Prawo i postępowanie karne skarbowe

"Prawo i postępowanie karne skarbowe" to kompleksowe opracowanie obejmujące rzeczową i szeroką analizę wyspecjalizowanej części prawa karnego jaką jest prawo karne skarbowe. W książce omówiono wszystkie nowelizacje, jakie miały miejsce od ostatniego wydania, w tym dotyczące podatkowej części szczególnej Kodeksu karnego skarbowego, związane z uszczelnianiem systemu podatkowego, a także nowelizacje w zakresie podatku od towarów i usług, podatku akcyzowego oraz podatku dochodowego. Inne zmiany prawne dotyczą m.in. zwalczania przestępczości podatkowej wpisanej w kontekst podatkowy (przestępstwa fakturowe, inne przestępstwa podatkowe na przedpolu oszustw podatkowych, np. produkcja wyrobów akcyzowych poza składem podatkowym) oraz związanej z nowymi standardami przeciwdziałania „legalnej” erozji podatkowej (dokumentacja cen transferowych, schematy podatkowe). Podręcznik prezentuje pełną i aktualną wiedzę z zakresu prawa i postępowania karnego skarbowego, przedstawioną w przystępny sposób, z odwołaniami do literatury przedmiotu i orzecznictwa sądowego. Publikacja jest adresowana do studentów studiów administracyjnych i prawniczych, aplikantów zawodów prawniczych, a także praktyków zajmujących się sprawami karnymi skarbowymi oraz szeroko rozumianym prawem finansowym.

Spis treści

Spis treści „Prawo i postępowanie karne skarbowe” Zawartość Nr strony Wykaz skrótów 17     Przedmowa 21     Część pierwsza       Dział I       Zagadnienia wstępne   Rozdział 1 Prawo karne skarbowe – pojęcie, funkcje i miejsce w systemie prawa karnego 27 Pojęcie prawa karnego skarbowego 27 Funkcje prawa karnego skarbowego 29 Specyfika prawa karnego skarbowego i jego związek z innymi działami prawa karnego 30 Rozdział 2 Kształtowanie się i rozwój prawa karnego skarbowego w Polsce 33 Ustawodawstwo karne skarbowe obowiązujące w latach 1926 –1999 33 Kodyfikacja karna skarbowa z 10.09.1999 r. 35 Autonomiczność Kodeksu karnego skarbowego 37 Zakres recepcji unormowań i odesłań do powszechnego prawa karnego 39 Kompleksowość i zupełność unormowań Kodeksu karnego skarbowego 41 Rozdział 3 Kodeks karny skarbowy, jego budowa i struktura przepisów 43 Budowa Kodeksu karnego skarbowego 43 Struktura przepisów prawa karnego skarbowego 44 Budowa przepisów materialnoprawnych części ogólnej, procesowych i wykonawczych Kodeksu karnego skarbowego 44 Budowa przepisów materialnoprawnych części szczególnej Kodeksu karnego skarbowego 44 Rodzaje dyspozycji 45 Rodzaje sankcji 46 Dział II       Problematyka części ogólnej   Rozdział 4 Zasady obowiązywania ustawy – Kodeks karny skarbowy 51 Czas popełnienia czynu karnego skarbowego i zasady doboru odpowiedniego ustawodawstwa karnego skarbowego dla jego ocen 51 Czas popełnienia przestępstw i wykroczeń skarbowych 52 Zasada lex retro non agit i dopuszczalny wyjątek od niej w razie zmiany ustawodawstwa 53 Obowiązywanie Kodeksu karnego skarbowego co do miejsca i osób 55 Zasada terytorialności 56 Odpowiedzialność za czyny karne skarbowe popełnione za granicą 57 Rozdział 5 Przestępstwa skarbowe i wykroczenia skarbowe 59 Definicja przestępstwa skarbowego i wykroczenia skarbowego oraz jej elementy 59 Czyn i jego formy 59 Społeczna szkodliwość czynu 60 Bezprawność karna czynu 61 Wina 61 Dwupodział na przestępstwa skarbowe i wykroczenia skarbowe 65 Podmiot przestępstw i wykroczeń skarbowych 66 Okoliczności uchylające lub umniejszające winę i ich wpływ na odpowiedzialność karną 68 Nieletniość 68 Niepoczytalność i stan poczytalności ograniczonej 69 Błąd 73 Anormalna sytuacja motywacyjna 76 Rozdział 6 Formy popełnienia przestępstw i wykroczeń