Problem zakresu regulacji ustawowej nietypowych form zarobkowania na przykładzie zatrudnienia zewnętrznego i pracy platformowej

Monografia stanowi podsumowanie VII ogólnopolskiej konferencji naukowej z cyklu „Nietypowe stosunki zatrudnienia", zorganizowanej z inicjatywy prof. UŁ dra hab. Tomasza Duraja w dniu 6 grudnia 2024 roku na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Łódzkiego przez Centrum Naukowe Nietypowych Stosunków Zatrudnienia (cnsz@wpia.uni.lodz.pl), a także Studenckie Forum Nietypowych Stosunków Zatrudnienia WPiA UŁ oraz Okręgowy Inspektorat Pracy w Łodzi. W Polsce od dłuższego czasu mamy do czynienia ze zjawiskiem upowszechniania się w gospodarce rynkowej nietypowych form świadczenia pracy zarobkowej, co rodzi pytanie o potrzebę wprowadzenia nowych regulacji ustawowych, które ucywilizują ich funkcjonowanie. Na przykładzie zatrudnienia zewnętrznego oraz pracy platformowej autorzy monografii zastanawiają się nad tym, czy i w jakim zakresie normować tę pracę, aby z jednej strony była świadczona zgodnie z obowiązującym prawem, gwarantując wykonawcom odpowiedni standard ochrony uwzględniający przepisy prawa międzynarodowego i Konstytucji RP, a z drugiej, aby nie utraciła walorów elastyczności i konkurencyjności. Nadmierna regulacja nietypowych form pracy zarobkowej jest przeciwskuteczna i może prowadzić do ich likwidacji czy marginalizacji, co negatywnie wpłynie na rynek pracy oraz przyczyni się do wzrostu bezrobocia, nielegalnego zatrudnienia oraz szarej strefy. Uzupełnieniem publikacji są rozdziały przedstawiające szerszy kontekst analizowanej problematyki, a odnoszące się do takich kwestii, jak wpływ cyfryzacji na kształtowanie się nowych form świadczenia pracy czy aksjologiczne podstawy prawa pracy w epoce technologii algorytmicznych. Wielowymiarowość, wielowątkowość oraz złożoność podjętych zagadnień zachęcają do lektury tej monografii. Zdaniem prof. UwB dr hab. Anety Giedrewicz-Niewińskiej książka „ma nowatorski charakter. Dokonana analiza zakresu regulacji prawnej nietypowych form zarobkowania dotyka wielu różnorodnych zagadnień badawczych i problemów szczegółowych. Z tych też powodów tematyka podjęta w monografii jest niezwykle trudna. Dotychczas nie pojawiło się w polskiej literaturze opracowanie, które całościowo ujmowałoby nietypowe formy pracy zarobkowej z uwzględnieniem pracy platformowej". Z kolei prof. WSAiB dr hab. Joanna Unterschuetz wskazuje, że „publikacja ma bezsprzecznie charakter naukowy i wnosi wartościowy głos do aktualnej debaty dotyczącej zatrudnienia platformowego, regulacji algorytmicznych oraz implementacji prawa unijnego w zakresie ochrony pracowników cyfrowych. Zasadniczym atutem tomu jest jego tematyczne osadzenie w aktualnym i dynamicznie rozwijającym się obszarze regulacyjnym".

Spis treści

Rozdział 1 Problem zakresu regulacji ustawowej nietypowych form zarobkowania na przykładzie pracy platformowej – wprowadzenie do dyskusji Tomasz Duraj 7 Rozdział 2 Zachować równowagę między ochroną człowieka a presją wydajności. Aksjologiczne podstawy prawa pracy w epoce zarządzania algorytmicznego Miłosz Barłóg 23 Rozdział 3 Wpływ cyfryzacji na kształtowanie się nowych form świadczenia pracy Beata Samoraj-Charitonow 45 Rozdział 4 Zatrudnienie zewnętrzne – przegląd regulacji prawnych w wybranych krajach europejskich Liliana Strupp 75 Rozdział 5 O potrzebie regulacji prawnej outsourcingu pracowniczego Iwona Więckiewicz-Szabłowska 93 Rozdział 6 Outsourcing w administracji publicznej – szansa czy zagrożenie? Paweł Porębny 109 Rozdział 7 Specyfika form zatrudnienia w Polsce w kontekście implementacji dyrektywy w sprawie poprawy warunków pracy za pośrednictwem platform. Analiza wyzwań regulacyjnych i potencjału adaptacyjnego Kacper Krawczyński, Tomasz Walczak 123 Rozdział 8 Uwarunkowania regulacji pracy platformowej na przykładzie doświadczeń międzynarodowych Grażyna Spytek-Bandurska 145 Rozdział 9 Czy domniemanie istnienia stosunku pracy sprawi, że osobom wykonującym pracę za pośrednictwem cyfrowych platform internetowych zostanie przyznana pełnia praw pracowniczych? – rozważania na gruncie dyrektywy UE w sprawie poprawy warunków pracy za pośrednictwem platform internetowych Daria Woźniak 167 Rozdział 10 Procesowe konsekwencje domniemania stosunku pracy. Granice decyzji właściwego organu w zakresie domniemania oraz granice związania innych organów Kajetan Bartosiak, Martyna Dobrowolska 179 Rozdział 11 What do platform workers in Poland want? Łucja Kobroń-Gąsiorowska, Artur Kuchciński 197 Rozdział 12 Prawo pracowników platformowych do przejrzystych i przewidywalnych warunków pracy Jakub Gołaś 213 Rozdział 13 Lekarz jako przedsiębiorca czy pracownik cyfrowej platformy pracy? Problematyka wprowadzenia domniemania stosunku pracy w funkcjonującym modelu samozatrudnienia w podmiotach leczniczych Marta Chmielewska 233 Rozdział 14 Relacja pomiędzy przedsiębiorstwami live-streamingowymi a twórcami treści w Internecie w perspektywie polskiego prawa zatrudnienia Ryszard Przewoźniak 251 Rozdział 15 Wstęp do dyskusji o transpozycji dyrektywy 2024/2831 w świetle nowelizacji ustawy – Prawo o transporcie drogowym Agnieszka Klimek 267 Rozdział 16 Kobiety wykonujące pracę platformową – szanse, wyzwania oraz perspektywy rozwoju zawodowego Wiktoria Bednarz 283 Rozdział 17 Definicja pracownika platformowego w kontekście definicji pracownika najemnego w rozumieniu przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego Szymon Kasprowski, Agnieszka Kiełbowicz-Dziwulska 301 Rozdział 18 Nietypowe formy zarobkowania a pojęcie pracownika w niemieckim prawie pracy na przykładzie osoby pracującej za pośrednictwem platformy cyfrowej (crowdworkera) Grażyna Zboralska 315 Rozdział 19 Unification of work patterns: Polish and English perspectives Andrzej Marian Świątkowski 329