprowadzenie (Z. Nęcki, J. Stępniewski, A. Kister) 11 Notki o autorach 17 CZĘŚĆ PIERWSZA – RAMY TEORETYCZNE 21 ROZDZIAŁ I. Środowisko medyczne i jego otoczenie (P. Karniej) 23 1.1. Transformacja polskiego systemu ochrony zdrowia 23 1.2. Środowisko wewnętrzne szpitala, pracownicy medyczni 26 1.3. Wpływ zmian systemowych na organizację pracy 31 1.4. Otoczenie dalsze – interesariusze zewnętrzni 33 1.5. Kwalifikacje i kompetencje pracowników medycznych 37 1.6. Wnioski 39 ROZDZIAŁ II. Wiedza i umiejętności jako elementy składowe kompetencji menedżerskich (M. Jedynak) 43 2.1. Struktura kompetencji 43 2.2. Kompetencje interpersonalne personelu medycznego 46 2.3. Wiedza menedżera medycznego 53 2.4. Metody oceny i doskonalenia kompetencji 58 2.5. Podsumowanie i wnioski 63 ROZDZIAŁ III. Kompetencje personelu medycznego w zakresie zarządzania jakością (M. Bugdol) 65 3.1. Wprowadzenie 65 3.2. Zapotrzebowanie na kompetencje w zakresie zarządzania jakością 65 3.3. Kompetencje w zarządzaniu jakością 67 3.4. Kompetencje personelu pielęgniarskiego 70 3.5. Możliwości doskonalenia kompetencji w zarządzaniu jakością 71 3.6. Zakończenie – wnioski dla praktyki w zakresie zarządzania 74 ROZDZIAŁ IV. Kształtowanie kompetencji personelu medycznego w zakresie zarządzania (I. Mazur) 77 4.1. Nowa wiedza i nowe sytuacje w ochronie zdrowia 77 4.2. Motywacje i partycypacja pracowników w zarządzaniu 78 4.3. Miękkie i twarde aspekty kompetencji personelu medycznego 79 4.4. Propozycje zmian kształtowania kompetencji menedżerskich personelu medycznego – aspekty praktyczne 81 4.5. Wnioski i rekomendacje dla zarządzających 87 CZĘŚĆ DRUGA – RAPORT Z BADAŃ EMPIRYCZNYCH 89 ROZDZIAŁ V. Metodologia badań zapotrzebowania na wiedzę menedżerską (A. Kister) 91 5.1. Motywacja do badań nad zarządzaniem w opiece medycznej 91 5.2. Cel i zakres badań, główne pytania – problemy 93 5.3. Fazy badań i procedury 95 5.4. Charakterystyka grupy badanej w kolejnych etapach 98 5.5. Możliwości metodyczne badań nad zarządzaniem w opiece medycznej 103 5.6. Podsumowanie 104 ROZDZIAŁ VI. Wiedza menedżerska personelu medycznego (M. Kęsy, Z. Nęcki) 107 6.1. Zakres tematyczny wiedzy – przegląd zagadnień 107 6.2. Treść uzupełnianej wiedzy 108 6.3. Wiedza z zakresu zarządzania finansami 114 6.4. Wiedza z zakresu marketingu i jakości leczenia 118 6.5. Wiedza z zakresu nadzoru nad infrastrukturą 123 6.6. Wiedza z zakresu zarządzania kadrami 125 6.7. Wiedza z zakresu zarządzania informacją 130 6.8. Wiedza z zakresu psychologii zarządzania 134 6.9. Wiedza z zakresu zarządzania zmianą 141 6.10. Formy dydaktyczne poprawy stanu wiedzy 146 6.11. Częstość doskonalenia wiedzy 147 6.12. Podsumowanie 149 6.13. Wnioski 151 ROZDZIAŁ VII. Zapotrzebowanie na wiedzę menedżerską personelu medycznego (M. Kęsy, Z. Nęcki) 153 7.1. Zapotrzebowanie na wiedzę – przegląd zagadnień 153 7.2. Potrzeba wiedzy z zakresu finansów 156 7.3. Potrzeba wiedzy z zakresu marketingu i jakości leczenia 159 7.4. Potrzeba wiedzy z zakresu nadzoru nad infrastrukturą 161 7.5. Potrzeba wiedzy z zakresu zarządzania kadrami 163 7.6. Potrzeba wiedzy z zakresu zarządzania informacją 166 7.7. Potrzeba wiedzy z zakresu psychologii zarządzania 168 7.8. Potrzeba wiedzy z zakresu zarządzania zmianami 172 7.9. Preferowane formy uzupełniania wiedzy 175 7.10. Podsumowanie i wnioski 176 ROZDZIAŁ VIII. Postawy wobec zarządzania a rola zawodowa, wiek i staż pracy (Z. Nęcki, M. Kęsy) 179 8.1. Pogłębianie kwalifikacji zawodowych i kwalifikacji z zakresu zarządzania 180 8.2. Opinie o szkoleniach i formy podnoszenia kwalifikacji 190 8.3. Spojrzenie na tematykę szkoleń – wypowiedzi w pytaniach otwartych 194 8.4. Wnioski 196 Rozdział IX. Umiejętności relacyjne i komunikacyjne personelu medycznego w kontekście zarządzania (J. Stępniewski) 199 9.1. Wprowadzenie do zagadnienia relacji interpersonalnych i komunikacji 199 9.2. Oczekiwania wobec osób niepełniących funkcji kierowniczych 201 9.3. Oczekiwania wobec osób pełniących role kierownicze 205 9.4. Ocena umiejętności w zakresie komunikacji wewnętrznej 208 9.5. Oczekiwane umiejętności w zakresie komunikacji zewnętrznej 213 9.5.1. Badanie potrzeb mikrootoczenia 214 9.5.2. Potrzeby pacjentów aktualnych 214 9.5.3. Potrzeby pacjentów potencjalnych 215 9.6. Wizerunek zewnętrzny szpitala 216 9.6.1. Analiza sytuacji bieżącej 217 9.6.2. Czynniki wpływające na wizerunek szpitala 218 9.7. Funkcja przyjęcia pacjentów a wizerunek szpitala 218 9.8. Środki komunikacji zewnętrznej podmiotów leczniczych 221 9.9. Podsumowanie 223 Bibliografia 225