skarbowych 79 Formy stadialne 79 Przygotowanie i jego karalność 79 Usiłowanie i jego karalność 80 Formy zjawiskowe 82 Sprawstwo sensu largo i sprawstwo sensu stricto 82 Podżeganie i pomocnictwo 91 Zasady i zakres odpowiedzialności osób współdziałających przy popełnieniu czynu zabronionego 92 Odpowiedzialność posiłkowa w prawie karnym skarbowym i jej charakterystyka 95 Rozdział 7 Zbieg przestępstw skarbowych lub wykroczeń skarbowych oraz zbieg przepisów Kodeksu karnego skarbowego lub przepisów karnych skarbowych i przepisów karnych innych ustaw 99 Ten sam czyn – jedno przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe 99 Pozorny zbieg przepisów Kodeksu karnego skarbowego 99 Rzeczywisty zbieg przepisów Kodeksu karnego skarbowego i kumulatywna kwalifikacja prawna czynu 101 Idealny zbieg przepisów karnych skarbowych i przepisów karnych powszechnych 102 Pozorny zbieg przestępstw lub wykroczeń skarbowych 104 Rzeczywisty zbieg przestępstw skarbowych lub wykroczeń skarbowych 107 Rozdział 8 Kary grożące za przestępstwa i wykroczenia skarbowe 113 Kara grzywny 113 Kara ograniczenia wolności 119 Kara pozbawienia wolności 123 Rozdział 9 Środki karne, ich rodzaje i rola 125 Środki karne sensu stricto 126 Dobrowolne poddanie się odpowiedzialności 126 Przepadek przedmiotów 131 Ściągnięcie równowartości pieniężnej przepadku przedmiotów 134 Przepadek korzyści majątkowych 136 Ściągnięcie równowartości pieniężnej przepadku korzyści majątkowej 137 Zakaz prowadzenia określonej działalności gospodarczej, wykonywania określonego zawodu lub zajmowania określonego stanowiska 138 Pozbawienie praw publicznych 140 Podanie wyroku do publicznej wiadomości 140 Środki związane z poddaniem sprawcy próbie 141 Warunkowe umorzenie postępowania karnego skarbowego 141 Warunkowe zawieszenie wykonania orzeczonej kary pozbawienia wolności 145 Warunkowe zwolnienie 149 Środki zabezpieczające 151 Ogólne zasady dotyczące stosowania środków zabezpieczających 153 Podmiotowy zakres stosowania środków zabezpieczających 153 Lecznicze środki zabezpieczające 154 Nielecznicze środki zabezpieczające 154 Rozdział 10 Wymiar kary za przestępstwa i wykroczenia skarbowe 157 Zasady wymiaru kary 159 Dyrektywy ogólne wymiaru kary i środków karnych 162 Okoliczności wpływające na wymiar kary i środków karnych 165 Wzajemny stosunek dyrektyw ogólnych 166 Dyrektywy szczególne wymiaru kary i środków karnych 166 Nadzwyczajne obostrzenie kary 171 Nadzwyczajne złagodzenie kary 174 Zbieg podstaw do nadzwyczajnego złagodzenia kary i do nadzwyczajnego obostrzenia kary 176 Rozdział 11 Przypadki zaniechania ukarania sprawcy za przestępstwa i wykroczenia skarbowe z wyłączeniem instytucji dobrowolnego poddania się odpowiedzialności 179 Czynny żal sprawcy i jego skutki w zakresie ponoszenia odpowiedzialności karnej skarbowej 180 Odstąpienie od wymierzenia kary 184 Rozdział 12 Odpowiedzialność podmiotów zbiorowych za przestępstwa skarbowe popełnione przez osoby fizyczne 187 Rozdział 13 Przedawnienie karalności oraz przedawnienie wykonania kary. Darowanie czynu bądź kary. Zatarcie skazania 193 Przedawnienie karalności przestępstw i wykroczeń skarbowych 193 Przedawnienie wykonania orzeczonej kary lub środka karnego 196 Abolicja, amnestia i ułaskawienie 197 Zatarcie skazania 199 Dział III       Problematyka części szczególnej Kodeksu karnego skarbowego   Rozdział 14 Wprowadzenie do części szczególnej Kodeksu karnego skarbowego 203 Uwagi wprowadzające do rozważań nad problematyką części szczególnej Kodeksu karnego skarbowego 203 Ogólna charakterystyka zmian wprowadzonych w części szczególnej Kodeksu karnego skarbowego nowelą z 2005 