Prawo dla ekonomistów

Podręcznik nasz stanowi kontynuację tradycji, jaka wytworzyła się w Katedrze Prawa Akademii Ekonomicznej we Wrocławiu, przygotowywania przez jej pracowników podręczników do nauki prawa dla ekonomistów wydanych przez Wydawnictwo naszej uczelni. Prace Tadeusza Łukosza i Barbary Ćwierz-Matysiak cieszyły się bardzo dobrą opinią wśród studentów i były wielokrotnie wznawiane. Obecny podręcznik jest wynikiem pracy zespołowej, co zapewne utrudniało uzyskanie spójności językowej i merytorycznej, ale pozwoliło na ujawnienie indywidualności autorów, którymi są obecni oraz byli pracownicy Katedry Prawa Gospodarczego Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu. Prawo jest wszechobecne w życiu każdego człowieka, państwa, organizacji międzynarodowej, również w skali globalnej. Mamy do czynienia z prawem, często nie uświadamiając sobie, że zawierane codzienne umowy, wyrabianie dowodu, prawa jazdy, wybory do władz samorządowych i państwowych itd. są regulowane przez przepisy prawne. Gospodarka i prawo są ze sobą powiązane. W gospodarce rynkowej prawo określa ramy aktywności gospodarczej, zakres wolności gospodarczej, a dla przedsiębiorców stanowi narzędzie podejmowania decyzji, np. poprzez zawieranie umów. Ekonomista czy inna osoba związana z gospodarką powinna zdawać sobie sprawę z konsekwencji prawnych podejmowanej, prowadzonej oraz zakończonej działalności gospodarczej. Zorientowany prawniczo ekonomista powinien mieć wiedzę o systemie obowiązującego prawa, tak aby mógł sam odnaleźć obowiązujące go przepisy, zrozumieć je, wiedzieć, kiedy i jak skorzystać z porady profesjonalisty i jego opinii wyrażonej w języku prawniczym. Mamy nadzieję przybliżyć studentom wiedzę o prawie w ogóle, a w gospodarce w szczególności. Nie oznacza to jednak, że nawet uważne zapoznanie się z tym podręcznikiem nauczy Was prawa. Wiedza o prawie jest bowiem obszerna, a ilość obowiązujących przepisów przeogromna. Podręcznik nasz zawiera nie tylko wiadomości o prawie w sensie zbioru przepisów, ale przede wszystkim o sposobie ich zrozumienia, interpretacji i posługiwania się nimi w praktyce. Rozpoczynamy zatem wyjaśnieniem teoretycznych pojęć, takich jak przepis prawny, norma prawna, wykładnia prawa, przybliżeniem podstawowych instytucji i klasyfikacji prawa oraz sposobów tworzenia przepisów prawnych (źródła prawa), ich hierarchii, mocy prawnej, zakresu obowiązywania itp. Wiedza ta jest zawarta w pierwszym rozdziale podręcznika. W kolejnych rozdziałach omawiane są poszczególne gałęzie prawa (duże działy prawa). Zawierają one wiedzę o najważniejszych źródłach prawa danej gałęzi, zasadach prawa, podmiotach prawa oraz podstawowych instytucjach prawnych. Układ i treść podręcznika w części dotyczącej gałęzi prawa zostały podporządkowane podziałowi prawa na dwie sfery: prawo publiczne i prywatne. Uznaliśmy, że podział ten, mimo że jest nieostry, to niezwykle przydatny dydaktycznie. Dyferencjacja prawa na publiczne i prywatne jest istotna poznawczo, gdyż w obu sferach odmienne są cele regulacji prawnych, inni adresaci stosunków prawnych, podmioty prawa, rodzaje norm prawnych, odmienne sankcje prawne i różny sposób ochrony prawnej. Ta struktura podręcznika umożliwia studentom usystematyzowanie wiedzy teoretycznej i legislacji. Mamy nadzieję, że poznanie wiedzy zawartej w podręczniku będzie pomocne w osiągnięciu sukcesu w życiu zawodowym ekonomisty, czego serdecznie życzymy Czytelnikom. Chcielibyśmy też, by po lekturze naszego podręcznika i odbytych zajęciach studenci stosujący prawo w swym zawodowym życiu codziennym kierowali się mądrością wynikającą z paremii summum ius summa iniuria1. Redaktorzy naukowi

