Prawo zatrudnienia pracowników szkół wyższych. Komentarz do wybranych przepisów ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce

Komentarz stanowi unikalne na polskim rynku opracowanie zawierające wnikliwą analizę najważniejszych zagadnień w przedmiocie zatrudnienia pracowników szkół wyższych związanych ze stosowaniem ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce. Szczególnie dokładnie omówiono w nim status nauczycieli akademickich.Autorzy poddają dogłębnej wykładni problematykę:• nawiązania stosunku pracy pracowników uczelni wyższych,• uprawnień i obowiązków wynikających ze stosunku pracy, w tym wynagrodzeń, czasu pracy oraz urlopów,• rozwiązania i wygaśnięcia stosunku pracy,• okresowych ocen nauczycieli akademickich,• nadawania stopni i tytułu w systemie nauki,• zatrudnienia cywilnoprawnego oraz administracyjnoprawnego w uczelniach wyższych,• odpowiedzialności dyscyplinarnej nauczycieli akademickich,• zatrudnienia doktorantów w szkołach doktorskich,• zatrudnienia cudzoziemców w uczelniach wyższych,• statusu prawnego Rady Doskonałości Naukowej.Komentując poszczególne regulacje, autorzy przedstawiają również bogaty dorobek judykatury i nauki prawa pracy w zakresie zatrudnienia w uczelniach wyższych. Szczególnie cennym aspektem rozważań jest ujęcie przedmiotowych zagadnień zarówno w wymiarze teoretycznym, jak i z punktu widzenia praktycznego zastosowania przepisów.Publikacja jest przeznaczona dla nauczycieli akademickich, władz uczelni, pracowników działów kadr oraz przedstawicieli związków zawodowych. Zainteresuje również przedstawicieli doktryny prawa pracy, radców prawnych, adwokatów, a także sędziów orzekających w sprawach pracowniczych.

Spis treści

Spis treści „Prawo zatrudnienia pracowników szkół wyższych. Komentarz do wybranych przepisów Prawa o szkolnictwie wyższym i nauce” Zawartość Nr strony     O Autorach 5     Spis treści 7     Wykaz skrótów 13     Wstęp 17     Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz.U. z 2024 r. poz. 1571; zm.: Dz.U. z 2024 r. poz. 1871, poz. 1897; z 2025 r. poz. 619, poz. 620, poz. 621, poz. 622, poz. 1162) – (wyciąg) 19 Dział II. Szkolnictwo wyższe 21 Rozdział 5. Pracownicy uczelni 21 Art. 112. [Pracownicy uczelni] 21 Art. 113. [Wymagania niezbędne do zajmowania stanowiska nauczyciela akademickiego] 24 Art. 114. [Kategorie pracowników badawczych i badawczo-dydaktycznych] 28 Art. 115. [Obowiązki nauczycieli akademickich] 29 Art. 116. [Stanowisko profesora uczelni i inne] 33 Art. 117. [Nawiązanie stosunku pracy] 37 Art. 118. [Zakaz powstania podległości służbowej między osobami bliskimi] 40 Art. 119. [Konkurs na stanowisko nauczyciela akademickiego] 42 Art. 120. [Wskazanie uczelni jako podstawowego miejsca pracy] 44 Art. 121. [Osoba wykonująca czynności z zakresu prawa pracy w stosunku do rektora] 45 Art. 121a. [Ochrona trwałości stosunku pracy nauczyciela akademickiego będącego sędzią Trybunału Konstytucyjnego, Sądu Najwyższego lub Naczelnego Sądu Administracyjnego] 46 Art. 122. [Legitymacja służbowa] 54 Art. 123. [Wypowiedzenie umowy o pracę z nauczycielem akademickim] 56 Art. 124. [Wygaśnięcie umowy o pracę z nauczycielem akademickim] 63 Art. 125. [Dodatkowe zatrudnienie nauczyciela akademickiego] 68 Art. 126. [Regulamin pracy] 83 Art. 127. [Czas pracy nauczyciela akademickiego] 86 Art. 128. [Okresowa ocena nauczycieli akademickich] 92 Art. 129. [Urlop wypoczynkowy] 95 Art. 130. [Płatny urlop naukowy] 96 Art. 131. [Płatny urlop dla poratowania zdrowia] 98 Art. 132. [Odwołanie od orzeczenia