r. oraz sygnalizacja dalszych zmian 207 Rozdział 15 Przestępstwa i wykroczenia skarbowe przeciwko obowiązkom podatkowym i rozliczeniom z tytułu dotacji lub subwencji 213 Uwagi wprowadzające 213 Istota i podział przestępstw i wykroczeń skierowanych przeciwko obowiązkom podatkowym 219 Czyny skierowane przeciwko obowiązkowi podatkowemu (zapłacie podatku) 229 Uchylanie się od obowiązku podatkowego 229 Firmanctwo 235 Oszustwo podatkowe 239 Uporczywe uchylanie się od zapłacenia podatku 243 Czyny skierowane przeciwko obowiązkom podatkowym w podatku od kopalin 246 Czyny skierowane przeciwko obowiązkowi rzetelnego prowadzenia dokumentacji podatkowej 248 Nieprowadzenie księgi 248 Nierzetelne i wadliwe prowadzenie księgi 251 Niewystawianie rachunków 254 Bezpodstawne żądanie zwrotu podatku lub zwrotu wydatków mieszkaniowych 258 Narażenie organów podatkowych na bezpodstawny zwrot podatku 258 Nienależny zwrot wydatków na cele mieszkaniowe 261 Czyny skierowane przeciwko obowiązkom płatnika lub inkasenta, naruszenie fiskalnych obowiązków przez komornika sądowego 263 Niewpłacenie podatku przez płatnika lub inkasenta 264 Niepobranie podatku 266 Niewyznaczenie osoby odpowiedzialnej za wykonywanie obowiązków płatnika lub inkasenta 267 Nienależyte wykonywanie obowiązków „płatnika” przez komornika sądowego 268 Czyny skierowane przeciwko zasadom informacji podatkowej i kontroli 270 Niezłożenie w terminie deklaracji 270 Niezłożenie informacji 270 Czyny skierowane przeciwko informacjom podsumowującym 273 Naruszenie przepisów o ewidencji podatkowej 274 Czyny przeciwko ewidencji VAT dotyczącej pojazdów służbowych, czyny przeciwko rejestracji podmiotów pośredniczących oraz czynu przeciwko zgłoszeniu magazynu typu call-off stock 276 Niezłożenie sprawozdania finansowego do organów podatkowych 278 Udaremnienie lub utrudnienie kontroli 279 Przestępstwa i wykroczenia akcyzowe 282 Wprowadzenie do problematyki przestępstw i wykroczeń akcyzowych 282 Bezprawne wydanie lub przywóz wyrobu akcyzowego 284 Wywóz wyrobów akcyzowych bez zawiadomienia 288 Paserstwo akcyzowe 290 Wadliwe oznaczanie wyrobów akcyzowych 295 Fałszowanie znaków akcyzy, obrót takimi znakami 297 Niedopełnienie obowiązku oznaczenia wyrobu akcyzowego 299 Naruszenie przepisów związanych z przemieszczaniem wyrobów akcyzowych 301 Naruszenie obowiązków wynikających z nadzoru podatkowego 302 Nielegalny obrót znakami akcyzy 304 Rażące naruszenie przepisów o przewozie lub przechowywaniu znaków akcyzy 307 Nierozliczenie się ze znaków akcyzy 307 Naruszenie warunków zwolnienia z akcyzy 309 Produkcja i magazynowanie wyrobów akcyzowych poza składem podatkowym, zmiana przeznaczenia wyrobu akcyzowego 310 Naruszenie obowiązku rozliczenia znaków akcyzy z kontrahentem 314 Czyny skierowane przeciwko szczególnym obowiązkom podatkowym, mającym na celu przeciwdziałanie erozji podatkowej 315 Nienależna wypłata lub wykorzystanie dotacji albo subwencji, wadliwe wykonywanie nadzoru oraz naruszenie obowiązku dokonania podzielonej płatności 319 Nienależna wypłata lub wykorzystanie dotacji albo subwencji 319 Wadliwe wykonywanie nadzoru 322 Naruszenie obowiązku dokonania podzielonej płatności 324 Rozdział 16 Przestępstwa skarbowe i wykroczenia skarbowe przeciwko obowiązkom celnym oraz zasadom obrotu z zagranicą towarami lub usługami 327 Przemyt 328 Oszustwa celne i inne wyłudzenia 331 Wyłudzenie zezwoleń celnych 331 Oszustwo celne 332 Wyłudzenie zwrotu należności celnej 334 Paserstwo celne 335 Inne bezprawne zachowania mające na celu uszczuplenie należności celnych 336 Naruszenie procedury odprawy czasowej 336 Niezachowanie warunków zwolnienia z cła 338 