Spis treści

Wstęp 17 Wykaz ważniejszych skrótów 19 Część I OGÓLNE WIADOMOŚCI O PRAWIE 21 Rozdział 1 Elementy prawoznawstwa 23 § 1. Istota prawa i jego funkcje 23 1. Pojęcie prawa 23 2. Funkcje prawa 23 3. Istota normy prawnej – norma prawa a inne normy 24 4. Budowa normy prawnej i rodzaje norm prawnych 25 1) Budowa normy prawnej 25 2) Normy generalne i indywidualne 26 3) Normy abstrakcyjne i konkretne 27 4) Normy abstrakcyjno-generalne i indywidualno-konkretne 27 5) Normy imperatywne i dyspozytywne 28 6) Domniemania prawne 28 5. Rodzaje przepisów prawnych 29 1) Przepisy blankietowe i odsyłające 29 2) Definicje legalne 30 § 2. Tworzenie i obowiązywanie prawa 33 1. Pojęcie obowiązywania prawa 33 2. Obowiązywanie normy prawnej w czasie 33 3. Obowiązywanie prawa w przestrzeni 34 4. Reguły kolizyjne 35 5. Tworzenie prawa 36 § 3. Budowa aktu normatywnego 39 § 4. Stosowanie prawa 40 1. Pojęcie stosowania prawa 40 2. Luki w prawie 41 3. Typy stosowania prawa 44 4. Pojęcie i rodzaje wykładni 45 1) Wykładnia językowa 45 2) Wykładnia systemowa 47 3) Wykładnia funkcjonalna 48 4) Inne rodzaje wykładni 49 § 5. System prawa 51 1. Pojęcie systemu prawa 51 2. Podziały systemu prawa 51 1) Prawo publiczne i prywatne 51 2) Prawo materialne, procesowe i ustrojowe 53 3) Gałęzie prawa 54 § 6. Państwo prawa – praworządność formalna i materialna 56 Rozdział 2 Źródła prawa 57 § 1. Pojęcie źródła prawa 57 § 2. Rodzaje źródeł prawa 60 1. Uwagi wstępne 60 2. Konstytucja 61 3. Ustawy 64 4. Rozporządzenia z mocą ustawy (tylko w wyjątkowych sytuacjach) 67 5. Ratyfikowane umowy międzynarodowe 68 6. Rozporządzenia 70 7. Akty prawa miejscowego 71 § 3. Akty prawa wewnętrznego 73 § 4. Prawo Unii Europejskiej w krajowym porządku prawnym 74 1. Unia Europejska – podstawowe wiadomości 74 2. Pojęcie prawa Unii Europejskiej 75 3. Źródła prawa Unii Europejskiej 76 1) Prawo pierwotne 77 2) Prawo wtórne (pochodne) 83 2.1. Akty o charakterze ustawodawczym, delegowanym i wykonawczym 83 2.2. Akty wydawane na podstawie traktatów przez instytucje UE 84 4. Instytucje Unii Europejskiej 88 § 5. Prawo międzynarodowe w krajowym porządku prawnym 94 1. Pojęcie prawa międzynarodowego i specyfika prawa międzynarodowego 94 2. Pojęcie i rodzaje źródeł prawa międzynarodowego 98 Część II. PRAWO PUBLICZNE 107 Rozdział 3. Ogólna charakterystyka prawa publicznego 109 Rozdział 4. Prawo konstytucyjne 113 § 1. Przedmiot, źródła i specyfikacja prawa konstytucyjnego 113 § 2. Zasady konstytucyjne – ogólna charakterystyka 116 § 3. Zasada demokratycznego państwa prawnego i zasada zwierzchnictwa narodu 118 § 4. Status prawny jednostki i gwarancje praw i wolności. 