lekarskiego] 103 Art. 133. [Ponoszenie przez uczelnię kosztów badań lekarskich] 104 Art. 134. [Upoważnienie ustawowe dla ministra] 105 Art. 135. [Wynagrodzenie w okresie urlopu wypoczynkowego oraz za czas płatnych urlopów] 105 Art. 136. [Składniki wynagrodzenia pracownika uczelni publicznej] 109 Art. 137. [Wysokość miesięcznego wynagrodzenia zasadniczego] 112 Art. 138. [Dodatki do wynagrodzenia] 114 Art. 139. [Wypłata wynagrodzenia] 119 Art. 140. [Ustalenie wysokości wynagrodzenia zasadniczego i dodatku funkcyjnego rektora] 120 Art. 141. [Prawo do nagrody jubileuszowej] 121 Art. 142. [Obliczenie wysokości nagrody jubileuszowej] 126 Art. 143. [Dodatkowe wynagrodzenie roczne] 127 Art. 144. [Odpisy na zakładowy fundusz świadczeń socjalnych] 130 Art. 145. [Nagrody rektora] 134 Art. 146. [Odprawa] 137 Art. 147. [Stosowanie przepisów Kodeksu pracy; właściwość sądów pracy] 140 Dział V. Stopnie i tytuł w systemie szkolnictwa wyższego i nauki 149 Rozdział 1. Przepisy ogólne 149 Art. 177. [Stopnie i tytuł nadawane w systemie szkolnictwa wyższego i nauki] 149 Art. 178. [Podmioty nadające stopnie naukowe, stopnie w zakresie sztuki oraz tytuł profesora] 157 Art. 179. [Dyplom doktorski i dyplom habilitacyjny] 187 Art. 180. [Uwierzytelnianie dyplomów doktorskich, dyplomów habilitacyjnych i zaświadczeń] 190 Art. 181. [Delegacja ustawowa] 193 Art. 182. [Opłata za przeprowadzenie postępowania w sprawie o nadanie stopnia doktora, stopnia doktora habilitowanego lub tytułu profesora] 195 Art. 183. [Zakaz uchylenia się od pełnienia funkcji promotora, promotora pomocniczego, recenzenta] 202 Art. 184. [Wynagrodzenie promotora, promotora pomocniczego, recenzenta i członka komisji habilitacyjnej] 205 Rozdział 2. Stopień doktora 208 Oddział 1. Nadawanie stopnia doktora 208 Art. 185. [Podmioty doktoryzujące] 208 Art. 186. [Warunki nadania stopnia doktora] 214 Art. 187. [Rozprawa doktorska] 222 Art. 188. [Udostępnienie w BIP podmiotu doktoryzującego rozprawy doktorskiej i recenzji oraz informacji o planowanej obronie rozprawy doktorskiej] 227 Art. 189. [Wszczęcie postępowania w sprawie nadania stopnia doktora] 231 Art. 190. [Promotorzy i recenzenci] 236 Art. 191. [Dopuszczenie do obrony rozprawy doktorskiej] 244 Art. 192. [Określenie sposobu postępowania w sprawie nadania stopnia doktora] 247 Art. 193. [Odwołanie do RDN od decyzji o odmowie nadania stopnia doktora] 252 Art. 194. [Wznowienie postępowania w sprawie nadania stopnia doktora] 259 Art. 195. [Stwierdzenie nieważności decyzji w sprawie nadania stopnia doktora] 272 Art. 196. [Urlop na przygotowanie obrony rozprawy doktorskiej oraz zwolnienie od pracy na przeprowadzenie obrony rozprawy doktorskiej] 278 Art. 197. [Tryby przygotowania rozprawy doktorskiej] 279 Oddział 2. Kształcenie doktorantów 281 Art. 198. [Szkoły doktorskie] 281 Art. 198a. [Czasowe ograniczenie lub zawieszenie kształcenia doktorantów w sytuacjach nadzwyczajnych] 287 Art. 198b. [Przedłużenie ważności legitymacji doktoranta w przypadku czasowego ograniczenia lub zawieszenia kształcenia doktorantów] 288 Art. 199. [Utrata możliwości prowadzenia kształcenia doktorantów lub prowadzenia szkoły doktorskiej] 288 Art. 200. [Rekrutacja do szkoły doktorskiej] 290 Art. 201. [Czas trwania kształcenia doktorantów] 294 Art. 202. [Realizacja indywidualnego planu badawczego] 296 Art. 203. [Skreślenie z listy doktorantów] 299 Art. 204. [Złożenie rozprawy doktorskiej] 301 Art. 205. [Regulamin szkoły doktorskiej] 302 Art. 206. [Obowiązki wobec doktorantów w przypadku zaprzestania