Czyny zakłócające sprawowanie należytego nadzoru celnego 339 Usunięcie towaru spod dozoru celnego 339 Naruszenie przepisów o składzie celnym, magazynie czasowego składowania i wolnym obszarze celnym 340 Utrudnianie kontroli celnej 340 Nieprzechowywanie dokumentów celnych 342 Niewłaściwe wykonywanie nadzoru 342 Rozdział 17 Przestępstwa i wykroczenia przeciwko obrotowi dewizowemu 343 Ogólna charakterystyka nowego prawa dewizowego i związanych z nim deliktów dewizowych 343 Ogólna charakterystyka zmian w rozdziale 8 Kodeksu karnego skarbowego dokonanych nowelizacją Prawa dewizowego z 2007 r. 347 Wyłudzenie indywidualnego zezwolenia dewizowego 348 Naruszanie ograniczeń dewizowych 349 Bezprawne wykonanie transferu na potrzeby działalności gospodarczej 349 Bezprawne nabycie lub zbycie papierów wartościowych przez nierezydenta 350 Bezprawne dokonanie transakcji w kraju trzecim przez rezydenta 351 Bezprawne zbycie papierów wartościowych przez rezydenta 352 Bezprawne otwarcie lub utrzymywanie rachunku bankowego 353 Bezprawne dokonanie rozliczeń pieniężnych w obrocie dewizowym 354 Reglamentacja działalności związanej z kupnem i sprzedażą wartości dewizowych. Nielegalna działalność kantorowa 355 Naruszenia obowiązków dewizowych 357 Utrudnianie kontroli dewizowej wykonywanej przez NBP 357 Utrudnianie kontroli dewizowej wykonywanej przez organy celne lub Straż Graniczną 358 Naruszenie obowiązku pośrednictwa banku 360 Naruszenie obowiązku informowania NBP 360 Nieprzechowywanie wymaganych dokumentów związanych z działalnością kantorową lub obrotem dewizowym 361 Naruszenie obowiązku nadzoru 362 Rozdział 18 Przestępstwa i wykroczenia skarbowe przeciwko zasadom organizacji, prowadzenia i uczestnictwa w grach hazardowych 363 Wprowadzenie do problematyki przestępstw i wykroczeń przeciwko organizacji gier hazardowych 363 Nielegalne urządzanie gier hazardowych 364 Urządzanie lub prowadzenie gry z naruszeniem szczególnych obowiązków 371 Urządzanie lub prowadzenie gry bez urzędowego sprawdzenia lub bez urzędowych zabezpieczeń 371 Naruszenie obowiązku informacyjnego przy niszczeniu losów 372 Naruszenie obowiązku informacyjnego przy automatach 373 Naruszenie innych obowiązków związanych z używaniem automatu 373 Nielegalne urządzanie i prowadzenie gier fantowych i loterii 374 Udział w nielegalnych grach lub zakładach 375 Nielegalna sprzedaż losów loterii lub innych dowodów udziału w grze 375 Zakazana publiczna reklama i promocja gier lub zakładów wzajemnych 376 Umożliwienie udziału w grze osobie nieletniej 378 Niewłaściwe wykonywanie nadzoru 379 Część druga       Postępowanie w sprawach o przestępstwa skarbowe i wykroczenia skarbowe   Rozdział 19 Zagadnienia ogólne 383 Pojęcie postępowania w sprawach o przestępstwa i wykroczenia skarbowe 383 Funkcje norm postępowania karnego skarbowego 389 Cele postępowania karnego skarbowego 390 Przedmiot procesu 393 Tryby postępowania w sprawach o przestępstwa skarbowe i wykroczenia skarbowe 397 Postępowanie zwyczajne 398 Postępowanie nakazowe 399 Uwagi ogólne 399 Przesłanki postępowania nakazowego 399 Brak ujemnych przesłanek trybu nakazowego 401 Przebieg postępowania nakazowego 402 Kary i środki karne 403 Postępowanie w stosunku do nieobecnych 404 Przesłanki postępowania w stosunku do nieobecnych 404 Przebieg postępowania w stosunku do nieobecnych 405 Postępowanie mandatowe 407 Dobrowolne poddanie się odpowiedzialności 407 Postępowanie zasadnicze i dodatkowe 408 Zasady procesu karnego 409 Warunki dopuszczalności procesu 413 Rozdział 20 Strony i ich przedstawiciele 421 Pojęcie i rodzaje stron 421 Oskarżyciel publiczny 422 Oskarżony 426 Podmiot