Prawo właściwe dla dobrego imienia osoby fizycznej i jego ochrony

W monografii przedstawiono tematykę transgranicznego naruszenia dobrego imienia osoby fizycznej, zwłaszcza w zakresie prawa właściwego dla dobrego imienia oraz kolizyjnoprawne kwestie jego ochrony. Oprócz rozważań poświęconych łącznikom istniejącym w obrębie tego zagadnienia w normach prawa kolizyjnego państw europejskich, szczególna uwaga została poświęcona nowym rozwiązaniom przyjętym przez krajowego ustawodawcę w art. 16 ustawy z dnia 4 lutego 2011 r. - Prawo prywatne międzynarodowe. Autorka omawia także konstrukcje dotyczące prawa właściwego dla ochrony dobrego imienia w systemach common law - w Wielkiej Brytanii oraz Stanach Zjednoczonych. Odwołuje się również do aktualnych wydarzeń mających miejsce na gruncie prawa europejskiego w przedmiocie prawa właściwego dla ochrony dóbr osobistych oraz wskazuje potencjalne rozwiązania tego kontrowersyjnego tematu. Adresaci: Książka przeznaczona jest dla prawników praktyków specjalizujących się w zagadnieniach transgranicznych oraz dla przedstawicieli doktryny prawa cywilnego. Będzie przydatna także osobom zajmującym się problematyką prasy oraz kolizyjnoprawnymi aspektami deliktów.

