Projakościowe zarządzanie w organizacjach ochrony zdrowia

Celem niniejszej pracy jest próba diagnozy stanu zarządzania jakością usług zdrowotnych na przykładzie wybranych organizacji lecznictwa zamkniętego, a także wskazanie sposobów i możliwości poprawy oraz doskonalenia procesów zarządzania jakością usług zdrowotnych w organizacjach tego typu. Podstawą takich działań powinien być pomiar świadczonych usług w ujęciu procesowym. Praca ma charakter teoretyczno-badawczy. Strukturę pracy tworzą cztery rozdziały. W rozdziale pierwszym zaprezentowano zamierzenia zmian organizacyjnych w systemie ochrony zdrowia. Rozważania rozpoczęto od zdefiniowania i przybliżenia kategorii systemu ochrony zdrowia, jego elementów, interesariuszy. Scharakteryzowano strukturę organizacyjną i ekonomiczną systemu ochrony zdrowia w Polsce oraz przedstawiono założenia opieki koordynowanej i usieciowienia szpitali jako sposobów na poprawę jakości świadczeń zdrowotnych. Sformułowano priorytety systemu ochrony zdrowia w zakresie pomiaru jakości usług zdrowotnych. W rozdziale drugim uwaga została skoncentrowana na problematyce pomiaru jakości świadczeń zdrowotnych w podmiotach leczniczych, w tym na minimalizacji zdarzeń niepożądanych. Rozdział trzeci zawiera charakterystykę modelu doskonałości EFQM (European Foundation for Quality Management), jego obszarów, kryteriów i podkryteriów, który stał się kanwą oceny poziomu dojrzałości projakościowego systemu zarządzania w wybranych podmiotach leczniczych. W rozdziale czwartym zaprezentowano zjawisko certyfikacji podmiotów leczniczych na zgodność z normą ISO 9001.

Spis treści

Wstęp 9 Rozdział 1 Zamierzenia zmian organizacyjnych w systemie ochrony zdrowia. Kontekst badań 1.1. System ochrony zdrowia – specyfika, interesariusze i obszary aktywności 13 1.2. Projektowanie strategicznych kierunków zmian logiki systemu ochrony zdrowia w kraju 26 1.2.1. Struktura organizacyjna i ekonomiczna systemu ochrony zdrowia oraz planowane zmiany 26 1.2.2. Opieka koordynowana sposobem poprawy jakości świadczeń zdrowotnych 38 1.2.3. Usieciowienie szpitali 41 1.3. Priorytety systemu ochrony zdrowia w zakresie poziomu jakości świadczeń zdrowotnych – rozwiązania strukturalne 44 1.3.1. Normalizacja, akredytacja i certyfikacja na rzecz jakości świadczeń zdrowotnych w placówkach ochrony zdrowia 44 1.3.2. O systemie autoryzacji oraz o Agencji ds. Jakości Opieki Zdrowotnej i Bezpieczeństwa Pacjenta 47 Rozdział 2 Pomiar jakości świadczeń zdrowotnych podstawą doskonalenia projakościowego zarządzania w podmiotach leczniczych 2.1. Problematyka mierzenia jakości świadczeń w placówkach ochrony zdrowia 53 2.2. Minimalizacja zdarzeń niepożądanych w procesie pomiaru jakości świadczeń zdrowotnych w podmiotach leczniczych 60 2.3. Pomiar wyników organizacyjnych w podmiotach leczniczych w świetle badań własnych 70 2.3.1. Charakterystyka prowadzonych badań 70 2.3.2. Identyfikacja miar wyników organizacyjnych w podmiotach leczniczych. Studia przypadków 72 2.3.3. Ocena systemu pomiaru wyników w placówkach ochrony zdrowia. Wyniki badań ankietowych 91 2.2.4. Wielowymiarowa ocena dokonań podmiotu leczniczego. Propozycja zestawu miar 96 Rozdział 3 Ocena poziomu dojrzałości systemu zarządzania w podmiotach leczniczych według metodyki EFQM 3.1. Charakterystyka Modelu Doskonałości EFQM 99 3.1.1. Doskonałość organizacyjna – tło teoretyczne 102 3.1.2. Proces oceny systemu zarządzania organizacją 103 3.2. Metodyka badań – omówienie 105 3.2.1. Kryteria doskonałości organizacyjnej według Modelu Doskonałości EFQM 105 3.2.2. Procedura badań 107 3.3. Poziom dojrzałości systemu zarządzania w badanych organizacjach ochrony zdrowia – wyniki badań 108 3.3.1. Stopień dojrzałości systemu zarządzania w badanych organizacjach ochrony zdrowia – publicznych i niepublicznych 111 Rozdział 4 Regulacje normalizacyjne w zakresie projakościowego doskonalenia zarządzania w podmiotach leczniczych 4.1. Charakterystyka wymagań normy PN-EN ISO 9001:2009 oraz normy PN-EN ISO 9001:2015 jako podstawa certyfikacji systemu zarządzania jakością 114 4.2. Analiza porównawcza wymagań dla podmiotów leczniczych według wymagań normy PN-EN ISO 9001 i standardów akredytacyjnych CMJ 124 4.2.1. Charakterystyka wymagań normy PN-EN ISO 9001:2009. Rozdział 4 – Systemy zarządzania jakością 124 4.2.2. Charakterystyka wymagań normy PN-EN ISO 9001:2009. Rozdział 5 – Odpowiedzialność kierownictwa 128 4.2.3. Charakterystyka wymagań normy PN-EN ISO 9001:2009. Rozdział 6 – Zarządzanie zasobami 132 4.2.4. Charakterystyka wymagań normy PN-EN ISO 9001:2009. Rozdział 7 – Realizacja wyrobu 135 4.2.5. Charakterystyka wymagań normy PN-EN ISO 9001:2009. Rozdział 8 – Pomiary, analiza, doskonalenie 146 4.3. Standardy akredytacyjne CMJ a norma PN-EN ISO 9001 – analiza porównawcza 152 Podsumowanie 163 Bibliografia 167 Spis rysunków 175 Spis tabel 177 Załącznik 1. Kwestionariusz ankiety – miary 179 2. Kwestionariusz ankiety – EFQM 182 3. Okołooperacyjna Karta Kontrolna WHO 188