121 1. Pojęcia, zakres praw i wolności jednostki 121 2. Prawa i wolności osobiste 123 3. Prawa i wolności polityczne 124 4. Prawa i wolności ekonomiczne, socjalne i kulturalne 125 5. Ograniczenie i ochrona wolności i praw 125 6. Podstawowe obowiązki jednostki 126 § 5. Zasada podziału władz i jej realizacja w RP 127 § 6. Charakterystyka organów władzy w RP 129 1. Organy władzy ustawodawczej – Sejm i Senat 129 2. Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej 133 3. Rada Ministrów i administracja rządowa 134 4. Sądy i trybunały 136 5. Organy kontroli państwowej i ochrony prawa 141 § 7. Finanse publiczne 144 Rozdział 5. Prawo administracyjne 146 § 1. Przedmiot i specyficzne cechy prawa administracyjnego 146 § 2. Podmioty administracji publicznej 151 1. Organy administracji publicznej 151 2. Samorządy 153 3. Organy administrujące 155 § 3. Formy działania administracji publicznej 156 1. Pojęcie i klasyfikacja form działania administracji 156 2. Akty normatywne administracji 156 3. Dwustronne i wielostronne działania administracji 159 4. Działania faktyczne administracji 161 § 4. Postępowanie administracyjne 162 1. Postępowanie administracyjne ogólne 162 2. Postępowanie egzekucyjne w administracji 169 Rozdział 6. Prawo karne 172 § 1. Przedmiot i specyficzne cechy prawa karnego 172 § 2. Przestępstwo i odpowiedzialność karna 175 1. Pojęcie przestępstwa 175 2. Kary i środki karne 179 § 3. Charakterystyka przestępstw gospodarczych 181 § 4. Wykroczenia i ich karalność 185 Rozdział 7. Ogólna charakterystyka gałęzi prawa procesowego 187 § 1. Pojęcie i zasady procesowe 187 § 2. Postępowanie karne (proces karny) i w sprawach o wykroczenia 191 § 3. Postępowanie cywilne (proces cywilny) 194 § 4. Postępowanie przed sądami administracyjnymi 196 § 5. Rozstrzyganie sporów między przedsiębiorcami 199 Część III. PRAWO PRYWATNE 207 Rozdział 8. Ogólna charakterystyka prawa prywatnego 209 Rozdział 9. Część ogólna prawa cywilnego 216 § 1. Zasady prawa cywilnego 216 § 2. Podmioty prawa cywilnego 218 1. Uwagi wstępne 218 2. Osoby fizyczne 218 1) Uwagi ogólne 218 2) Zdolność do czynności prawnych osób fizycznych 219 3) Dobra osobiste osoby fizycznej i ich ochrona 221 4) Ustanie zdolności prawnej osoby fizycznej 223 3. Osoby prawne 224 1) Pojęcie osób prawnych 224 2) Sposoby utworzenia i rodzaje osób prawnych 225 3) Organizacja (struktura) osób prawnych i oznaczenie osób prawnych oraz ich dobra osobiste 228 4) Zdolność prawna i zdolność do czynności prawnych osób prawnych 229 5) Ustanie osoby prawnej 230 4. Ułomne (niepełne) osoby prawne 231 5. Konsument i przedsiębiorca jako podmioty uczestniczące w obrocie gospodarczym 233 § 3. Przedsiębiorstwo 235 § 4. Firma 237 § 5. Przedstawicielstwo i pełnomocnictwo 241 § 6. Prokura 245 § 7. Prawo podmiotowe 249 § 8. Zdarzenia i czynności cywilnoprawne 253 1. Zdarzenia cywilnoprawne 253 2. Pojęcie i klasyfikacja czynności prawnych 255 3. Oświadczenia woli i ich rodzaje 257 4. Składanie i odwoływanie oświadczeń woli 259 5. Treść czynności prawnej 261 6. Warunek i termin jako dodatkowe (podmiotowo istotne) składniki treści czynności prawnej 264 7. Forma czynności prawnych 265 8. Sposoby zawarcia umowy 268 9. Wady oświadczenia woli 272 10. Negatywne skutki (sankcje) wadliwości czynności prawnych 277 § 9. Przedawnienie roszczeń 279 Rozdział 10. Prawo rzeczowe 282 § 1. Pojęcie praw rzeczowych 282 § 2. Przedmioty praw