Spis treści

Wykaz skrótów | str. 13 Wstęp | str. 25 Rozdział 1 Prawo właściwe dla dobrego imienia | str. 29 1.1. Uwagi ogólne | str. 29 1.2. Porządki prawne, które nie przewidują odrębnych rozwiązań kolizyjnych dla dóbr osobistych | str. 31 1.3. Porządki prawne, które przewidują odrębne rozwiązania kolizyjne dla dóbr osobistych | str. 35 1.3.1. Uwagi ogólne | str. 35 1.3.2. Doktryna włoska i portugalska | str. 37 1.3.3. Regulacja krajowa | str. 44 1.3.3.1. Sytuacja do czasu uchwalenia ustawy z dnia 4 lutego 2011 r. - Prawo prywatne międzynarodowe | str. 44 1.3.3.2. Sytuacja w świetle ustawy z dnia 4 lutego 2011 r. - Prawo prywatne międzynarodowe | str. 44 1.3.3.3. Zastosowany łącznik | str. 50 1.3.3.4. Wady łącznika obywatelstwa | str. 57 1.3.3.5. Ewolucja podejścia do łącznika obywatelstwa | str. 69 1.3.3.6. Ocena łącznika z art. 16 ust. 1 p.p.m. | str. 74 1.3.3.7. Rozgraniczenie zakresu statutów | str. 84 1.3.3.8. Zakres statutu z art. 16 ust. 1 p.p.m. | str. 91 Rozdział 2 Prawo właściwe dla ochrony dobrego imienia w systemach kontynentalnych | str. 98 2.1. Uwagi ogólne | str. 98 2.2. Porządki prawne, które nie przewidują odrębnych rozwiązań kolizyjnych dla dóbr osobistych | str. 103 2.2.1. Uwagi ogólne | str. 103 2.2.2. Porządki prawne, które opierają prawo właściwe na łączniku miejsca deliktu | str. 105 2.2.2.1. Modele reguły legis loci delicti | str. 106 2.2.2.2. Wada powiązania loci delicti - wielomiejscowość deliktu | str. 130 2.2.2.3. Modyfikacje zasady lex loci delicti | str. 138 2.2.3. Miejsce zwykłego pobytu lub zamieszkania poszkodowanego | str. 152 2.2.4. Ochrona słabszej strony | str. 155 2.2.5. Miejsce zwykłego pobytu lub zamieszkania pozwanego | str. 156 2.2.6. Zgodność z fundamentalnymi zasadami prawa miejsca wydawcy | str. 158 2.3. Porządki prawne, które przewidują odrębne rozwiązania kolizyjne dla ochrony dóbr osobistych | str. 160 2.3.1. Uwagi ogólne | str. 160 2.3.2. Doktryna polska | str. 161 2.3.2.1. Sytuacja do czasu uchwalenia ustawy z dnia 4 lutego 2011 r. - Prawo prywatne międzynarodowe | str. 161 2.3.2.2. Sytuacja w świetle ustawy z dnia 4 lutego 2011 r. - Prawo prywatne międzynarodowe | str. 164 2.3.2.3. Uwagi ogólne na tle normy art. 16 ust. 2 ustawy z dnia 4 lutego 2011 r. - Prawo prywatne międzynarodowe | str. 165 2.3.2.4. Zakres statutu | str. 176 2.3.2.5. Ocena art. 16 ust. 2 p.p.m. | str. 178 2.3.3. Bułgaria | str. 180 2.3.4. Węgry | str. 182 2.3.5. Belgia | str. 184 2.3.6. Litwa | str. 185 2.3.7. Rumunia | str. 186 2.3.8. Czechy | str. 187 2.4. Norma regulująca prawo właściwe dla odpowiedzi prasowej oraz sprostowania | str. 187 2.5. Klauzula porządku publicznego | str. 196 2.5.1. Uwagi wstępne | str. 196 2.5.2. Naruszenie klauzuli porządku publicznego przez brak ochrony dla dobrego imienia bądź jej niewystarczający zakres | str. 202 2.5.3. Naruszenie klauzuli porządku publicznego przez zakres roszczeń przyznanych poszkodowanemu przez prawo właściwe | str. 208 Rozdział 3 Prawo właściwe dla ochrony dobrego imienia w systemach common law | str. 215 3.1. Uwagi ogólne | str. 215 3.2. Prawo właściwe dla ochrony dobrego imienia w Wielkiej Brytanii - zasada double actionability | str. 217 3.2.1. Uwagi ogólne | str. 217 3.2.2. Prawo właściwe dla czynów niedozwolonych popełnionych za granicą i dochodzonych w Wielkiej Brytanii | str. 220 3.2.3. Prawo właściwe dla czynów niedozwolonych popełnionych na terytorium Wielkiej Brytanii | str. 223 3.2.4. Reforma prawa prywatnego międzynarodowego w latach 80. | str. 224 3.2.5. Zachowanie status quo i wyłączenie deliktu zniesławienia spod zakresu nowej ustawy kolizyjnej | str. 230 3.3. Prawo właściwe dla ochrony dobrego imienia w Stanach Zjednoczonych | str. 234 3.3.1. Uwagi ogólne | str. 234 3.3.2. Prawo kolizyjne i jego rozwój za oceanem | str. 236 3.3.3. Prawo właściwe dla ochrony dobrego imienia. Uwagi wstępne | str. 243 3.3.3.1. Podstawowa zasada kolizyjna dla ochrony dobrego imienia w drugim restatement | str. 247 3.3.3.2. Zasada kolizyjna drugiego restatement dla ochrony dobrego imienia w przypadku zniesławienia wielomiejscowego oraz dokonanego przez środki masowego przekazu | str. 249 3.3.3.3. Praktyka sądowa w sprawach transgranicznego naruszenia dobrego imienia | str. 254 Rozdział 4 Prawo właściwe dla ochrony dobrego imienia w prawie europejskim | str. 257 4.1. Uwagi ogólne | str. 257 4.2. Kształtowanie się treści rozporządzenia Rzym II w zakresie prawa właściwego dla zobowiązań wynikających z naruszenia dobrego imienia | str. 258 4.2.1. Okres do czasu przyjęcia Traktatu o Unii Europejskiej | str. 258 4.2.2. Okres po przyjęciu Traktatu o Unii Europejskiej | str. 264 4.2.3. Wstępne prace nad europejskim instrumentem dotyczącym prawa właściwego dla deliktów | str. 268 4.2.4. Projekt rozporządzenia o prawie właściwym dla zobowiązań pozaumownych i jego losy ustawodawcze | str. 275 4.2.4.1. Projekt rozporządzenia o prawie właściwym dla zobowiązań pozaumownych autorstwa Komisji | str. 275 4.2.4.2. Stanowisko Parlamentu Europejskiego co do projektu rozporządzenia Rzym II | str. 278 4.2.4.3. Stanowisko Rady co do projektu rozporządzenia Rzym II | str. 281 4.2.4.4. Dalsze prace Komisji nad projektem rozporządzenia Rzym II | str. 287 4.2.4.5. Drugie czytanie projektu rozporządzenia Rzym II | str. 288 4.2.4.6. Dalsza procedura legislacyjna. Wyłączenie omawianego zagadnienia spod zakresu rozporządzenia Rzym II | str. 291 4.2.5. Realizacja tzw. klauzuli przeglądowej | str. 292 4.3. Dalsze prace nad wspólną normą kolizyjną na poziomie europejskim dotyczącą ochrony dobrego imienia | str. 294 4.4. Konsekwencje status quo | str. 296 4.4.1. Uwagi wstępne | str. 296 4.4.2. Forum shopping | str. 298 4.4.3. Turystyka zniesławieniowa | str. 301 4.4.4. Rewizja rozporządzenia Bruksela I | str. 308 4.4.5. Prace Haskiej Konferencji Prawa Prywatnego Międzynarodowego | str. 309 Rozdział 5 Proponowane przez doktrynę łączniki normy odnoszącej się do ochrony dobrego imienia na poziomie europejskim | str. 311 5.1. Uwagi ogólne | str. 311 5.2. Stanowiska opowiadające się za zachowaniem status quo | str. 312 5.3. Stanowiska opowiadające się za nowelizacją rozporządzenia Rzym II i możliwe łączniki kolizyjne | str. 315 5.3.1. Uwagi wstępne | str. 315 5.3.2. Łącznik prawa państwa zwykłego pobytu poszkodowanego w chwili wyrządzenia czynu niedozwolonego | str. 316 5.3.3. Łącznik prawa państwa, w którym powstaje szkoda | str. 317 5.3.4. Lex fori | str. 320 5.3.5. Zasada prawa państwa pochodzenia | str. 321 5.3.6. Teoria interesów państwowych | str. 327 5.3.7. Teoria rozróżnienia na zasady regulujące postępowaniem oraz zasady alokujące stratę | str. 330 5.3.8. Punkt ciężkości konfliktu | str. 334 5.3.9. Zasada najściślejszego związku | str. 336 5.4. Konkluzje | str. 339 Zakończenie | str. 343 Wykaz literatury | str. 351 Wykaz orzecznictwa | str. 395