pociągnięty do odpowiedzialności posiłkowej 433 Interwenient 441 Reprezentanci stron procesowych 445 Rozdział 21 Zatrzymanie rzeczy. Zabezpieczenie majątkowe 449 Uwagi ogólne 449 Zatrzymanie przesyłki 451 Złożenie do depozytu 454 Zabezpieczenie majątkowe 456 Upadek zabezpieczenia 464 Tymczasowe zajęcie mienia 465 Rozdział 22 Właściwość organów postępowania karnego skarbowego 469 Właściwość sądu 469 Właściwość organów postępowania przygotowawczego 473 Prokurator 473 Finansowe organy postępowania przygotowawczego 474 Niefinansowe organy postępowania 478 Właściwość z łączności spraw i spory o właściwość w postępowaniu przygotowawczym 481 Rozdział 23 Pociągnięcie do odpowiedzialności za zgodą sprawcy 485 Postępowanie mandatowe 485 Uwagi ogólne 485 Organy uprawnione do nakładania kary grzywny w trybie postępowania mandatowego 486 Przesłanki postępowania mandatowego 487 Rodzaje mandatów 489 Skutki odmowy przyjęcia mandatu 490 Uchylenie prawomocnego mandatu 491 Nadzór nad postępowaniem mandatowym 493 Zezwolenie na dobrowolne poddanie się odpowiedzialności 493 Uwagi ogólne 493 Przebieg negocjacji 494 Zezwolenie 499 Rozdział 24 Postępowanie przygotowawcze 501 Uwagi ogólne 501 Wszczęcie postępowania 530 Formy postępowania (śledztwo lub dochodzenie) 534 Porządek czynności 543 Akt oskarżenia 549 Wniosek o skazanie bez rozprawy 553 Rozdział 25 Postępowanie przed sądem pierwszej instancji 557 Uwagi ogólne 557 Postępowanie przejściowe (międzyinstancyjne) 560 Wstępna kontrola oskarżenia 560 Organizacyjne przygotowanie rozprawy głównej 562 Posiedzenia wyrokowe 564 Posiedzenie w przedmiocie warunkowego umorzenia postępowania 564 Posiedzenie w przedmiocie wniosku o skazanie bez przeprowadzenia rozprawy 566 Posiedzenie w przedmiocie wniosku o poddanie się odpowiedzialności karnej 568 Posiedzenie w przedmiocie wydania wyroku nakazowego 569 Posiedzenie w przedmiocie umorzenia postępowania i zastosowania środków zabezpieczających 569 Rozprawa główna 570 Uwagi ogólne o rozprawie 570 Jawność rozprawy 570 Udział stron w rozprawie głównej 573 Rozpoczęcie rozprawy głównej 579 Przewód sądowy 580 Zwięzłe przedstawienie zarzutów oskarżenia 580 Wyjaśnienia oskarżonego 581 Skazanie bez przeprowadzenia postępowania dowodowego 581 Skrócona rozprawa 583 Postępowanie dowodowe 583 Przerwa i odroczenie rozprawy 586 Rozszerzenie oskarżenia 587 Zmiana kwalifikacji prawnej zarzutu aktu oskarżenia 587 Zamknięcie przewodu sądowego 587 Głosy końcowe 588 Wyrokowanie 589 Natychmiastowa wykonalność orzeczenia 593 Rozdział 26 Postępowanie odwoławcze 595 Uwagi ogólne 595 Środki odwoławcze 598 Apelacja 598 Właściwość sądów odwoławczych 609 Rozprawa odwoławcza 609 Rodzaje orzeczeń sądu odwoławczego 612 Zażalenie i sprzeciw 615 Przedmiot zażalenia 615 Podmioty uprawnione do wniesienia zażalenia 617 Termin do wniesienia zażalenia i sprzeciwu 617 Właściwość organów odwoławczych 618 Rozdział 27 Nadzwyczajne środki zaskarżenia 621 Uwagi ogólne 621 Kasacja 622 Przedmiot zaskarżenia 622 Termin do wniesienia kasacji 622 Dewolutywność i suspensywność kasacji 623 Podmioty uprawnione do wniesienia kasacji 623 Podstawy kasacji 624 Rodzaje orzeczeń sądu kasacyjnego 625 Przebieg postępowania 625 Wznowienie postępowania 627 Przedmiot wznowienia 627 Podmioty uprawnione do złożenia wniosku o wznowienie postępowania 627 Podstawy wznowienia 628 Orzeczenie o wznowieniu postępowania 629 Skarga na wyrok sądu odwoławczego 629 Rozdział 28 Postępowanie wykonawcze w sprawach o przestępstwa i wykroczenia skarbowe 631 Uwagi ogólne 631 Postępowanie 632 Wykonywanie kar 636 Wykonywanie środków karnych 642 Literatura 645     Skorowidz 661