kształcenia doktorantów w danej dyscyplinie] 306 Art. 207. [Podstawowe obowiązki doktoranta] 308 Art. 208. [Przerwy wypoczynkowe; zaliczenie okresu kształcenia w szkole doktorskiej do okresu pracy] 309 Art. 209. [Stypendium doktoranckie] 312 Art. 210. [Kredyt studencki] 315 Art. 211. [Zakwaterowanie w domu studenckim; wyżywienie w stołówce studenckiej] 318 Art. 212. [Stypendia przyznawane przez jednostki samorządu terytorialnego] 318 Art. 213. [Stypendia za wyniki w nauce lub w sporcie] 319 Art. 214. [Ulgi w opłatach za przejazdy publicznymi środkami komunikacji miejskiej] 319 Art. 215. [Samorząd doktorantów] 320 Art. 216. [Zrzeszanie się w organizacjach doktorantów] 321 Oddział 3. Tryb eksternistyczny 323 Art. 217. [Wniosek o wyznaczenie promotora] 323 Art. 217a. [Opinia o rozprawie doktorskiej przygotowanej w trybie eksternistycznym] 324 Art. 217b. [Stypendia dla osób przygotowujących rozprawę doktorską w trybie eksternistycznym] 325 Art. 217c. [Określenie warunków korzystania z infrastruktury badawczej i informatycznej przez osoby przygotowujące rozprawę doktorską w trybie eksternistycznym] 325 Rozdział 3. Stopień doktora habilitowanego 327 Art. 218. [Podmioty habilitujące] 327 Art. 219. [Warunki nadania stopnia doktora habilitowanego] 328 Art. 220. [Wszczęcie postępowania w sprawie nadania stopnia doktora habilitowanego] 337 Art. 221. [Ocena przez RDN wniosku o wszczęcie postępowania w sprawie nadania stopnia doktora habilitowanego] 341 Art. 222. [Informacje udostępniane w BIP podmiotu habilitującego] 366 Art. 223. [Zwolnienie od pracy na uczestnictwo w kolokwium habilitacyjnym] 367 Art. 224. [Odwołanie do RDN od decyzji o odmowie nadania stopnia doktora habilitowanego] 368 Art. 225. [Wznowienie postępowania w sprawie nadania stopnia doktora habilitowanego oraz stwierdzenie nieważności decyzji o nadaniu tego stopnia – odpowiednie stosowanie przepisów] 370 Art. 226. [Nabycie uprawnień równoważnych uprawnieniom wynikającym z posiadania stopnia doktora habilitowanego] 371 Rozdział 3a. Szczególne zasady nadawania uprawnień do nadawania stopnia doktora i doktora habilitowanego 375 Art. 226a. [Nadanie uprawnienia do nadawania stopnia doktora i stopnia doktora habilitowanego w przypadku wyodrębnienia nowej dyscypliny] 375 Rozdział 4. Tytuł profesora 377 Art. 227. [Warunki nadania tytułu profesora] 377 Art. 228. [Wszczęcie postępowania w sprawie nadania tytułu profesora] 392 Art. 228a. [Prowadzenie postępowania w sprawie nadania tytułu profesora w przypadku włączenia dyscypliny lub dziedziny do innej dyscypliny lub dziedziny] 398 Art. 229. [Recenzent w postępowaniu w sprawie nadania tytułu profesora] 399 Art. 230. [Złożenie przez RDN wniosku o nadanie tytułu profesora] 400 Art. 231. [Utrata tytułu profesora] 404 Rozdział 5. Rada Doskonałości Naukowej 407 Art. 232. [Status Rady Doskonałości Naukowej] 407 Art. 233. [Członkowie Rady Doskonałości Naukowej] 409 Art. 234. [Kadencja Rady Doskonałości Naukowej] 413 Art. 235. [Organy Rady Doskonałości Naukowej] 414 Art. 236. [Statut Rady Doskonałości Naukowej] 415 Art. 237. [Biuro Rady Doskonałości Naukowej] 419 Art. 238. [Zadania Rady Doskonałości Naukowej] 420 Art. 239. [Nadzór Rady Doskonałości Naukowej nad podmiotami doktoryzującymi i podmiotami habilitującymi] 421 Art. 240. [Wyznaczanie recenzentów przez Radę Doskonałości Naukowej] 424 Dział VII. Odpowiedzialność dyscyplinarna 427 Rozdział 1. Odpowiedzialność dyscyplinarna nauczycieli akademickich 427 Art. 275. [Podstawy odpowiedzialności dyscyplinarnej] 427 Art. 