Procedura budżetowa we współczesnym prawie konstytucyjnym. Analiza porównawcza na przykładzie państw UE

Głównym celem podjętych w publikacji analiz jest odpowiedź na pytanie, czy zakres i sposób unormowania procedury budżetowej w konstytucjach państw UE zapewnia w wystarczającym stopniu optymalne warunki formalne do jej przeprowadzenia. Analizując to zagadnienie, autor szczegółowo wyjaśnia: jak należy rozumieć pojęcie procedury budżetowej, jej poszczególne etapy postępowania, w jaki sposób można optymalizować konstrukcję procedury budżetowej, w jakim zakresie zasady budżetowe i ranga aktu budżetowego determinują kształt procedury budżetowej, jaki jest podział kompetencji pomiędzy uczestnikami procedury budżetowej oraz granice ingerencji jednego uczestnika w sferę zarezerwowaną dla drugiego. Adresaci: Publikacja przeznaczona jest dla prawników, finansistów, politologów zajmujących się problematyką budżetu państwa. Zainteresuje także polityków i pracowników administracji, w tym administracji rządowej, którzy uczestniczą w procesie projektowania, uchwalania i wykonywania budżetu państwa. Może stanowić cenną pomoc dla specjalistów z zakresu prawa konstytucyjnego, prawa finansowego oraz prawa Unii Europejskiej, a także dla studentów prawa, administracji oraz finansów.

Spis treści

Wykaz skrótów | str. 9 Wstęp | str. 13 Rozdział I Pojęcie, części i determinanty procedury budżetowej | str. 27 1. Charakterystyka uwarunkowań definicyjnych procedury budżetowej oraz procesu budżetowego | str. 27 1.1. Uwagi wprowadzające | str. 27 1.2. Próba konceptualizacji pojęcia "procedura budżetowa | str. 35 1.3. Zakres i treść unormowań proceduralnych | str. 42 1.4. Konstrukcja procedury budżetowej | str. 43 2. Etapy procedury budżetowej, fazy procesu budżetowego, cykl budżetowy | str. 46 2.1. Kwestie terminologiczne | str. 46 2.2. Podział dychotomiczny | str. 48 2.3. Podział trychotomiczny | str. 53 2.4. Cykl budżetowy | str. 59 3. Determinanty procedury budżetowej. Pojęcia procedury budżetowej oraz budżetu państwa w konstytucjach państw UE | str. 63 3.1. Zasady budżetowe | str. 63 3.2. Forma i ranga aktu budżetowego | str. 92 3.3. Uczestnicy procedury budżetowej | str. 102 3.4. Pojęcia procedury budżetowej i budżetu państwa w konstytucjach państw UE | str. 104 4. Wnioski | str. 111 Rozdział II Projektowanie budżetu państwa | str. 115 1. Zasady postępowania zmierzającego do opracowania projektu aktu budżetowego | str. 115 1.1. Uwagi wprowadzające. Określenie przedmiotu postępowania | str. 115 1.2. Konstrukcja przedmiotu postępowania | str. 120 2. Kompetencje podmiotów na etapie projektowania budżetu państwa | str. 135 2.1. Uwagi wprowadzające | str. 135 2.2. Opracowanie podstaw projektu budżetu państwa | str. 136 2.3. Przeprowadzenie negocjacji budżetowych | str. 154 2.4. Sporządzenie projektu aktu budżetowego | str. 160 2.4.1. Uwagi wprowadzające | str. 160 2.4.2. Wyłączność rządu w zakresie inicjatywy budżetowej | str. 166 2.4.3. Możliwość opatrzenia projektu aktu budżetowego klauzulą pilności | str. 177 2.4.4. Zasada dyskontynuacji prac parlamentu i jej znaczenie dla projektu aktu budżetowego | str. 186 3. Skutki prawne nieprzedłożenia projektu aktu budżetowego | str. 188 4. Wnioski | str. 192 Rozdział III Uchwalanie budżetu państwa | str. 199 1. Zasady postępowania zmierzającego do uchwalenia budżetu państwa | str. 199 1.1. Uwagi wprowadzające. Określenie przedmiotu postępowania | str. 199 1.2. Konstrukcja przedmiotu postępowania | str. 202 2. Kompetencje podmiotów na etapie uchwalania budżetu państwa | str. 202 2.1. Postępowanie z aktem budżetowym w parlamencie | str. 202 2.1.1. Uwagi wprowadzające; postępowanie weryfikacyjne | str. 202 2.1.2. Czytania projektu aktu budżetowego | str. 210 2.1.3. Prace komisji nad projektem aktu budżetowego | str. 214 2.1.4. Poprawki do projektu aktu budżetowego | str. 222 2.1.5. Głosowanie i niedopuszczalność przeprowadzenia referendum | str. 241 2.1.6. Udział drugiej izby parlamentu w procedurze budżetowej | str. 247 2.2. Ewentualne poddanie aktu budżetowego kontroli konstytucyjności | str. 255 2.3. Podpisanie i ogłoszenie aktu budżetowego przez głowę państwa | str. 265 3. Skutki prawne nieuchwalenia budżetu państwa | str. 279 3.1. Rozwiązania awaryjne na wypadek braku budżetu państwa | str. 279 3.2. Rozwiązanie (skrócenie kadencji) parlamentu i przedterminowe wybory | str. 294 4. Wnioski | str. 302 Rozdział IV Wykonywanie budżetu państwa | str. 307 1. Zasady postępowania zmierzającego do wykonania budżetu państwa | str. 307 1.1. Uwagi wprowadzające. Charakterystyka przedmiotu postępowania | str. 307 1.2. Zasady wykonywania w ujęciu przedmiotowym | str. 312 1.3. Kompetencje podmiotów na etapie wykonywania budżetu państwa | str. 318 1.3.1. Przygotowanie do wykonania i właściwe wykonywanie budżetu państwa | str. 318 1.3.2. Zmiany budżetu państwa w toku jego wykonywania | str. 323 1.3.3. Zmiany w budżecie państwa w toku jego wykonywania | str. 333 1.3.4. Przeniesienie niezrealizowanych wydatków na następny rok | str. 340 2. Kontrola wykonania budżetu państwa | str. 341 2.1. Uwagi wprowadzające. Rola rządu bądź ministra właściwego do spraw budżetu w zakresie sporządzenia sprawozdania z wykonania budżetu państwa | str. 341 2.2. Rola najwyższych organów kontroli w kontroli wykonania budżetu państwa | str. 351 2.3. Rozpatrzenie sprawozdania przez parlament; udzielenie absolutorium | str. 366 3. Niezależne organy monitorujące stabilność finansową państwa - rady fiskalne | str. 376 4. Wnioski | str. 388 Wnioski i postulaty de lege ferenda | str. 391 Wykaz aktów prawnych | str. 417 Wykaz orzecznictwa | str. 437 Bibliografia | str. 441 Indeks rzeczowy | str. 479 Summary | str. 485 Załącznik | str. 491