rzeczowych 283 § 3. Posiadanie 285 § 4. Własność 287 1. Pojęcie, treść i wykonywanie własności 287 2. Współwłasność 289 3. Ochrona własności 291 § 5. Użytkowanie wieczyste 292 § 6. Ograniczone prawa rzeczowe 293 1. Ogólna charakterystyka ograniczonych praw rzeczowych 293 2. Użytkowanie 294 3. Służebności 295 4. Prawa rzeczowe zastawnicze (zastaw i hipoteka) 296 5. Spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu 299 § 7. Księgi wieczyste 299 Rozdział 11. Zobowiązania 301 § 1. Zobowiązania – część ogólna 301 1. Istota i struktura stosunku zobowiązaniowego 301 2. Dług a odpowiedzialność. Rodzaje odpowiedzialności 304 3. Powstanie zobowiązań 305 4. Ogólna charakterystyka umów jako źródeł zobowiązań 306 5. Wzorce kontraktowe (ogólne warunki, wzory, regulaminy) 314 6. Zasada swobody umów i jej ograniczenia 316 7. Wykonanie zobowiązań 318 § 2. Odpowiedzialność odszkodowawcza 324 1. Pojęcie, ogólne przesłanki i rodzaje odpowiedzialności odszkodowawczej 324 2. Szkoda, jej rodzaje i sposoby naprawienia 327 3. Związek przyczynowy jako przesłanka odpowiedzialności odszkodowawczej 330 4. Zasady odpowiedzialności odszkodowawczej 331 § 3. Odpowiedzialność z tytułu czynów niedozwolonych 333 1. Uwagi wprowadzające 333 2. Poszczególne czyny niedozwolone 334 1) Odpowiedzialność za własne czyny 334 2) Odpowiedzialność za szkodę wyrządzoną przy wykonywaniu władzy publicznej 338 3) Odpowiedzialność za cudze czyny 339 4) Odpowiedzialność za szkody wyrządzone przez zwierzęta i rzeczy 341 5) Odpowiedzialność za użycie elementarnych sił przyrody 343 3. Naprawienie majątkowej szkody na osobie 345 4. Naprawienie niemajątkowej szkody na osobie (krzywdy) 347 5. Współodpowiedzialność kilku osób za tę samą szkodę 349 6. Zwięzłe uwagi na temat zbiegu oraz przedawnienia roszczeń 350 § 4. Odpowiedzialność za szkodę wynikłą z nieprawidłowego wykonania zobowiązania (odpowiedzialność kontraktowa) 351 1. Ogólna charakterystyka i przesłanki odpowiedzialności kontraktowej 351 2. Okoliczności obciążające dłużnika 353 1) Uwagi ogólne 353 2) Reguła wynikająca z art. 472 k.c. (model podstawowy) 354 3) Umowne kształtowanie kręgu okoliczności obciążających dłużnika 356 3. Ustalenie rozmiarów szkody i wysokości odszkodowania 357 4. Kara umowna 359 5. Umowne prawo odstąpienia Dodatkowe zastrzeżenia umowne 361 6. Umowa przedwstępna Zadatek 362 1) Umowa przedwstępna – treść 362 2) Umowa przedwstępna – skutki 363 3) Zadatek 364 Rozdział 12. Charakterystyka wybranych umów zobowiązaniowych 365 § 1. Umowa sprzedaży 365 1. Definicja i ogólna charakterystyka 365 2. Przeniesienie własności towaru 365 3. Zapłata ceny i odebranie towaru 367 4. Wydanie towaru 367 5. Odpowiedzialność za wady towaru przy sprzedaży 369 1) Odpowiedzialność sprzedającego za wady towaru – rodzaje 369 2) Przesłanki odpowiedzialności z tytułu rękojmi 370 3) Termin odpowiedzialność z tytułu rękojmi 371 4) Uprawnienia z tytułu rękojmi 372 5) Warunki wykonywania uprawnień z tytułu rękojmi 373 6) Odszkodowanie przy rękojmi 374 6. Gwarancja jakości 375 § 2. Sprzedaż konsumencka 376 1. Pojęcie umowy sprzedaży konsumenckiej (strony, treść, przedmiot) 376 2. Niezgodność towaru z umową jako podstawowa przesłanka powstania odpowiedzialności sprzedawcy 379 