276. [Kary dyscyplinarne] 432 Art. 277. [Rzecznicy dyscyplinarni] 436 Art. 278. [Podmioty orzekające w postępowaniach dyscyplinarnych] 439 Art. 279. [Właściwość rzeczowa komisji dyscyplinarnych] 440 Art. 280. [Kadencja komisji dyscyplinarnej] 441 Art. 281. [Obsługa komisji dyscyplinarnych przez ministerstwo] 441 Art. 282. [Kompetencje rektora] 442 Art. 283. [Mediacja] 444 Art. 284. [Kara upomnienia] 446 Art. 284a. [Doręczenie postanowienia o poleceniu rozpoczęcia prowadzenia sprawy; zażalenie] 448 Art. 285. [Rozpoczęcie prowadzenia sprawy przez rzecznika dyscyplinarnego] 449 Art. 286. [Strony w postępowaniu wyjaśniającym i ich uprawnienia] 451 Art. 287. [Termin wszczęcia i zakończenia postępowania wyjaśniającego] 452 Art. 288. [Przedawnienie karalności] 456 Art. 289. [Zażalenie na postanowienie o umorzeniu postępowania wyjaśniającego] 457 Art. 290. [Zawieszenie postępowania wyjaśniającego] 458 Art. 291. [Skład orzekający komisji dyscyplinarnych] 459 Art. 292. [Strony w postępowaniu dyscyplinarnym] 459 Art. 293. [Przebieg postępowania dyscyplinarnego] 460 Art. 294. [Orzeczenia komisji dyscyplinarnej] 466 Art. 295. [Odwołanie do komisji dyscyplinarnej przy ministrze oraz do sądu pracy] 469 Art. 296. [Wznowienie postępowania dyscyplinarnego] 474 Art. 297. [Zawieszenie postępowania dyscyplinarnego na czas trwania postępowania przygotowawczego lub postępowania sądowego] 478 Art. 298. [Przedawnienie karalności] 479 Art. 299. [Przekazanie orzeczenia komisji dyscyplinarnej stronom postępowania, rektorowi i ministrowi] 479 Art. 300. [Zatarcie kar dyscyplinarnych] 479 Art. 301. [Opinia komisji do spraw etyki w nauce PAN] 480 Art. 302. [Zawieszenie w pełnieniu obowiązków] 481 Art. 303. [Wynagrodzenie w okresie zawieszenia w pełnieniu obowiązków] 482 Art. 304. [Ubezpieczenie od odpowiedzialności cywilnej rzecznika dyscyplinarnego oraz członka komisji dyscyplinarnej] 483 Art. 305. [Zakres stosowania przepisów Kodeksu postępowania karnego do postępowań w sprawach odpowiedzialności dyscyplinarnej] 484 Art. 306. [Delegacja ustawowa – szczegółowy tryb prowadzenia mediacji, postępowania wyjaśniającego i postępowania dyscyplinarnego] 486 Dział VIII. Cudzoziemcy w systemie szkolnictwa wyższego i nauki 487 Art. 325. [Zatrudnienie cudzoziemca w instytucji tworzącej system szkolnictwa wyższego i nauki lub działającej na rzecz tego system] 487 Dział XIV. Przepisy szczególne 491 Art. 451. [Wyznaczenie żołnierza zawodowego na stanowisko nauczyciela akademickiego w uczelni wojskowej] 491 Art. 452. [Zwolnienie ze stanowiska nauczyciela akademickiego uczelni wojskowej będącego żołnierzem zawodowym] 495 Art. 453. [Dodatkowe zatrudnienie żołnierza zawodowego będącego nauczycielem akademickim uczelni wojskowej] 497 Art. 454. [Uczestnictwo nauczyciela akademickiego w udzielaniu świadczeń zdrowotnych] 501 Art. 455. [Świadczenia dla żołnierzy zawodowych wykonujących zadania w uczelni wojskowej oraz funkcjonariuszy wykonujących zadania w uczelni służb państwowych – odesłanie do odrębnych przepisów] 502 Art. 456. [Przebieg zawodowej służby wojskowej żołnierzy zawodowych zajmujących stanowiska w uczelniach] 504 Art. 457. [Odpowiedzialność zawodowa w uczelni wojskowej, uczelni służb państwowych, uczelni artystycznej, uczelni medycznej i uczelni morskiej] 505 Art. 458. [Nagroda ministra przyznawana nauczycielowi akademickiemu zatrudnionemu w uczelni wojskowej, uczelni służb państwowych, uczelni artystycznej, uczelni medycznej lub uczelni morskiej] 507 Bibliografia 511 Orzecznictwo 521 Skorowidz 529