1) Przesłanki odpowiedzialności sprzedawcy z tytułu gwarancji ustawowej 379 2) Interpretacja pojęcia „niezgodność towaru z umową” 380 3. Uprawnienia konsumenta (obowiązki sprzedawcy) w razie stwierdzenia niezgodności towaru konsumpcyjnego z umową 382 4. Pojęcie umowy adhezyjnej i wzorce umowne 385 5. Niedozwolone postanowienia umowne (klauzule abuzywne) 387 § 3. Umowa zlecenia (art. 734–751 k.c.) 389 § 4. Umowa o dzieło (art. 627–646 k.c.) 391 § 5. Umowy o korzystanie z cudzych rzeczy 393 1. Umowa najmu 393 1) Ujęcie ogólne 393 2) Najem lokali (art. 680–692 k.c.) 396 2. Umowa dzierżawy Krótka charakterystyka 397 3. Umowa użyczenia 398 § 6. Umowa pożyczki 398 § 7. Umowa leasingu 399 1. Charakterystyka ogólna i rodzaje leasingu 399 2. Umowa leasingu w polskim prawie cywilnym 400 3. Treść stosunku prawnego 401 § 8. Umowa franczyzy 403 1. Charakterystyka ogólna i rodzaje franczyzy 403 2. Uzasadnienie gospodarcze korzystania z systemów franczyzowych 403 3. Kluczowe elementy treści umowy franczyzy 405 4. Know-how 406 Część IV. PRAWO GOSPODARCZE 407 Rozdział 13. Ogólna charakterystyka prawa gospodarczego 409 Rozdział 14. Prywatne prawo gospodarcze 414 § 1. Pojęcie i rodzaje spółek 414 § 2. Spółka cywilna 416 1. Uwagi wprowadzające 416 2. Powstanie spółki 416 3. Majątek i zobowiązania spółki. Udział w zyskach i stratach 418 4. Prowadzenie i reprezentacja spółki 418 5. Wystąpienie wspólnika i rozwiązanie spółki 419 § 3. Osobowe spółki handlowe 420 § 4. Spółka jawna 421 1. Uwagi wprowadzające 421 2. Powstanie spółki 422 3. Odpowiedzialność za zobowiązania 423 4. Majątek spółki, wkład do spółki i udział kapitałowy 424 5. Reprezentowanie i prowadzenie spółki 425 6. Wystąpienie wspólnika i rozwiązanie spółki 426 § 5. Spółka partnerska 427 1. Uwagi wprowadzające 427 2. Powstanie spółki 428 3. Odpowiedzialność za zobowiązania 429 4. Reprezentowanie spółki 430 5. Wystąpienie wspólnika i rozwiązanie spółki 430 § 6. Spółka komandytowa 431 1. Definicja i powstanie spółki 431 2. Odpowiedzialność za zobowiązania 434 3. Majątek, wkłady, udział kapitałowy, udział w zysku 435 4. Reprezentacja i stosunki wewnętrzne 436 5. Wystąpienie wspólnika i rozwiązanie spółki 437 § 7. Spółka komandytowo-akcyjna 438 1. Zawiązanie spółki komandytowo-akcyjnej 438 2. Odpowiedzialność za zobowiązania spółki 438 3. Statut spółki, założyciele i firma spółki 440 4. Zawiązanie i zgłoszenie spółki do rejestru 441 5. Majątek spółki, wkłady wspólników, kapitał zakładowy, udział w zyskach 442 6. Reprezentacja i prowadzenie spółki 443 7. Sprawowanie kontroli 444 8. Walne zgromadzenie 445 9. Wystąpienie wspólnika, rozwiązanie i likwidacja spółki 446 § 8. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością 447 1. Pojęcie 447 2. Powstanie spółki 449 1) Umowa spółki, jej forma i podstawowa treść 449 2) Etapy powstania spółki 451 3. Majątek spółki z ograniczoną odpowiedzialnością i wkłady do spółki 452 4. Organy spółki i reprezentacja spółki 453 1) Zagadnienia ogólne 453 2) Zarząd spółki 454 3) Reprezentacja spółki 455 4) Rada nadzorcza spółki i komisja rewizyjna 456 5) Zgromadzenie wspólników 457 6) Zaskarżanie uchwał zgromadzenia wspólników 459 5. Prawa i obowiązki wspólnika spółki z o.o. 461 1) Ustalenia wstępne 461 2) Uprawnienia korporacyjne 461 3) Uprawnienia czysto majątkowe 463 4) Obowiązki wspólnika 464 6. Rozwiązanie i likwidacja spółki z o.o 465 § 9. Spółka akcyjna 467 1. Źródła prawa.. 467 2. Charakter prawny spółki akcyjnej 468 3. Powstanie spółki akcyjnej 469 1) Uwagi ogólne 469 2) Zawiązanie spółki. 469 3) Wniesienie przez akcjonariuszy wkładów 473 4) Powołanie zarządu i rady nadzorczej spółki 474 5) Wpis spółki do Rejestru 474 4. Kapitał zakładowy spółki akcyjnej 475 1) Zagadnienia ogólne 475 2) Pokrycie kapitału zakładowego. Wkłady do spółki 476 3) Odpowiedzialność akcjonariusza z tytułu wkładu 478 4) Sposoby podwyższenia kapitału 480 5) Kapitał docelowy i warunkowe podwyższenie kapitału zakładowego 481 6) Tryb podwyższenia kapitału zakładowego 482 7) Obniżenie kapitału zakładowego 484 5. Akcje 485 1) Pojęcie i forma akcji 485 2) Rodzaje akcji 486 3) Akcje imienne i na okaziciela 487 4) Akcje uprzywilejowane i akcje zwykłe 487 6. Prawa i obowiązki akcjonariuszy 488 1) Zagadnienia ogólne 488 2) Prawa i obowiązki o charakterze korporacyjnym 489 3) Prawa i obowiązki o charakterze majątkowym 490 7. Organy spółki 492 1) Zagadnienia ogólne 492 2) Zarząd spółki 492 3) Reprezentacja spółki 493 4) Rada nadzorcza spółki 494 5) Walne zgromadzenie 494 6) Zaskarżanie uchwał walnego zgromadzenia 496 7. Rozwiązanie i likwidacja spółki 497 § 10. Europejska spółka akcyjna 498 § 11. Łączenie się spółek 499 1. Cele łączenia się spółek 499 2. Istota i tryby łączenia spółek 500 3. Dopłaty 501 4. Skutki połączenia 501 5. Zabezpieczenie wierzycieli 502 6. Łączenie się spółek kapitałowych 502 1) Etapy łączenia się spółek 502 2) Transgraniczne łączenie się spółek kapitałowych i spółki komandytowo-akcyjnej 506 3) Łączenie się z udziałem spółek osobowych 508 § 12. Podział spółek 510 1. Istota podziału 510 2. Rodzaje podziałów 511 3. Skutki podziału 512 4. Odpowiedzialność za zobowiązania 516 5. Odpowiedzialność za szkody 516 § 13. Przekształcenia spółek 517 1. Pojęcie instytucji przekształcania spółek. Ratio legis regulacji art. 551––584 k.s.h. 517 2. Postępowanie przekształceniowe 521 3. Zasada tożsamości podmiotowej (ciągłości, kontynuacji) 529 4. Ochrona wierzycieli i wspólników spółki przekształcanej 531 § 14. Krajowy Rejestr Sądowy 532 1. Ogólna charakterystyka Krajowego Rejestru Sądowego 532 2. Rodzaje wpisów w KRS 534 3. Domniemania związane z wpisem do KRS 535 4. Udzielanie informacji o podmiotach wpisanych w KRS 536 5. Wnioski o wpis w KRS i kognicja sądu rejestrowego 537 Rozdział 15. Prawo własności intelektualnej i przemysłowej 539 § 1. Dobra niematerialne jako przedmiot ochrony prawnej 539 § 2. Źródła prawa dotyczące ochrony dóbr niematerialnych 540 § 3. Własność intelektualna 542 § 4. Prawa autorskie i prawa pokrewne 543 1. Utwór 543 2. Zakres uprawnień do utworu 543 § 5. Własność przemysłowa 545 1. Przedmiot ochrony 545 2. Uzyskanie ochrony i jej zakres 546 § 6. Prawa z zakresu własności przemysłowej 548 1. Patent na wynalazek 548 2. Wzór użytkowy 553 3. Wzór przemysłowy 553 4. Znak towarowy 555 5. Oznaczenie geograficzne 556 6. Topografia układów scalonych 557 Rozdział 16. Publiczne prawo gospodarcze 558 § 1. Pojęcie, zasady i źródła prawa gospodarczego publicznego 558 1. Pojęcie prawa gospodarczego publicznego 558 2. Zasady prawa gospodarczego publicznego 560 3. Źródła publicznego prawa gospodarczego 562 § 2. Podmioty prawa gospodarczego publicznego 564 1. Organy władzy publicznej i samorząd gospodarczy 564 1) Organy ustawodawcze 564 2) Administracja gospodarcza 565 3) Samorząd gospodarczy i zawodowy 571 2. Przedsiębiorcy, inne podmioty, przedsiębiorstwo 575 1) Pojęcie przedsiębiorcy 575 2) Przedsiębiorca – osoba fizyczna – małoletni 576 3) Przedsiębiorca – osoba fizyczna – wspólnik spółki cywilnej 578 4) Przedsiębiorca – ułomna osoba prawna, jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej, którym odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną 579 5) Przedsiębiorca – osoba prawna 581 3. Przedsiębiorcy zagraniczni 583 1) Osoba zagraniczna a przedsiębiorca zagraniczny 583 2) Oddziały i przedstawicielstwa przedsiębiorców zagranicznych 584 4. Mikroprzedsiębiorcy, mali i średni przedsiębiorcy 585 § 3. Pojęcie przedsiębiorstwa 586 1. Przedsiębiorstwo w znaczeniu funkcjonalnym 587 2. Przedsiębiorstwo w znaczeniu podmiotowym 587 3. Przedsiębiorstwo w znaczeniu przedmiotowym 587 § 4. Działalność gospodarcza i podstawowe obowiązki przedsiębiorców 589 1. Uwagi wstępne 589 2. Wyznaczniki pojęcia działalności gospodarczej 590 1) Działalność wytwórcza, budowlana, handlowa, usługowa oraz poszukiwanie, rozpoznawanie i wydobywanie kopalin ze złóż – przedmiot działalności gospodarczej 591 2) Działalność zawodowa 593 3) Zarobkowy charakter działalności (celem jest zysk) 594 4) Zorganizowany charakter działalności gospodarczej 596 5) Ciągłość działalności gospodarczej 597 § 5. Działalność gospodarcza wolna – rejestrowana lub ewidencjonowana (osoby fizyczne) 598 § 6. Działalność gospodarcza regulowana 603 § 7. Działalność wymagająca uzyskania koncesji, zezwolenia, licencji lub zgody 606 1. Koncesja 607 2. Zezwolenie 608 3. Licencja 610 4. Zgoda 612 5. Procedury uzyskania decyzji uprawniających 612 § 8. Podstawowe obowiązki przedsiębiorcy 613 1. Obowiązek uzyskania wpisu w rejestrach i ewidencjach 613 2. Obowiązek uzyskania wpisu w rejestrach i ewidencjach specjalnych (REGON, NIP) 613 3. Obowiązki dotyczące oznaczenia 614 4. Obowiązki dotyczące sposobu dokonywania transakcji pieniężnych 615 5. Obowiązek posiadania odpowiednich uprawnień zawodowych 616 § 9. Zarząd mieniem publicznym 616 1. Pojęcie mienia publicznego 616 2. Kategorie mienia publicznego – mienie wykorzystywane w działalności gospodarczej 617 3. Podmioty zarządu mieniem publicznym 618 1) Skarb Państwa 619 2) Gmina, powiat, województwo jako podmioty mienia publicznego 620 4. Działalność gospodarcza samorządu terytorialnego 621 5. Prywatyzacja podmiotów państwowych i komunalnych 622 6. Zamówienia publiczne jako przykład zarządu mieniem publicznym 624 § 10. Funkcje państwa w gospodarce 627 1. Planowanie gospodarcze 627 2. Policja gospodarcza 628 3. Reglamentacja działalności gospodarczej 630 4. Regulacja 632 5. Kontrola i nadzór 634 § 11. Pomoc publiczna dla przedsiębiorców 635 1. Istota pomocy publicznej w gospodarce rynkowej 635 2. Przykładowe rodzaje pomocy 637 Literatura 638 Wykaz ważniejszych aktów prawnych 647 Słowniczek terminów i zwrotów łacińskich 649 Spis rysunków i tabel 654